به دنبال حملات وحشیانه آمریکا و اسرائیل به مناطق نظامی ایران، چندین دانشگاه و مرکز علمی و تحقیقاتی نیز توسط این دشمنان جنایتکار مورد اصابت قرار گرفت؛ در گفتوگو با استادان دانشگاه فردوسی و دانشگاه آزاد مشهد این موضوع را بررسی میکنیم.
استاد گروه فیزیک دانشگاه فردوسی مشهد در گفتوگو با خبرنگار ما با ارائه مقدمهای درباره استکبار؛ به ویژه آمریکا و با طرح این نکته که اگر ما با کشوری دیگر غیر از آمریکا، مانند فرانسه یا انگلیس در جنگ بودیم، آیا آن کشور نیز به بمباران دانشگاههای ما اقدام میکرد، میگوید: واقعیت این است استکبار به این معناست که آنها همه چیز را برای خود میخواهند و به شما حق هیچچیز را نمیدهند. در واقع هر چه دارید، متعلق به مستکبران است.
سید مجید صابری با بیان این مطلب که ما این رفتار را به وضوح در سیاستهای ترامپ میبینیم، ادامه میدهد: بقیه رؤسای جمهور آمریکا در لفافه میگفتند؛ ولی او به صراحت اعلام میکند که کشورهایی مانند ونزوئلا باید تحت سلطه آمریکا باشند. این بدان معناست که اگر شما بخواهید پیشرفت کنید، از نظر آنها این پیشرفت مردود است؛ زیرا هرگونه پیشرفت علمی و معنوی شما باید تحت کنترل آنها قرار بگیرد و دستاوردهایتان باید به نفع آنها باشد.
وی با اشاره به اینکه هگل، فیلسوف قرن نوزدهم، در کتاب «پدیدارشناسی روح» به این موضوع پرداخته است، میافزاید: به گفته او وقتی دو نفر با هم میجنگند و یکی تسلیم میشود، آن فرد به نوعی برده شخص پیروز میشود. در این حالت، تمام تلاشهای او به نفع خدا و اربابش خواهد بود و او حق استفاده از دستاوردهای خود را ندارد. هگل بحث خودآگاهی را نیز مطرح میکند و میگوید که این برده میتواند با رسیدن به خودآگاهی، از وضعیت خود رهایی یابد.
استاد گروه فیزیک دانشگاه فردوسی مشهد با طرح این پرسش که چرا علم و پیشرفت ما مورد مخالفت امثال ترامپ قرار میگیرد، تأکید میکند: علم به خودآگاهی کمک میکند و دشمنان ما نمیخواهند که ما به این خودآگاهی برسیم. ترامپ بارها اعلام کرده که باید بدون قید و شرط تسلیم شویم و همه چیز را در اختیار آنها قرار دهیم. در واقع، او با این رفتارها نشان میدهد که چگونه میخواهد بر دیگر کشورها سلطه پیدا کند.
به گفته صابری، در کتابهای علوم سیاسی مانند «سیاست خارجی آمریکا» نوشته دیوید سالیوان و استفان مجسکی توضیح داده شده که آمریکا هر کشوری را که پایگاه نظامی دارد، مستعمره خود میداند. از نظر آنها سایر کشورها یا دشمن هستند یا مستعمره.
وی ادامه میدهد: بنابراین وقتی ما مستقل شویم، برای آمریکا تبدیل به یک دشمن خواهیم شد و کشورهای اروپایی نیز به دلیل وجود پایگاههای آمریکایی در آنها، مستعمره محسوب میشوند. به همین دلیل رفتار ترامپ با اروپاییها تحقیرآمیز است و او به راحتی به مقامات اروپایی از جمله مکرون و زلنسکی توهین میکند. این مسائل همگی نشاندهنده نگاه ارباب و بندهای ترامپ و واقعیتهای پیچیدهای هستند که در سیاست بینالملل وجود دارند. به نظر او ما هم باید به دستوراتش عمل کرده و سیاستهای خود را بر اساس نظر او تنظیم کنیم و این رویکرد، با علم و پیشرفت ما در تضاد است. به همین دلیل، افرادی مانند ترامپ به جاهایی حمله میکنند که در ایران بسیار پیشرفته هستند. به عنوان مثال، در زمینه واکسن، مرکز باارزش انستیتو پاستور یا دانشگاههای شهید بهشتی، امیرکبیر و علم و صنعت ما مورد توجه قرار گرفته و ترامپ و امثال او سعی میکنند این مراکز را تخریب کنند. آنها با این پیشرفتها مخالفاند و میخواهند ما را به تبعیت از خود وادار کنند. برای آنها مهم نیست که ما به چه چیزی نیاز داریم. این خودآگاهی و آگاهی ملت ما نسبت به ارزشهای اسلامی و فرهنگی خود، بسیار حائز اهمیت است. آنها حتی میخواهند ارزشهای ما را تغییر دهند؛ مانند سند ۲۰۳۰ که هدفش تربیت دانشآموزان بر اساس معیارهای خودشان است، نه تربیت ایرانی، اسلامی و پویا. این رویکرد نتیجهاش ظهور افرادی مانند ترامپ و مکرون است که در جزیره اپستین، کودکآزاری و آدمخواری کردهاند. حتی دانشمندان مشهورشان مانند استیون هاوکینگ نیز تحت تأثیر این نگرش قرار دارند؛ آنها باید در دنیای علم نیز شیطانپرستی را بپذیرند تا بتوانند به موفقیت برسند که ۱۸۰درجه با علوم پاک و مفید مورد قبول ما متفاوت است.
صابری با بیان اینکه آنها با پیشرفت ما در همه جهات مخالفاند، ادامه میدهد: به فتوای امام شهید در زمینه هستهای، ما به دنبال استفادههای پزشکی و درمانی هستیم، نه ساخت سلاح. برعکس، آنها ابتدا به دنبال ساخت بمبهای هستهای بودند و سپس متوجه شدند در پزشکی هم ممکن است کاربردی داشته باشد.
وی تأکید میکند: بنابراین طبیعی است که افرادی مانند ترامپ یا نتانیاهو بخواهند مراکز علمی ما را تخریب کنند. ما به عنوان جامعه علمی، باید نقش خود را ایفا کنیم و با علم شیطانی آنها مقابله کنیم و از نیروهای کشور خود نیز میخواهیم با آنها مقابله بهمثل کنند. اگر بتوانیم علم آنها را نابود کنیم، میتوانیم جلو سوءاستفادههایشان از علم را در ساخت سلاح هستهای، بیولوژیک و کودککشی بگیریم در حالی که این علم باید برای پیشرفت بشریت باشد نه برای کودکآزاری یا جنگ. بنابراین برخلاف افرادی که میگویند علم مقدس است و نباید مقابله به مثل کرد، باید گفت علم امثال ترامپ و نتانیاهو، علم شیطانی است و باید با تمام قوا در برابر این نوع علم بایستیم و تلاش کنیم علمی را که بر مبنای مفاهیم ایرانی و اسلامی است، به گونهای پرورش دهیم که بتواند به رشد جهانی کمک کند. ما نباید به دنبال ترویج اسنادی مانند سند ۲۰۳۰ یا دیگر الگوهای خارجی باشیم. در این صورت دانشمند ما تبدیل به اپراتوری میشود که در آزمایشگاهها فعالیت میکند و نتایج تحقیقاتش توسط آنها به کار گرفته میشود. ما باید علم صحیح و نافع را در دست بگیریم و در این راستا، اگر با دشمنان خود در جنگ هستیم، این یک جنگ تمدنی و در تمامی جوانب است، نه فقط در بُعد نظامی.
ترامپ، کلکسیونی از جنایات بینالمللی است
دانشیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد و وکیل دادگستری نیز درباره هدف قرار دادن دانشگاهها و مراکز علمی میگوید: از منظر حقوقی و اصل عمل، این حمله به ایران یک تجاوز جنگی است که بدون مجوز انجام شده و به عنوان یک جنایت بینالمللی شناخته میشود. این عمل نه تنها از نظر حقوق بینالملل محکوم است؛ بلکه ۱۰۰ تن از حقوقدانان برجسته آمریکایی نیز در نامهای به این موضوع اشاره کردهاند که ترامپ از نظر قوانین آمریکا نیز مرتکب جرم تجاوز و حمله به یک کشور، بدون مجوز شده است.
عباس شیخالاسلامی ادامه میدهد: ترامپ به نوعی کلکسیونی از جنایات بینالمللی را با خود به همراه دارد. در کنار اصل عمل تجاوز، باید به قواعد جنگ نیز اشاره کنیم. حتی اگر جنگی با مجوز باشد، حمله به مراکز غیرنظامی مانند دانشگاهها، زیرساختها و خانههای مسکونی، جنایت جدیدی محسوب میشود.
وی با بیان اینکه حمله به دانشگاهها از دو نظر قبیح است، میافزاید: نخست اینکه چنین مراکزی، علمی و غیر نظامیاند و باید در زمان جنگ از تعرض مصون بمانند. دوم اینکه از منظر اخلاقی نیز دولتها معمولاً حرمت خاصی برای دانشگاهها و اندیشمندان قائل هستند و فارغ از مسائل حقوقی، حمله به این مراکز نشاندهنده ضدیت با توسعه علمی، دانش و پژوهش است. متأسفانه در جنگ اخیر شاهد چنین زشتیهایی بودیم و امیدواریم این وضعیت به زودی ختم به خیر شود و کشور ما از شر این جنایتکار نجات پیدا کند.
دانشیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد در مورد پیگیری حقوقی بینالمللی، در پاسخ به این پرسش که آیا تاکنون اقدامی صورت گرفته، تأکید میکند: ما در حال پیگیری موضوع در مجامع بینالمللی و انجمنهای حقوقی و کانون وکلا هستیم. قوه قضائیه نیز در این زمینه اقدامهایی داشته؛ اما با توجه به نفوذ آمریکا در مجامع بینالمللی ممکن است اقدامهای ما با موانع مواجه شود. برای مثال، محکومیت جنایت مدرسه شجره طیبه میناب ۲۰ روز طول کشید در حالی که درخواست ما همان روز اول به شورای امنیت ارسال شد. در زمینه دانشگاهها نیز حتماً مسئولان امر و قضایی تاکنون اقدام کردهاند تا این عمل را به عنوان یک تجاوز بینالمللی در مجامع بینالمللی مانند شورای امنیت محکوم کنند.
شیخالاسلامی با بیان اینکه ما عضو دیوان بینالمللی کیفری نیستیم، تصریح میکند: اگر ما عضو این دیوان بودیم، میتوانستیم از آن طریق نیز پیگیری کنیم. با این حال، مسئولان دستگاه قضایی باید از تمام ظرفیتهای موجود برای پیگیری این موضوع استفاده کنند. راههای بینالمللی که برای ما باز است؛ شامل شورای امنیت و سازمانهای بینالمللی مانند کمیسیونهای حقوق بشر و دادگاه بینالمللی کیفری میشود. باید اقدامهایی در این زمینه داشته باشیم تا همانطور که رزمندگان ما در جبهه از کیان کشور دفاع میکنند، در عرصه دیپلماسی حقوقی نیز به خوبی فعال باشیم تا ما حقوقدانان و دستگاه قضاییمان در آینده به دلیل کمکاری در این زمینه مورد سرزنش قرار نگیریم. تقاضای من این است که مجامع حقوقی کشور؛ به ویژه قوه قضائیه، با بهرهگیری از تیمهای مجربی که اکنون در کشور داریم، اقدامهایی را انجام دهند. در گذشته با کمبود حقوقدان مواجه بودیم؛ اما اکنون تعداد زیادی حقوقدان داریم که میتوانند از طریق مجامع بینالمللی پیگیری کنند. همچنین باید آسیبهایی را که به محیط دانشگاه وارد میشود، مورد بررسی قرار دهیم و اقدامهایی داشته باشیم.
مقابله به مثلِ قابل تأمل
مردم دنیا امروز بیش از هر زمان دیگری شاهد نوع رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی در مواجهه با کشوری چون ایران که تن به استعمار و استکبار نداده، هستند. هر چند ما خود نیز در مجامع بینالمللی، حقوقمان در برابر جنایات جنگی آمریکا و اسرائیل علیه مواضع غیر نظامیمان را پیگیری میکنیم، به نظر میرسد مسئله مقابله به مثل در جایی که دشمنِ مقابلِ ما، قرار نیست هیچ قاعده جنگی را رعایت کند، قابل تأمل باشد.
نظر شما