در روزهایی که منطقه و ایران اسلامی شرایط حساس و سرنوشتسازی را پشت سر میگذارند، برگزاری رویدادهایی با وسعت جهانی میتواند ویترین اقتدار علمی و فرهنگی کشور باشد. کنگره جهانی حضرت رضا(ع) که همواره کانون توجه اندیشمندان بوده، این بار با شعار «کرامت انسانی» به میدان آمده است.
دراینزمینه گفتوگویی داشتیم با حجتالاسلاموالمسلمین دکتر علی الهی خراسانی، مسئول دبیرخانه ملی کنگره تا از چندوچون این رویداد بزرگ و چالشهای برگزاری آن در شرایط فعلی جویا شویم.
بگذارید از شعار اصلی کنگره شروع کنیم. در شرایطی که منطقه درگیر تنش است، چرا «کرامت انسانی» بهعنوان محور مقاومت انتخاب شد؟
شعار «کرامت انسانی» یک انتخاب صرفاً اخلاقی نیست؛ این دقیقاً پاسخ ما به شرایط پیچیده و پرتنش امروز است. ما در برابر قلدران جهان، بر سر مقاومت کریمانه ایستادهایم. هدف ما در کنگره جهانی حضرت رضا(ع) این است که باتکیهبر سیره و عقلانیت رضوی، صدای این مقاومت را از سطح احساسات محض به سطح یک گفتمان علمی و بینالمللی ارتقا دهیم. حرف حساب ما این است که صلح پایدار تنها در سایه عدالت و حفظ کرامت انسانها ممکن است و میراث امام رضا(ع) دقیقاً همان الگوی جامعی است که جهان امروز تشنه آن است.
چقدر در جذب نخبگانی که لزوماً مسلمان نیستند موفق بودهاید؟ آیا این پیام فراتر از مرزهای مذهبی هم شنیده شده است؟
خوشبختانه بله. ما در این دوره شاهد مشارکت پژوهشگرانی هستیم که حتی مسلمان نیستند؛ اما حول محور اخلاق و عدالت با ما همکلام شدهاند. این نشاندهنده ظرفیت عظیم گفتمان رضوی است که از مرزهای جغرافیایی و دینی عبور میکند. این کنگره بهواقع به بستری برای یک گفتوگوی واقعی میانفرهنگی تبدیل شده است.
بههرحال شرایط جنگی و محدودیتهای دیپلماتیک بر رفتوآمدهای بینالمللی اثر میگذارد. دبیرخانه برای این موضوع چه تدبیری داشته است؟
قطعاً شرایط منطقه بیتأثیر نبوده، اما ما این چالش را به یک فرصت تبدیل کردیم. با تقویت زیرساختهای نوین، وبینارهای تخصصی و پنلهای مجازی را گسترش دادیم. جالب است بدانید که امکان ارسال و داوری آنلاین مقالات نه تنها ارتباط ما را با جهان قطع نکرد، بلکه در مواردی سبب تقویت و سهولت رابطه علمی با پژوهشگران خارجی شد.
آیا در مقالات رسیده، ردی از تحولات اخیر و موضوع «مقاومت» دیده میشود؟
آثار قابلتوجهی داریم که به موضوعاتی مثل ایستادگی در برابر ظلم پرداختهاند. نکته کلیدی این مقالات آن است که ثابت میکنند «مقاومت» در اندیشه رضوی، صرفاً یک تاکتیک سیاسی نیست؛ بلکه ریشه در یک مسئولیت اخلاقی و حق کرامت انسانی دارد.
ما در این مسیر داغدار رهبر شهیدمان هستیم. دبیرخانه چگونه میراث فکری ایشان را در حوزه معارف رضوی دنبال میکند؟
تأکیدات ایشان بر تولید علم و آن نگاه تمدنی که به معارف رضوی داشتند، چراغ راه ماست. ما تلاش کردیم با تعریف محورهای علمی مسئلهمحور، این نگاه تمدنی را زنده نگه داریم. هدف ما این است پژوهشها فقط در کتابخانهها نماند و به جریانی برای شکلگیری تمدن نوین اسلامی تبدیل شود.
پیام کلی برگزاری کنگره در این بازه زمانی خاص را چه میدانید؛ بهخصوص باتوجهبه اینکه به دلیل شرایط جنگی زمان برگزاری احتمالاً کمی جابهجا شود؟
پیام ما روشن است؛ ایران اسلامی با وجود همه فشارها و جنگهای ظالمانه، هرگز از مسیر توسعه علمی و گفتوگوی فرهنگی عقبنشینی نمیکند. برگزاری این کنگره نماد ثبات فرهنگی و اقتدار علمی ماست. البته همانطور که اشاره کردید، احتمالاً برگزاری مراسم نهایی پس از ایام جنگ و با کمی تأخیر نسبت به زمان اولیه خواهد بود تا در فضایی مناسبتر میزبان میهمانان باشیم.
بهعنوان سؤال پایانی از شما که استاد علوم اسلامی و پژوهشگر سیره ائمه اطهار(ع) هستید، یکلحظه تصور کنیم اگر همین امروز امام رضا(ع) در میان ما بودند، مهمترین توصیه ایشان به ما چه بود؟
به گمان من، مهمترین توصیه ایشان مقاومت همافزا و اتحاد بود. ایشان یقیناً بر ایستادگی در برابر ظالمان از مسیر روشنگری و عقلانیت تأکید میکردند. مقاومتی که در آن، مردم با گفتوگو و پذیرش یکدیگر، در کنار هم متحد میشوند تا در برابر هجوم بیگانه سد محکمی بسازند.
نظر شما