بارشهای بهاری اخیر در برخی استانها اگرچه نفسگیری تازه بود و تا حدی از شدت نگرانیها کاست، اما نباید ما را نسبت به عمق بحران بیآبی فریب دهد.
افزایش مقطعی حجم ورودی آب نباید ما را از واقعیتهای موجود غافل کند؛ چرا که بسیاری از مخازن هنوز به تراز نرمال سالانه نرسیدهاند و بخش قابل توجهی از حوضههای آبریز همچنان با کمبود بارش طولانیمدت دست و پنجه نرم میکنند.
به عبارتی، این بارشها بیشتر یک تنفس موقتی بودند تا درمان ریشهای؛ وگرنه جای خالی حجم قابل توجهی از آب در پشت سدها همچنان حس میشود. کارشناسان از مدتها پیش مسئله کمبود آب را به شیوههای مختلف گوشزد کردهاند اما تاکنون تدبیری اساسی برای این موضوع اندیشیده نشده است.
با وجود بارندگیهای اخیر در نقاط مختلف کشور، بررسیهای میدانی و دادههای رسمی نشان میدهد وضعیت سدها همچنان با شرایط مطلوب فاصله دارد.
تداوم خشکسالیهای چندساله، برداشتهای بالا و کاهش ذخایر تجدیدپذیر سبب شده است بارندگیهای اخیر بیشتر نقش تسکین مقطعی داشته باشد تا ایجاد یک بهبود پایدار. از این رو، ضروری است تصمیمگیریهای مدیریتی بر پایه دادههای دقیق و نگاه بلندمدت انجام شود نه بر اساس تغییرات کوتاهمدت و ظاهری در شرایط آب و هوایی.
۴۹ درصد سدهای تهران خالی است
بررسی وضعیت سدهای پنجگانه استان تهران تا هشتم فروردین سال جاری نشان میدهد با وجود بارندگیهای اخیر در دو استان تهران و البرز، مجموع پرشدگی مخازن سدهای پنجگانه تنها به ۵۱ درصد رسیده و ۴۹ درصد مخازن سدها همچنان خالی است. بررسی سدهای پنجگانه شامل امیرکبیر، لار، طالقان و لتیان- ماملو تا هشتم فروردین ماه امسال نشان میدهد مجموع موجودی مخازن ۱۷۴ میلیون مترمکعب است.
طبق این گزارش میزان موجودی سد امیرکبیر ۲۹ میلیون مترمکعب، سد لار ۱۳ میلیون مترمکعب، طالقان ۸۵ میلیون مترمکعب و لتیان – ماملو ۴۷ میلیون مترمکعب است.
سمنان
رگبارهای بهاری اگر چه سبب شد بخشی از ذخایر خالی سدها دوباره جان بگیرد، اما نتوانست به سرریز شدن مخازن در استان سمنان منجر شود، به گونهای که مدیرعامل شرکت آب منطقهای سمنان از واژه «کاهش محسوس پرشدگی» در این باره استفاده کرد.
حمید احسانی عنوان کرد: میزان پرشدگی سد مجن در شرق استان به ۶۱ درصد رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱۴ درصد کاهش دارد.
وی ادامه داد: سد مجن در حالی اکنون ۶۱ درصد پرشدگی دارد که این شاخص در فروردین ۱۴۰۴ دستکم ۷۵ درصد بود.
پرشدگی ۶۹ درصدی سدهای کردستان
مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان نیز با بیان اینکه در حال حاضر ۶۹ درصد مخازن سدهای استان پر است، گفت: این در حالی است که این عدد سال گذشته ۵۱ درصد بوده است.
آرش آریانژاد همچنین از سرریز شدن سدهای زیویه، گاران، زریوار، چراغ ویس و سبدلو در سال آبی جاری بر اثر بارشهای بهاری خبر داد و افزود: میانگین بارشها در این استان در سال آبی جاری ۴۱۵ میلیمتر است در حالی که این رقم در سال آبی گذشته ۲۸۲ میلیمتر بود.
با بارندگیهای اخیر دبی ورودی سد سیازاخ به طور قابل ملاحظهای افزایش یافته و حجم آب سد به میزان ۱۰۵ میلیون مترمکعب رسیده است.
افزایش ورودی آب به سدهای زنجان
اکبر باقری، مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان نیز در این ارتباط گفت: میزان آب ورودی به دو سد در دست بهرهبرداری این استان نسبت به سال گذشته حدود ۲۱۸ درصد افزایش و در یک سد ۶۱ درصد کاهش یافته است. از اول مهر سال گذشته تاکنون ۷/۱۰ میلیون مترمکعب آب وارد سد تهم شده که این میزان نسبت به سال گذشته ۴۳۰ درصد و نسبت به بلندمدت ۴۷ درصد رشد یافته است.
ذخایر اردبیل تغییر چندانی نداشته است
حمید فضایلی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اردبیل اظهار کرد: ۲۷۰ میلیون مترمکعب آب در اثر بارشهای اخیر در پشت سدها ذخیره شده که ۴۷ درصد حجم کل مخازن سدهای استان را شامل میشود. ذخیره آب پشت سد یامچی در حال حاضر به ۳۵ میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۱ درصد افزایش یافته است. حجم ذخیره آب در پشت سد سبلان مشگینشهر هم به ۴۲ میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۳درصد افزایش یافته است. ذخیره آبی سد ارس به یک میلیارد و ۲۰۷ میلیون مترمکعب و سد خداآفرین هم به ۶۸۵ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل تغییری نداشته است.
وضعیت کرمان از سال گذشته بهتر است
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان کرمان نیز در گفتوگو با ایرنا درباره وضعیت آبی سدها گفت: هماکنون ۳۹ درصد از سد جیرفت با حجم مخزن تقریباً ۱۲۴ میلیون مترمکعب پر است، در حالی که در ۲۶ آذر سال گذشته تنها ۲۳ درصد از حجم این سد آب داشت.
حمید علیدادی سلیمانی درباره وضعیت آب پشت سد شهید سلیمانی بافت نیز اظهار کرد: در حال حاضر ۲۶ درصد از این سد با حجم مخزن ۲/۱۰ میلیون مترمکعب آب دارد که نسبت به پرشدگی ۱۳ درصدی این سد در آذر سال گذشته، تقریباً دو برابر افزایش آب ذخیره شده در این سازه را شاهدیم.
وی افزود: سد نساء بم با گنجایش مخزن ۴/۸۱ میلیون مترمکعب خوشبختانه با بارشهای ماههای اخیر وضعیت بهتری پیدا کرده، به گونهای که در حال حاضر ۴۹ درصد از مخزن آن پر است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان کرمان با اشاره به اینکه سد تنگوئیه سیرجان با ۳/۵ میلیون مترمکعب حجم مخزن نیز یکی از سدهای بحرانی استان در سالهای اخیر بوده است، اظهار کرد: خوشبختانه بارندگی بر مخزن این سد نیز تأثیر مثبتی داشته و اکنون ۱۴ درصد از حجم آن آب دارد، در حالی که در ۲۶ آذر سال گذشته تنها ۷درصد از حجم مخزن این سد آب داشت.
علیدادی سلیمانی درباره آخرین وضعیت سد شهیدان امیر تیموری (صفارود) نیز گفت: حجم مخزن این سد ۷/۱۵ میلیون مترمکعب و پرشدگی آن ۲۲ درصد است، در حالی که آذر سال گذشته تنها ۱۰ درصد از حجم این سد آب ذخیره داشت.
ذخایر خراسان شمالی آب رفت
وحید واسطه، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسان شمالی نیز در این باره اعلام کرد: ذخایر آب موجود در سدهای این استان نسبت به زمان مشابه سال گذشته ۲۴ درصد کاهش یافته و اکنون تنها ۱۹ درصد از حجم مخازن سدهای استان آب دارد و ۸۱ درصد مخازن سدها خالی است.
استان مرکزی تا وضعیت مطلوب فاصله دارد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای مرکزی نیز از افزایش حجم آب در سد کمال استان مرکزی خبر داد.
حسین اسدی اذعان کرد: حجم فعلی این سد به بیش از ۱۶ میلیون مترمکعب رسیده و در مقایسه با سال گذشته که ۱۵ میلیون مترمکعب بود افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
وی عنوان کرد: با این حال، میزان پرشدگی سد تنها ۱۷ درصد است که تا وضعیت مطلوب فاصله زیادی دارد.
آب در ایلام سرریز شد
بارشهای سیلآسای بهاری در مناطق مختلف استان ایلام، سد دویرج دهلران را به مرحله سرریز رساند و سه سد مهم دیگر در شهرستانهای ایلام، ایوان و چوار را نیز با ثبت درصدهای بالای آبگیری در آستانه تکمیل ظرفیت قرار داده است. در همین ارتباط مدیرعامل شرکت آب منطقهای ایلام در گفتوگویی با ایرنا اعلام کرد: حجم آب پشت سدهای چهارگانه استان اکنون به بیش از ۳۰۴ میلیون مترمکعب رسیده است.
صادق علیمرادی با اشاره به تازهترین وضعیت سدهای چهارگانه استان افزود: ظرفیت سد ایلام در تراز نرمال ۵/۶۳ میلیون مترمکعب است که حجم کنونی آن ۶۳ میلیون مترمکعب بوده که این نشان از پرشدگی ۸/۹۹ درصدی دارد. حجم سد کنگیر ایوان نیز در تراز نرمال ۱۹ میلیون مترمکعب بوده که اکنون با ۵/۱۸ میلیون مترمکعب، معادل ۹۷ درصد آن پر است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان ایلام به وضعیت سد دویرج دهلران نیز پرداخت و یادآور شد: حجم این سد در تراز نرمال ۲۰۵ میلیون مترمکعبی، اکنون با ۴/۲۰۵ میلیون مترمکعب در مرحله سرریز است.
ذخیره آب در کرمانشاه مطلوب است
منوچهر حبیبی، استاندار کرمانشاه نیز به تازگی در بازدیدی از سد داریان با اشاره به وضعیت مناسب منابع آبی استان و افزایش ۵۰ درصدی بارشها گفت: به سبب بارشهای خوب امسال در استان، شرایط منابع آبی و ذخایر سدها بسیار مطلوب است. امسال میزان بارشها در استان کرمانشاه نسبت به سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش داشته است.
همدان همچنان عطش دارد
سد اکباتان بهعنوان اصلیترین منبع تأمین آب آشامیدنی شهر همدان، با وجود بارشهای اخیر همچنان فاصله چشمگیری تا تکمیل ظرفیت دارد و نشانههای کمآبی در آن همچنان مشهود است.
بررسی دادههای رسمی و مشاهدات میدانی نشان میدهد بارشهای ابتدای سال هر چند موجب جریان یافتن محدود رودخانههای استان شد، اما تأثیر تعیینکنندهای بر حجم مخزن سد اکباتان نگذاشته است. این سد با گنجایش ۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار مترمکعب در حال حاضر تنها ۱۱ میلیون مترمکعب آب در خود جای داده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان با بیان اینکه در پی بارشهای اخیر رودخانههای استان کمی جاری شده و ذخیره آب سد اکباتان همدان به ۳۳ درصد ظرفیت خود رسیده است، گفت: با وجود بارشهای اخیر همچنان خشکسالی تداوم دارد. حجم مخزن سد اکباتان ۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار متر مکعب بوده که هم اینک ۱۱ میلیون مترمکعب آب در مخزن آن ذخیره شده است.
رضا اخلاصمند، مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان درباره وضعیت دیگر سدهای این استان نیز افزود: میانگین ذخیره آب پشت سد کلان ملایر ۵۳ درصد است؛ این سد ۴۵ میلیون مترمکعب گنجایش دارد و حالا ۵۳/۲۳ میلیون متر مکعب آب در مخزن آن ذخیره شده است. سد سرابی تویسرکان ۳۶ درصد پرشدگی دارد و آب ذخیره آن به بیش از ۳میلیون و ۲۶۰ هزار مترمکعب رسیده است. سد آبشینه در حال حاضر ورودی آب ندارد و سد شیرینسو با ۱۵درصد پرشدگی، ۶۷۰ هزار مترمکعب آب ذخیره دارد. سدهای شنجور درگزین و نعمتآباد اسدآباد نیز هنوز حجم آب قابل توجهی ندارند.
نظر شما