غروب سرد ۱۸دی سال ۱۴۰۴ قلب تپنده اقتصاد در بازار تاریخی رشت از آتشی که کینهتوزان به جان آن انداختند به لرزه آمد.
متأسفانه شعله کشیدن آتش خشم اغتشاشگران در کسری از ثانیه دامن بسیاری از بازاریان رشت را گرفت و سرمایه چندین ساله آنها را به تلی از خاکستر تبدیل کرد.
در جریان اعتراضهای سال گذشته، شعلهها یکییکی از دل حجرههای قدیمی سر برآوردند و در چشم برهمزدنی، خاطره چند نسل از بازاریان و مردم شهر رشت و امید صدها خانواده را به خاک و دود بدل کردند.
غبار سنگین این خسران چنان روی این بازار سایه انداخته که با وجود گذشت چهار ماه از این واقعه تلخ، اما کسبه هنوز اندر خم یک کوچه برای دریافت غرامت و رونق بخشیدن به کسب و کار خود هستند.
بازار رشت با ۲۵۰ سال قدمت، سال ۱۳۳۰هجری قمری نیز دچار حریق شد ولی با وجود از بین رفتن هزار دکان و ۱۰کاروانسرا، باری دیگر از خاکستر خود بلند شد و رونق گرفت.
این بازار مانند دیگر بازارهای قدیم ایران، مرکزی برای تجارت و ارتباط شهری است، اما برخلاف بازارهای اصفهان یا تهران، سقفهای طاقی یا گنبدی نداشته و کاملاً سرپوشیده نیست؛ به جای آن، سایهبانهایی از هر طرف به مغازهها متصل بود تا پیادهروها در برابر باد و باران محافظت شوند.
گلایههای بازاریان رشت ادامه دارد
به گزارش قدس تاکنون جلسات متعدد و مکرری توسط استاندار گیلان برای جبران بخشی از خسارتهای وارده به کسبه رشت برگزار و وعدههای بسیاری نیز در این ارتباط داده شده است، اما آنچه که بسیاری از کسبه در گفتوگو با ما ادعا میکنند روند کند و سر باز زدن شرکتهای بیمهگذار از پرداخت خسارت به کسبه است.
احسان تالشی یکی از بازاریان رشت که در رسته فروش عمده پوشاک فعالیت دارد در این ارتباط به قدس میگوید: بیمه میگوید آتشسوزی بازار رشت در آشوب بوده و خسارت پرداخت نمیکند!
این کاسب قدیمی که به دلیل خاکستر شدن سرمایه ۴۰ سالهاش در بازار زانوی غم بغل گرفته است میافزاید: با وجود اینکه پیش از این دارای دو دربند مغازه بودم و به عنوان بنکدار در بازار اسم و رسمی برای خودم داشتم اما حالا به اجبار مغازهای را به قیمت ماهیانه ۴۰ میلیون تومان در راسته بازار اجاره کردهام تا شاید بتوانم در این اوضاع اقتصادی خراب و با خردهفروشی پوشاک معیشت خانواده را تأمین کنم.
وی با ابراز نارضایتی از رفتار شرکتهای بیمه برای جبران و پرداخت خسارت میگوید: این شرکتها مدعی هستند خسارت این آتشسوزی را باید همان اغتشاشگران دستگیر شده تأمین کنند!
وی با ابراز تشکر از همه افرادی که برای پیگیری این موضوع جلسات متعدد برگزار میکنند، اظهار میکند: برای ما نتیجه این جلسات مهم است اما به نظر میرسد حرف استاندار هم برای شرکتهای بیمه خریدار ندارد.
وی با اشاره به اینکه تعداد زیادی از این مغازهها بیمهنامه نداشتند، میافزاید: ظاهراً این مغازهها با مغازههایی که دارای بیمهنامه بودند فرقی برای شرکتهای بیمهگذار ندارند و این موضوع یک ضعف اساسی برای صنعت بیمه است.
وی ادامه میدهد: متأسفانه پاسخ روشنی داده نمیشود که این بیمهنامه آتشسوزی که ما بیش از یک دهه و هر سال نسبت به تمدید آن اقدام کردیم به چه دردی میخورد و چرا شرکتهای بیمه در این باره خود را متعهد به پرداخت خسارت نمیبینند.
موانع بازسازی بازار رشت چیست؟
رئیس اتاق اصناف مرکز گیلان در گفتوگو با قدس با برشمردن موانع بازسازی این بازار قدیمی میگوید: در جریان اتفاقهای دی ماه، حدود ۴۰۰ واحد صنفی فقط در مرکز بازار دچار خسارت شد.
علیرضا تهیدست اذعان میکند: این واقعه به لحاظ ابعاد خسارت و گستردگی آن، جزو موارد بیسابقه در کشور بوده و برای احیا و بازسازی بسیاری از واحدهای صنفی با توجه به اینکه در بافت قدیمی و میراثی بازار قرار داشتند و جزو میراث فرهنگی ثبت شده نیز محسوب میشدند، نیاز به یکسری مجوزهای مرتبط با دستگاههای مرتبط بود.
وی ادامه میدهد: متأسفانه در جریان آتشسوزی ۱۸ دی ماه دو یا سه کاروانسرا جزو موارد ثبت شده در میراث تاریخی و بعضی از واحدهای صنفی آن کاروانسراها خسارت دیدند و قاعدتاً محوطه کاروانسرا هم دچار خسران شده است.
برای کسبه چه کردیم؟
رئیس اتاق اصناف مرکز گیلان در پاسخ به پرسش ما مبنی بر اینکه تاکنون چه اقدامهایی برای رفع مشکل اصناف آسیبدیده انجام شده است، اظهار میکند: از روز شروع این حادثه تا همین الان به صورت مداوم در تمامی روزهای شنبه جلسهای در این خصوص با حضور استاندار و مسئولان استانی در حوزه معاونتهای عمرانی، اقتصادی، گردشگری و میراث، مسکن و شهرسازی، شهرداری و... در حال برگزاری است. این جلسات در راستای رفع موانع حتی به صورت موردی و نه به صورت کلی است.
تهیدست میگوید: در روزهای اول کلیات و مصوباتی انجام شد اما هر هفته به صورت مصداقی موارد در همان جلسه مطرح میشود و رئیس مرتبط با آن حوزه پاسخهایی را ارائه میدهد که یا موانع رفع یا راهکارهایی برای آن ارائه میشود. مدیریت بحران، استانداری و معاونان برای تسهیل این امر وارد عمل شدهاند و نهادها در این امر همراه و همسو هستند.
وی بیان میکند: در حال حاضر جز پرداخت وام به این افراد و آخرین بودجهای که در قالب مدیریت بحران انجام شد که انشاءالله به این افراد پرداخت خواهد شد، اقدامی صورت نگرفته است. در واقع مستقیماً جبران خسارت صورت نگرفته اما تسهیلگری در امور اداری آن رقم خورده است.
روند بازسازی چه نمرهای میگیرد؟
رئیس اتاق اصناف مرکز گیلان در پاسخ به این پرسش که احیا و بازسازی واحدهای آسیبدیده چقدر زمان میبرد نیز توضیح میدهد: روند بازسازی و احیای بازار تقریباً برای برخی واحدهای صنفی پیشرفت ۷۰ تا ۸۰ درصدی داشته و برای برخی واحدهای صنفی که تازگی مجوزهای آنها صادر شده تقریباً در بحث احداث بنا پیشرفت ۱۰ تا ۱۵ درصدی داشته و به سمت و سوی بازسازی پیش میرود.
چرا بیمهها پشت کسبه را خالی کردند؟
وقتی از رئیس اتاق اصناف مرکز گیلان سؤال میکنیم که چرا شرکتهای بیمهگذار پول اجناس مغازههای آسیبدیده را پرداخت نمیکنند به ما میگوید: متأسفانه آنچه دغدغه بسیاری از واحدهای صنفی است، عدم پرداخت خسارت از سوی بیمه است آن هم با این دلیل که واحد صنفی دچار حریق شده و این حریق ناشی از آتش مسجد واقع در بازار و ورودی بازار بوده و از حریق مسجد به تمامی آن ۴۰۰ واحد صنفی به صورت همجوار، دیوار به دیوار و سقف به سقف سرایت کرده است.
تهیدست توضیح میدهد: متأسفانه برداشت موضوعی بعضی از بیمهها این بوده که این اتفاق متأثر از آشوب و بلوا یا اغتشاش بوده و خسارت به آنها تعلق نمیگیرد در صورتی که اکثریت این واحدهای صنفی بیمه آتشسوزی داشتهاند.
وی میگوید: این نکته هم مطرح است آیا در زمانی که مغازه را بیمه میکردند، چیزی به نام سرفصل آشوب و بلوا در سیستم خودشان بوده که فرد بیمهشونده این خدمت را خریداری کند؟ این بحثی است که باید رسیدگی شود.
توقع کسبه چیست؟
رئیس اتاق اصناف مرکز گیلان یادآور میشود: این بیمه مانند بیمه درمان و تکمیلی نیست که اگر استفاده نکنید دو ماه دیگر مریض شوید و استفاده کنید. انتظار این است فردی که ۴۰سال پول بیمه آتشسوزی را پرداخت کرده وقتی یک بار در زندگی با چنین مشکلی مواجه میشود و تمام زندگیاش به زیر صفر میرسد، حمایت حداقلی از سوی بیمه برای واحد خسارتدیده رقم بخورد.
تهیدست ادامه میدهد: این موارد به صورت مداوم در حال پیگیری است و تقاضا کردیم مسئولان مرتبط و مدیران ارشد کشوری بیمه مرکزی یا بیمه ایران حتماً در این خصوص ورود کنند. شاید در مرحله اول خود واحد صنفی دچار خسارت شده و واحد صنفی و سرمایه آن از بین رفته باشد، اما با توجه به اینکه بازار است، بسیاری از واحدهای صنفی که تاکنون دچار خسران نشدهاند یا مشتریانی که به بازار مراجعه میکنند، نخستین سؤالی که میپرسند، در مورد تعهد بیمه است و اگر این پاسخ «نه» در بازار تسری پیدا کند، بسیاری از مردم نسبت به صنعت بیمه دلسرد خواهند شد و خسارتی که در وهله نخست به واحد صنفی وارد میشود در مرحله بعد به خود صنعت بیمه استان یا کشور وارد خواهد شد.
راهکار چیست؟
تهیدست در این باره پیشنهاد میدهد: یک صندوق سرمایهگذاری یا یک تعاونی سرمایهگذاری ایجاد شود زیرا بسیاری از این اتفاقات در بازار به عنوان مثال امروز جریان آتشسوزی است و فردا ممکن است بحران دیگری رخ دهد.
وی میگوید: ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری و اینکه از طریق این صندوقها بتوان برای اصناف منابع تأمین کرد میتواند امر بسیار مفیدی باشد، اما لازمه آن بازنگری در قانون نظام صنفی و ایجاد سازوکاری برای این موضوع است.
نظر شما