این اذعانی است که رسانه اسرائیلی «تایمز اسرائیل» در پی حملات اخیر حزب‌الله به تجمع سربازان صهیونیستی با این نوع از پهپادها که به FPV شهره هستند، منتشر کرده است.
این اعتراف، درواقع نقطه ورود به تصویری گسترده‌تر از تحولی است که به‌تدریج در میدان نبرد جنوب لبنان در حال شکل‌گیری است؛ تحولی که نه صرفاً یک تغییر تاکتیکی، بلکه نشانه‌ای از جابه‌جایی در ماهیت تهدیدات و برهم خوردن برخی از معادلات کلاسیک نظامی به شمار می‌رود.

شاهکار حزب‌الله توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد

تمرکز رسانه‌ای روی موضوع ریزپرنده‌های انهدامی که به اف‌پی‌وی شهره هستند، از صبح یکشنبه آغاز شد، زمانی که یکی از این پهپادهای کوچک که توسط نیروهای حزب‌الله هدایت می‌شد، به سربازان اسرائیلی که در حال تعمیر تانک خود در شهری در جنوب لبنان بودند، برخورد کرد.
این پهپاد که به مواد منفجره مجهز بود، در تجمع سربازان رژیم صهیونیستی منفجر شد و در پی آن به اعتراف ارتش اسرائیل، گروهبان «ایدان فوکس» کشته شده و ۶سرباز دیگر زخمی شدند که حال چهار نفر آن‌ها وخیم گزارش شده است.
در ادامه این ماجرا، یک بالگرد نیروی هوایی رژیم صهیونیستی برای تخلیه مجروحان اعزام شد. در همین گیرودار، حزب‌الله موج دوم حمله را آغاز کرد و دو پهپاد انهدامی دیگر به سمت همان نقطه پرتاب شد. یکی از آن‌ها رهگیری شد، اما دیگری در ارتفاع پایین و در فاصله‌ای بسیار نزدیک به نیروها و بالگرد، به زمین خورد و منفجر شد.
تصاویر منتشرشده از این صحنه نشان می‌دهد سربازان در لحظات پایانی تلاش می‌کنند با شلیک مستقیم، پهپاد را ساقط کنند؛ تلاشی که خود به‌خوبی بیانگر فقدان ابزار مؤثر و کارآمد برای مقابله با این تهدید است.
این حمله، به تعبیر رسانه‌های اسرائیلی، یک شکاف عملیاتی را عیان کرد: عدم آمادگی ارتش اسرائیل در برابر پهپادهای دارای دید اول شخص (اف‌پی‌وی) که اکنون به یکی از سلاح‌های برجسته در زرادخانه حزب‌الله تبدیل شده‌اند.

از اوکراین تا جنوب لبنان؛ تکرار یک الگوی جنگی

تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌هایی چون «جروزالم پست» نشان می‌دهد این تحول در میدان رزم، تصادفی نیست. به اذعان این رسانه، حزب‌الله به‌طور سیستماتیک در حال الگوبرداری از جنگ اوکراین است؛ جایی که پهپادهای کوچک، ارزان و انتحاری به یکی از تعیین‌کننده‌ترین عناصر میدان نبرد تبدیل شده‌اند.
در این چارچوب، حزب‌الله از یک مرحله ابتدایی یعنی استفاده از پهپادهای انهدامی ساده و از پیش برنامه‌ریزی‌شده عبور کرده و اکنون به سمت پهپادهایی رفته که قابلیت مانور، هدایت لحظه‌ای و انتخاب هدف در زمان واقعی را دارند.
نقطه عطف این تحول، استفاده از فیبرنوری برای هدایت پهپادهاست؛ فناوری‌ای که عملاً مهم‌ترین ابزار دفاعی اسرائیل یعنی جنگ الکترونیک را دور می‌زند. این پهپادها به جای تکیه بر امواج رادیویی، از طریق یک کابل بسیار نازک به اپراتور متصل هستند و همین امر، امکان پارازیت و اختلال را از بین می‌برد.
بر اساس گزارش‌ها، این پهپادها می‌توانند از فاصله‌ای تا حدود ۱۵ کیلومتر کنترل شوند و حتی تا ۶کیلوگرم مواد منفجره حمل کنند؛ ترکیبی که آن‌ها را به سلاحی دقیق، انعطاف‌پذیر و در عین حال کم‌هزینه تبدیل می‌کند.

اعتراف صریح: در مقابل این سلاح، راه‌حلی وجود ندارد

شاید مهم‌ترین بخش این گزارش‌ها، نه توصیف خود پهپادها، بلکه لحن اعتراف‌آمیز مقامات و تحلیلگران اسرائیلی باشد. مقامات نظامی اسرائیل اعتراف کرده‌اند هنوز هیچ راهکار مؤثری برای مقابله با پهپادهای هدایت‌شونده با فیبرنوری در اختیار ندارند. این در حالی است که پهپادهای معمولی، دست‌کم در بسیاری از موارد، با ابزارهای جنگ الکترونیک قابل مهار هستند.
در همین زمینه، «یاکوب یانوفسکی» تحلیلگر نظامی در گفت‌وگو با رسانه «تایمز اسرائیل» تصویری به‌مراتب هولناک‌تر از نحوه مواجهه با این پهپادها ارائه می‌دهد: «یا باید خوش‌شانس باشید یا اپراتور پهپاد اشتباه کند. تنها راه سرنگونی آن‌هاست».
این جمله، به‌خوبی وضعیت کنونی مواجهه ارتش اسرائیل با این تهدید را نمایان می‌کند: ارتشی با پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاعی، در برابر یک ابزار کوچک، ارزان و نسبتاً ساده، ناچار به اتکا به شلیک مستقیم و واکنش‌های لحظه‌ای شده است.
یکی از ویژگی‌های کلیدی این پهپادها، سادگی ساخت آن‌هاست. برخلاف بسیاری از سامانه‌های پیشرفته نظامی، پهپادهای اف‌پی‌وی عمدتاً از قطعات تجاری در دسترس و حتی قطعات چاپ سه‌بعدی ساخته می‌شوند.
کلاهک آن‌ها نیز اغلب از راکت‌های آرپی‌جی تأمین می‌شود؛ سلاحی فراوان و ارزان که در ترکیب با این پهپادها، به یک ابزار تهاجمی جدید تبدیل شده است.
این نسبت هزینه-فایده، یکی از نگرانی‌های اصلی اسرائیل است: در حالی که هزینه تولید یک پهپاد ممکن است چند صد دلار باشد، هزینه رهگیری یا مقابله با آن به‌مراتب بالاتر است. این عدم توازن، در صورت استفاده گسترده، می‌تواند به یک ابزار فرسایشی مؤثر تبدیل شود.

روایت انتقادی هاآرتص درباره آسیب‌پذیری سربازان

گزارش روزنامه هاآرتص، بُعد دیگری از این ماجرا یعنی تأثیر این تهدید بر روحیه و عملکرد نیروهای میدانی را نشانه می‌رود. به گفته این رسانه اسرائیلی، پهپادهای انفجاری کوچک، بی‌صدا و به‌راحتی در دسترس، نه‌تنها خسارت وارد می‌کنند، بلکه روال عملیاتی نیروها را مختل و نوعی احساس آسیب‌پذیری دائمی ایجاد می‌کنند، به‌ویژه در شرایطی که ارتش اسرائیل بر تخریب خانه‌ها و ایجاد منطقه حائل در جنوب لبنان متمرکز است.
سربازان در میدان از وضعیتی سخن می‌گویند که در آن، هر حرکت در فضای باز به یک ریسک تبدیل شده است. پهپادها می‌توانند در هوا منتظر بمانند، در لحظه مناسب حمله کنند و به دلیل اندازه کوچک و نبود سیگنال، به‌سختی شناسایی شوند.
یکی از افسران به‌صراحت می‌گوید: «راه‌حل ارتش این است سربازی را بگمارد که آسمان را تماشا کند. هیچ راه‌حل واقعی وجود ندارد». این جمله، فاصله میان درک تهدید در سطوح بالا و واقعیت‌های میدانی را به‌خوبی نشان می‌دهد.
بخش دیگری از گزارش هاآرتص به مأموریت‌های جاری ارتش اسرائیل در جنوب لبنان می‌پردازد؛ مأموریت‌هایی که به گفته برخی نظامیان، بیش از آنکه ماهیت نظامی داشته باشند، بر تخریب گسترده زیرساخت‌ها و خانه‌ها متمرکز هستند.
در این عملیات، نیروهای نظامی موظف به حفاظت از بلدوزرها و پیمانکاران غیرنظامی هستند، آن هم در شرایطی که پهپادها به‌طور مداوم در آسمان حضور دارند. یکی از سربازان می‌گوید: «ما در معرض دید می‌ایستیم و از تخریب خانه‌ها محافظت می‌کنیم، در حالی که پهپادها بالای سر ما هستند. هیچ منطقی در این کار نیست». این وضعیت، نه‌تنها خطرات فیزیکی، بلکه نوعی فرسودگی روانی را نیز در میان نیروها ایجاد کرده است.

تغییر پارادایم میدان نبرد

نکته جالب در روایت رسانه‌های صهیونیستی این است که از اوایل سال ۲۰۲۴، مؤسسات تحقیقاتی اسرائیل درباره «موج پهپادها» هشدار داده بودند. این رسانه‌ها با گلایه و انتقاد از ارتش معتقدند این هشدارها به اقدام عملی کافی منجر نشده‌ است. امروز، همان شکاف‌ها در میدان نبرد به‌وضوح دیده می‌شود: آسیب‌پذیری تجهیزات، دشواری رهگیری اهداف کوچک و نبود یک راه‌حل جامع. تحلیلگران در مؤسسات تحقیقاتی نظامی هشدار داده بودند پهپادهای ارزان مجهز به فناوری اف‌پی‌وی می‌توانند به یک «تهدید افقی» در بردهای وسیع تبدیل شوند به‌ویژه اگر به‌صورت انبوه استفاده شوند.
در نهایت، آنچه از مجموع این گزارش‌ها برمی‌آید، صرفاً ظهور یک سلاح جدید نیست، بلکه شکل‌گیری یک الگوی جدید از جنگ است. پهپادهای اف‌پی‌وی دیگر صرفاً یک ابزار تاکتیکی نیستند؛ آن‌ها به بخشی از یک رویکرد جدید تبدیل شده‌اند که بر ترکیب فناوری ارزان، انعطاف‌پذیری عملیاتی و فشار مستمر بر دشمن استوار است. در این چارچوب، برتری فناورانه کلاسیک -که مبتنی بر سامانه‌های گران‌قیمت و پیچیده است- با چالشی جدی روبه‌رو می‌شود.
خلاصه آنچه در پوشش رسانه‌های عبری منعکس می‌شود این است که اسرائیل به پهپادهای دارای دید اول شخص حزب‌الله به عنوان یک سلاح هوشمندانه فرسایشی نگاه می‌کند، نه یک سلاح تعیین‌کننده. به باور آن‌ها این سلاح قرار نیست معجزه کند و به برتری هوایی اسرائیل پایان دهد، اما این یک ابزار کم‌هزینه، نسبتاً دقیق و تا حد زیادی در برابر پارازیت مصون، به یک منبع نگرانی واقعی برای ارتشی که به برتری فناورانه و هزینه بالای دفاع متکی است، تبدیل شده است. از این رو، آنچه اسرائیل با آن مواجه است، صرفاً یک تهدید تاکتیکی نیست، بلکه یک معادله جدید است: سلاحی که به اندازه کافی ساده است تا به‌سرعت تکثیر شود و به اندازه کافی مؤثر است که قواعد حرکت، استقرار و درگیری را تغییر دهد.