برخی ناشران معتقدند نمایشگاه مجازی کتاب در سال جاری نتوانسته انتظارات آن‌ها را برآورده کند. سید جمال‌الدین هادیان زواره، مدیر انتشارات علمی فرهنگی، در گفت‌وگو با ایلنا با اشاره به وضعیت این رویداد گفت: اگر نمایشگاه کتاب به صورت مجازی برگزار نمی‌شد، عملاً جایگزین دیگری وجود نداشت. با این حال مشکلات اینترنتی باعث شده این نمایشگاه در همان روزهای نخست با چالش‌هایی مواجه شود.

او با بیان اینکه نمایشگاه مجازی امسال نسبت به سال‌های گذشته موفقیت کمتری داشته است، افزود: برگزاری این نمایشگاه در واقع تنها راهکاری بود که مسئولان در اختیار داشتند. با وجود این، نبود تبلیغات کافی و نبود هم‌افزایی با نمایشگاه حضوری باعث شده نتواند فرصت مطلوبی برای ناشران ایجاد کند.

به گفته هادیان، یکی از مشکلات جدی این رویداد ضعف زیرساخت‌های اینترنتی است. او توضیح داد: سرعت پایین اینترنت و ضعف سرورها و سامانه‌های پشتیبان، مشکلات زیادی برای ناشران ایجاد کرده است و به نظر می‌رسد این نمایشگاه با وجود اینکه فرصتی حداقلی برای عرضه کتاب محسوب می‌شود، نتواند انتظارات ناشران را برآورده کند.

مدیر انتشارات علمی فرهنگی با اشاره به تحولات جهانی در حوزه نشر گفت: جهان به سمت مدل‌های مدرن ارتباطی حرکت کرده و اینترنت بر همه حوزه‌ها از جمله نشر تأثیر گذاشته است. با این حال، ایران در این زمینه از روند جهانی عقب مانده است. به گفته او، در کنار کتاب‌های کاغذی باید انواع قالب‌های نشر از جمله کتاب الکترونیکی، کتاب صوتی و محصولات مکمل مانند پادکست، فیلم و گزارش نیز تولید شود تا مخاطبان به شکل گسترده‌تری به محتوا دسترسی داشته باشند.

او همچنین به تأثیر محدودیت‌های اینترنتی بر صنعت نشر اشاره کرد و گفت: دسترسی ناشران به آثار جدید جهانی دشوارتر شده و همین موضوع روند ترجمه را کند کرده است. بررسی‌ها نیز نشان می‌دهد در ماه‌های اخیر تعداد آثار چاپ اول و حتی تجدید چاپ کاهش یافته است.

هادیان در بخش دیگری از سخنان خود ضعف فرهنگ مطالعه در کشور را یکی از چالش‌های اساسی دانست و گفت: پیش از توسعه فناوری‌های مرتبط با نشر، باید به تقویت فرهنگ مطالعه توجه کرد. به گفته او، هرچند در ایران افراد تحصیلکرده زیادی وجود دارند، اما مطالعه درسی با فرهنگ مطالعه عمومی تفاوت دارد.

او توضیح داد: یک جامعه برای پیشرفت نیازمند مطالعه مداوم در حوزه‌هایی مانند تاریخ، فلسفه، روانشناسی و علوم مختلف است. به اعتقاد او، بخشی از مشکلات اقتصادی و اجتماعی امروز کشور نیز با ضعف فرهنگ مطالعه در ارتباط است.

هادیان درباره کتاب‌های الکترونیکی و صوتی نیز گفت: در بسیاری از کشورهای اروپایی ای‌بوک‌ها به گسترش مطالعه کمک کرده‌اند، اما در ایران چندان مورد استقبال قرار نگرفته‌اند؛ در حالی که این قالب شباهت زیادی به کتاب کاغذی دارد. در مقابل، مخاطبان ایرانی بیشتر به کتاب‌های صوتی و آن هم از طریق تلفن همراه علاقه نشان می‌دهند.

او تأکید کرد که گسترش نشر دیجیتال و صوتی تنها در صورتی می‌تواند به افزایش سرانه مطالعه منجر شود که فرهنگ مطالعه در کشور تقویت شود.

مدیر انتشارات علمی فرهنگی در ادامه به فعالیت‌های این مجموعه اشاره کرد و گفت: این انتشارات در ۱۵ ماه گذشته تلاش کرده با بازطراحی برند، عناوین و تولیدات خود حضوری فعال‌تر در بازار نشر داشته باشد.

به گفته او، همزمان با نمایشگاه مجازی کتاب، این انتشارات نمایشگاه حضوری با عنوان «در آغوش کتاب» را نیز در دو فروشگاه انقلاب و کریمخان برگزار کرده است و همان تخفیف‌های نمایشگاه مجازی در آن ارائه می‌شود.

هادیان افزود: در این فروشگاه‌ها کافه‌هایی با عنوان «کافه جیبی» نیز راه‌اندازی شده که نام آن از کتاب‌های قطع جیبی این انتشارات الهام گرفته شده است.

او در پایان گفت: این انتشارات طی ماه‌های اخیر حدود ۹۰ تا ۱۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده و برخی آثار تازه نیز به‌زودی وارد بازار می‌شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به کتاب «شطرنج روی آب» درباره خلیج فارس و «کلماکده، پیکار صفین» اشاره کرد. به گفته او، صنعت نشر می‌تواند تهدیدها را به فرصت تبدیل کند، به شرط آنکه زیرساخت‌ها و فرهنگ مطالعه تقویت شود.