بهگزارش قدس آنلاین، سنا در ۱۹ می ۲۰۲۶ با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۷ رأی مخالف، برای نخستین بار قطعنامهای را برای محدود کردن اختیارات دونالد ترامپ در جنگ تحمیلی علیه ایران از مرحله اولیه عبور داد. این قطعنامه عمدتاً توسط سناتور تیم کین از ویرجینیا تنظیم و ارائه و بر اساس قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ تدوین شده است. هدف اصلی آن الزام رئیسجمهور به توقف درگیریهای بدون مجوز صریح کنگره است. این هشتمین تلاش دموکراتها از زمان آغاز درگیریها در اواخر فوریه ۲۰۲۶ بود که سرانجام به موفقیت اولیه رسید.
تلاشهای قبلی و شکستهای مکرر
از آغاز عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، دموکراتها دستکم هفت بار قطعنامههای مشابهی را مطرح کردند که همه آنها در سنا شکست خوردند. در تلاشهای قبلی رأیها معمولاً حدود ۴۷ به ۵۲ یا نزدیک به آن بود چون بیشتر جمهوریخواهان متحد پشت ترامپ ایستاده بودند و فقط یکی دو نفر مانند رند پال حمایت میکردند. این بار اما با غیبت برخی سناتورهای جمهوریخواه و تغییر رأی بعضی از جمهوریخواهان زخمخورده از ترامپ مثل بیل کسیدی، سرانجام ۵۰رأی جمع و قطعنامه از کمیته خارج شد. این موفقیت نشاندهنده فرسایش تدریجی حمایت داخلی حزب جمهوریخواه از ادامه حملات بدون نتیجه روشن آمریکا به ایران است.
به زبان ساده این قطعنامه میگوید ترامپ نمیتواند بدون اجازه مستقیم کنگره به جنگ با ایران ادامه دهد و باید نیروهای آمریکایی را از درگیری خارج کند مگر با تأیید صریح مجلس.
گام بعدی که احتمالاً هفته آینده برداشته خواهد شد این است که قطعنامه به بحث کامل در صحن سنا برود و سپس رأی نهایی در سنا گرفته شود. اگر در رأی نهایی هم تصویب شود، قطعنامه باید به مجلس نمایندگان ارسال شود. این قطعنامه برای تبدیل شدن به قانون باید در هر دو مجلس سنا و مجلس نمایندگان به تصویب برسد. مجلس نمایندگان در حال حاضر تحت کنترل جمهوریخواهان است و شانس تصویب در آنجا بسیار پایینتر است، چون بیشتر جمهوریخواهان هنوز از ترامپ حمایت میکنند و مخالف محدود کردن اختیارات او هستند. بنابراین حتی اگر سنا قطعنامه را نهایی کند، احتمال متوقف شدن آن در مجلس نمایندگان بالاست.
همچنین ترامپ به عنوان رئیسجمهور حق وتو کامل دارد. اگر قطعنامه از هر دو مجلس عبور کند (که بعید است)، ترامپ احتمالاً حتماً آن را وتو خواهد کرد. برای لغو وتو و تبدیل قطعنامه به قانون، نیاز به رأی دوسوم سناتورها و نمایندگان در هر دو مجلس است که در شرایط فعلی تقریباً غیرممکن به نظر میرسد.
در عمل، این فرایند بیشتر جنبه سیاسی و نمادین دارد و فشار بر ترامپ را افزایش میدهد تا شاید مذاکره کرده یا راهبرد خود را تعدیل کند، اما تغییر فوری و الزامآور در عملیات نظامی ایجاد نخواهد کرد مگر اینکه حمایت خیلی گستردهتری در میان جمهوریخواهان شکل بگیرد.
دعوای سناتورها با ترامپ
چهار سناتور جمهوریخواه به این قطعنامه رأی مثبت دادند: رند پال از کنتاکی که همیشه مخالف جنگهای بدون مجوز بوده و رابطهاش با ترامپ مستقل و گاهی پرتنش است، سوزان کالینز از مین که جمهوریخواه میانهرو است و اغلب مستقل رأی میدهد، لیسا مورکوفسکی از آلاسکا با سابقه انتقاد از برخی سیاستهای ترامپ، و مهمتر از همه بیل کسیدی از لوئیزیانا. کسیدی که تازه در انتخابات مقدماتی به رقیب نزدیک به ترامپ باخته بود، این بار تغییر رأی داد. این تغییر رأی در زمینه تلاش ترامپ برای تصفیه حزبی و حذف منتقدان درون حزب معنا پیدا میکند. ترامپ در ماههای اخیر کمپین گستردهای برای شکست جمهوریخواهان ناسازگار در انتخابات میاندورهای و مقدماتی راه انداخته و کسیدی یکی از قربانیان آن بود. این رأی تا حدی اعتراض به این فشارها و نگرانی از هزینههای جنگ تلقی میشود و نشاندهنده شکاف کوچک اما رو به رشد در حزب جمهوریخواه است.
چرا سناتورها مخالف شدهاند؟
اما نکته مهم اینکه باید گفت علت اصلی این مخالفتها در سنا و میان برخی نمایندهها و حتی جامعه آمریکایی درد و رنج مردم ایران نیست. در سیاست خارجی آمریکا مسائل انسانی معمولاً ابزار هستند نه هدف اصلی. دلیل واقعی این است که ترامپ نتوانسته به پیروزی سریع و قاطع برسد، هزینهها به دهها میلیارد دلار رسیده، آمریکا ضرر سیاسی و اقتصادی دیده و برنامه روشنی برای خروج یا نتیجهگیری وجود ندارد. نظرسنجیهای اخیر نیز نشان میدهد جنگ برای افکار عمومی آمریکا محبوبیت پایینی دارد و بسیاری از رأیدهندگان به ویژه در ایالتهای کلیدی از افزایش قیمت بنزین، تورم و طولانی شدن درگیری ناراضی هستند.
اگر عملیات کوتاه، کمهزینه و با نتیجه روشن موفق بود، بسیاری از همین مخالفان فعلی احتمالاً حمایت کرده یا حداقل سکوت میکردند. این رأی بیشتر یک هشدار سیاسی به ترامپ است و نشان میدهد ادامه جنگ بدون دستاورد ملموس، حمایت داخل حزبی را فرسایش میدهد. با این حال تا وقتی مجلس نمایندگان همراهی نکند و وتو اعمال شود، تغییر قانونی بزرگی رخ نخواهد داد.
نظر شما