طرح‌های مطرح‌شده در هفته‌های اخیر درباره تشکیل یک نیروی ویژه در ارتش لبنان برای مقابله با حزب‌الله، بار دیگر یکی از حساس‌ترین پرسش‌های سیاسی این کشور را به صدر تحولات بازگردانده است؛ آیا خلع سلاح مقاومت می‌تواند به تقویت دولت لبنان منجر شود یا خطر فروپاشی توازن شکننده داخلی را افزایش می‌دهد؟

برای بسیاری از جریان‌های نزدیک به حزب‌الله، مسئله تنها یک پرونده امنیتی نیست، بلکه به هویت سیاسی لبنان و تجربه تاریخی این کشور در برابر اسرائیل گره خورده است. آنها معتقدند هرگونه تلاش برای رویارویی نظامی داخلی با حزب‌الله، نه به تقویت حاکمیت دولت، بلکه به بازتولید شکاف‌های خطرناک دهه‌های گذشته منجر خواهد شد.

ارتش لبنان و خط قرمز وحدت ملی

حامیان حزب‌الله استدلال می‌کنند که ارتش لبنان یکی از معدود نهادهایی است که هنوز توانسته تعادل میان گروه‌های مذهبی و سیاسی کشور را حفظ کند. به باور آنان، تبدیل این نهاد به ابزار مقابله با بخشی از جامعه لبنان، می‌تواند انسجام داخلی ارتش را با تهدید جدی روبه‌رو کند.

تجربه جنگ داخلی همچنان در حافظه لبنانی‌ها زنده است. بسیاری از تحلیلگران نزدیک به محور مقاومت یادآوری می‌کنند که هرگاه ارتش وارد رقابت‌های سیاسی و فرقه‌ای شده، نتیجه آن تضعیف نهاد دولت و افزایش بی‌ثباتی بوده است. از این منظر، تشکیل یک نیروی ویژه با حمایت خارجی نه‌تنها مشکل سلاح را حل نمی‌کند، بلکه خطر ایجاد شکاف‌های جدید در ساختار امنیتی کشور را افزایش می‌دهد.

مقاومت به‌عنوان بخشی از معادله بازدارندگی

در نگاه حامیان حزب‌الله، جنگ‌های متعدد با اسرائیل نشان داده است که توان بازدارندگی لبنان تنها به ارتش رسمی محدود نبوده است. آنان معتقدند مقاومت طی دهه‌های گذشته نقشی تعیین‌کننده در جلوگیری از تجاوزات اسرائیل و آزادسازی بخش‌هایی از خاک لبنان ایفا کرده است.

بر همین اساس، بحث درباره آینده سلاح حزب‌الله باید در چارچوب یک راهبرد دفاعی ملی و از مسیر گفت‌وگوی داخلی صورت گیرد، نه تحت فشار خارجی یا تهدید به برخورد نظامی. از دید این جریان، هرگونه راه‌حل پایدار نیازمند توافقی فراگیر میان نیروهای سیاسی لبنان است؛ توافقی که هم دغدغه‌های حاکمیتی دولت را در نظر بگیرد و هم ملاحظات امنیتی مرتبط با تهدیدات خارجی را.

در شرایطی که لبنان با بحران‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی متعددی روبه‌رو است، بسیاری از ناظران هشدار می‌دهند که اولویت باید حفظ ثبات داخلی باشد. از این منظر، فشار برای خلع سلاح اجباری حزب‌الله بیش از آنکه راه‌حلی برای مشکلات لبنان باشد، می‌تواند جرقه بحرانی تازه در کشوری باشد که هنوز از سایه جنگ‌های گذشته فاصله نگرفته است.