شماره ۱۹۱ مجله «خیمه» در خردادماه ۱۴۰۵، با تمرکز بر سه پرونده حساس و خواندنی روی پیشخوان آمد. این شماره با نگاهی چندبعدی به پدیدههای اجتماعی و مذهبی روز، از تغییر ذائقه سوگواری به حماسه گرفته تا چالشهای پوشش در تجمعات انقلابی و بازخوانی سیره شهیدان گمنام، تلاش کرده است تریبونی برای نقد و تحلیل نخبگان و فعالان فرهنگی فراهم کند.
تبدیل داغ به حماسه؛ روایت مداحیهای جدید خیابانی
پرونده نخست این شماره به بررسی تحلیلی موضوع «مداحیهای حماسی و رجزخوانیهای خیابان» اختصاص یافته است. خیمه در این بخش به این پرسش پاسخ میدهد که چگونه در غم بزرگ فراق پیشوای شهید، «رثا» به «رجز» تبدیل شد. این موضوع از زوایای مختلفی مورد واکاوی قرار گرفته است:
• نگاه تاریخی و ادبی: محمدرضا بهشتی به مسئله رجزخوانی پرداخته و مجتبی رحماندوست و افشین علا چگونگی تبدیل سوگ به حماسه را بررسی کردهاند.
• رویکرد جامعهشناسی و روانشناسی: کیومرث اشتریان و علی وزیریان به نقش ترکیبی مداحیهای جدید و «میدانخوانی» پرداختهاند؛ در حالی که مسعود آذربایجانی و محمدرضا پورحسین از منظر روانشناسی سوگ به این پدیده نگریستهاند.
• فرهنگ و هنر: دکتر عطاءالله مهاجرانی و محمدحسین معزی پیوند ایرانیان در میدان و خیابان را تحلیل کرده و در کنار آن، ۱۴ نوحه حماسی ماندگار مرور شده است.
• صدای شاعران و مداحان: گفتگو با پدیدآورندگان آثار شاخصی همچون «بزن که خوب میزنی» (مهدی رسولی و علی مقدم) و «باید برخاست» (محسن محمدیپناه) بخش جذابی از این پرونده است.
نقد «زبان تهدید» و واکاوی پدیده دختران انقلاب
پرونده دوم مجله خیمه به یکی از پربحثترین موضوعات ماههای اخیر، یعنی نقد اظهارات امامجمعه رشت درباره حجاب و واکنشهای گسترده به آن میپردازد. این بخش با عنوان «زبان تهدید، خط تفرقه» به قلم پروین قائمی، به تناقضنمایی حب وطن و پوشش زنان اشاره دارد.
در این پرونده، طیف وسیعی از شخصیتهای مذهبی و مداحان سرشناس به نقد این رویکرد پرداختهاند:
• چهرههای حوزوی و سیاسی: محسن غرویان به نقد مسئله «بیغیرتی» پرداخته و نمایندگان ولیفقیه در آذربایجان شرقی و کردستان مخالفت خود را با این نوع ادبیات اعلام کردهاند. همچنین علیرضا پناهیان با طرح سوال «سر چه کسی فریاد میزنی؟» به این موضوع واکنش نشان داده است.
• واکنش مداحان: میثم مطیعی با نقل خاطرهای از رهبر انقلاب، محمود کریمی با نقد واژه «بدحجاب» و حسین طاهری با اعلام بیزاری از «تریبون تفرقه»، به این بحث ورود کردهاند.
• تحلیل تصویری: در پیوست این پرونده، عکسهایی از دخترانی با پوشش متفاوت در تجمعات انقلابی توسط فعالان فرهنگی همچون نفیسه ربیعهاشمی و سید یاسر شریفی تحلیل شده است تا مرز میان «جذب حداکثری» و «دفع سلیقهای» بازشناسی شود.
یادبود فرمانده گمنام؛ از تپههای جولان تا مقتل زنجان
بخش پایانی مجله، یادنامهای برای شهید «سیدعلی موسوی هوایی»، فرمانده گمنام گروه تخریب در جنگ رمضان است. این پرونده شامل روایتهایی از زندگی شخصی و جهادی اوست؛ از کار با تاکسی برای امرار معاش تا رشادت در جبهههای سوریه. یادداشتهایی از محسن اسماعیلی، محمدرضا زائری و محمدجواد حاجعلیاکبری، ابعاد شخصیت این سردار ناشناخته را برای مخاطبان ترسیم کرده است.
مجله خیمه در این شماره نشان داده است که همچنان بر مدار تبیین عقلانی مذهب و نقد منصفانه رویدادهای اجتماعی حرکت میکند. این نشریه با جمعآوری آرای موافق و مخالف، بستری برای گفتگو درباره چالشهای فرهنگی جامعه امروز ایران فراهم آورده است.
علاقهمندان برای تهیه این شماره میتوانند با شماره زیر تماس حاصل نمایند: ۰۹۰۲۸۲۴۲۹۸۱
نظر شما