همزمان با نخستین جمعه ماه محرم، حرم مطهر رضوی بار دیگر میزبان یکی از باشکوهترین آیینهای سوگواری جهان اسلام بود؛ آیین «شیرخوارگان حسینی» که هر ساله دلهای بسیاری را متوجه مظلومیت حضرت علیاصغر(ع)، کوچکترین شهید دشت کربلا میکند. این مراسم امسال نیز با حضور گسترده مادران و نوزادانشان در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی برگزار شد و جلوهای از پیوند عمیق نسل امروز با فرهنگ عاشورا را به نمایش گذاشت.
حضور مادرانه برای تکریم مادری
اگر جمعه صبح مسیرتان به حرم منور افتاده باشد؛ در میان زائران همیشگی حضرت، حضور متفاوت مادرانی را نظاره میکردید که همراه با نوزادی در آغوش پس از سلام و صلوات خدمت صاحبخانه به سمت رواق امام خمینی(ره) رفته تا در کنار یکدیگر یاد کوچکترین شهید کربلا را زنده کرده و با اشک بر مادر داغدیده کربلا و شیرخوارهاش؛ فرزندان خود را بیمه کنند.
مادرانی سیهپوش با فرزندانی در رخت عزای محرم که یکییکی و چندتا چندتا وارد رواق امام خمینی(ره) شده تا با همنوایی مادرانه در مراسمی شرکت کنند که فراتر از یک گردهمایی مذهبی، یادآور پیوند عاطفه مادری با مظلومیت تاریخ کربلاست.
در لحظات ابتدایی مراسم لباسهای نمادین حضرت علیاصغر(ع) که به همت خیاطخانه حرم مطهر رضوی دوخته شده بود، میان خانوادهها توزیع شد. این لباسها برای بسیاری از مادران، تنها یک پوشش یکدست نبود، بلکه نشانهای از همدلی با مظلومیت کربلا و ادای احترام به خاندان امام حسین(ع) به شمار میرفت. برخی از مادران با اشک در چشم، این لباسها را بر تن کودکانشان پوشاندند و آن لحظه را به نذر تربیتی برای آینده فرزندانشان پیوند زدند.
لالایی زبان عزای مادری
لالایی نوای جهانی مادری است. نوایی که در صبح جمعه در رواق امام خمینی(ره) نیز شنیده میشد. در این مراسم، مادران با زمزمه لالاییهای سوزناک، تصویری از داغ بزرگ عاشورا را در فضای حرم مطهر ترسیم کردند. صدای گریه نوزادان، لحن آرام مادران و نوای مرثیهخوانی، فضای رواق امام خمینی(ره) را به صحنهای از سوگ و تسلیم تبدیل کرده بود؛ صحنهای که در آن اشک، زبان مشترک همه حاضران بود.
تضاد میان معصومیت کودکان و قساوت دشمن
در بخش سخنرانی این مراسم، حجتالاسلام والمسلمین سیدمهدی واعظ موسوی با تبیین جایگاه کودکان در نظام رحمت الهی، بر اهمیت بیبدیل کودکان به عنوان مظهر پاکی و شفاعت تأکید کرد. او گفت: کودکان به دلیل بیگناهی و صفای باطن، در پیشگاه خداوند منزلتی ویژه دارند و نگاه تربیتی نسبت به آنان باید بر پایه محبت، عطوفت و احترام شکل بگیرد. به گفته او، تربیت فرزندان با محبت، نهتنها مسیر اصلاح رفتار را هموار میکند، بلکه زمینه رشد معنوی خانواده را نیز فراهم میکند.
این کارشناس مذهبی با اشاره به آموزههای اهلبیت(ع) بیان کرد: برخورد تند، فریاد زدن و خلف وعده با کودکان میتواند پیوند عاطفی و معنوی آنان را تضعیف کند. او محبت را به نیرویی شبیه مغناطیس تشبیه کرد که میتواند دلهای پراکنده را در کوتاهترین زمان به هم نزدیک و اصلاح تربیت را ممکن کند. واعظ موسوی همچنین با استناد به سخنان شهید مطهری، تأکید کرد: مسیر دستیابی به تربیت مؤثر، از جاده محبت میگذرد و هر گونه اصلاح پایدار، نیازمند تکیه بر این اصل انسانی و دینی است.
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واقعه کربلا و مظلومیت حضرت علیاصغر(ع)، از تضاد میان معصومیت یک طفل و قساوت دشمن سخن گفت و اظهار کرد: خون پاک آن کودک ششماهه، نشانهای از طلب حق و فریادی علیه ظلم در تاریخ است. به گفته وی، ناله کربلا تنها بیان غم نیست، بلکه بازخوانی حقیقت حق و استغاثهای است که در اوج تنهایی و بییاوری، به درگاه پروردگار بلند شد.
هر چند نوای لالایی مادران شورانگیزترین نوحه این مراسم بود اما در کنار این سخنرانی، ذاکران و مرثیهسرایان اهلبیت(ع) نیز با اجرای نوحهها و مراثی، مادران عزادار را همراهی کردند. سیدقانع و سیدامیر احمدنیا با مرثیهخوانی برای حضرت علیاصغر(ع)، دلهای سوگواران را به سمت کربلا بردند و یاد طفل شیرخوار سیدالشهدا(ع) را در جان حاضران زنده کردند.
نخستین درس عشق در نخستین روزهای زندگی
اما آنچه این مراسم را از یک اجتماع معمولی متمایز میکرد، حضور هزاران مادر و نوزاد در فضایی بود که هر گوشه آن، نشانی از عشق و وفاداری داشت. مادران در آغوش گرفتن فرزندانشان را نه فقط یک وظیفه، بلکه نوعی نذر و عهد معنوی میدانستند؛ عهدی برای تربیت نسلهایی که با فرهنگ حسینی و معارف اهلبیت(ع) رشد کنند. بسیاری از آنان باور داشتند که این حضور، نخستین درسهای عشق، حیا، پایداری و ولایتمداری را در جان کودکانشان ثبت میکند.
زهرا موسوی یکی از مادران شرکتکننده از شهرستان گناباد، حضور در این مراسم را تجربهای متفاوت توصیف کرد. او که مادر پنج فرزند است، گفت: امسال برای نخستین بار این آیین را در حرم مطهر رضوی تجربه کرده و آرامشی خاص در جوار امام رئوف(ع) یافته است. به گفته او، یاد حضرت رباب(س) و رنجهای ایشان در مسیر مدینه تا کربلا، نگاه او را به مادری عمیقتر کرده و موجب شده صبر و مظلومیت آن بانوی بزرگوار را بیشتر درک کند.
فائزه صباغ دیگر مادر حاضر در مراسم نیز حضور در کنار فرزند چهارده ماههاش را معنایی دوچندان برای این روز دانست. او بیان کرد: میخواهد نخستین آموزههای عشق به اهلبیت(ع) را در دل فرزندش بنشاند و امیدوار است این حضور، در ذهن و قلب کودک ماندگار شود. او فضای مراسم را سفری کوتاه به کربلا توصیف کرد؛ سفری که در آن روایت شهدای کربلا و حماسه صبر حضرت رباب(س)، دلها را به اشک نشاند.
سربازانی کوچک در قنداقهها
فائزه چنارانی، مادر دیگری که با پسر هشتماههاش در مراسم حاضر شده بود، گفت: او هم مانند همه مادران با شنیدن صدای گریه فرزندش خود را به او میرساند و در هر جا که باشد نخستین حرکت غریزیاش شیر دادن به کودک گریان است، اما در این مراسم خجالتزده خانم رباب(س) است و حالا که خود مادر شده گوشهای از رنج آن بانو را هنگام شنیدن گریههای نوزادش درک میکند. او فرزندش را نذر راه امام حسین(ع) و امام زمان(عج) کرده و آرزو دارد در مسیر حق و ولایت تربیت شود.
فرزان خانم، سیساله نیز با فرزند هشتماههاش پارسا، از توسل به حضرت رباب(س) در لحظات بیتابی فرزندش سخن گفت و تأکید کرد: گریه کودک او در برابر مظلومیت علیاصغر(ع)، هیچ است. او همه فرزندانش را نذر مسیر امام حسین(ع) کرده و آرزو دارد آنها در آینده سربازان راستین انقلاب و دین باشند و امیدوار است این گریهها فرزندش را عاقبت به خیر کند.
حانیه میرزاده، بیست و یک ساله، در حالی که سعی میکرد اشکهایش را پنهان کند، با صدایی بغضآلود گفت: «خدا چه صبری به حضرت رباب(س) داد؟» این پرسش در فضای رواق پیچید و پاسخش را تنها در اشکهای دیگر مادران میشد یافت. مریم قربانی، بیستن و چهار ساله نیز با صداقتی عمیق گفت: «بچهام فدای بچه امام حسین(ع) است».
حضوری برای گشودن گره و سبک شدن دردها
همچنین مادرانی برای باز شدن گرههای زندگی و طلب سلامت و شفاعت برای خود و فرزندانشان پا در این جمع گذاشته بودند و مانند همیشه امیدوارانه بر در خانه اهل بیت(ع) اشک میریختند. خانم محمدی با نوزاد چهل و پنج روزهاش، مهراد، از دشواریهای نگهداری فرزندی که با شکاف لب و کام متولد شده، سخن گفت. او حضور در حرم مطهر را فرصتی برای دعا برای سلامتی فرزندش و طلب توفیق خدمت در مسیر امام زمان(عج) دانست.
در میان این روایتها، داستانهایی از داغ فرزند از دست داده نیز شنیده میشد. برخی مادران از کودکانی یاد کردند که قرار بود همراهشان در این مراسم حضور یابند اما اکنون در جمع شهیدان آرمیدهاند. این بخش از مراسم بیش از هر چیز یادآور این حقیقت بود که عشق به امام حسین(ع) تنها در اشک و سوگ خلاصه نمیشود، بلکه در صبر، ایثار و پیوند عمیق مادران با تاریخ کربلا معنا پیدا میکند.
همپیمانی مادران و فرزندان با نهضت حسینی
مراسم شیرخوارگان حسینی در حرم منور رضوی، تصویری روشن از استمرار فرهنگ عاشورا در روزگار امروز بود؛ فرهنگی که در آن مادران با فرزندان خردسال خود آمده بودند تا بگویند یاد حضرت علیاصغر(ع) هنوز زنده بوده و مظلومیت کربلا در حافظه جمعی امت اسلامی باقی است. در این آیین، حضور هر نوزاد یادآور عطش یک طفل در خیمههای کربلا بود و اشک هر مادر، پیمانی تازه با صبر حضرت رباب(س) و وفاداری به راه سیدالشهدا(ع).
نظر شما