مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با هشدار درباره گسترش مواد محرک جدید، از افزایش مصرف روانگردانها خبر داده و تأکید کرده است که سیگار همچنان نخستین گام بسیاری از افراد در مسیر ورود به اعتیاد است.
سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به ماهیت جهانی اعتیاد اظهار کرد: این پدیده محدود به یک کشور یا منطقه خاص نیست و تمامی جوامع با آن درگیر هستند. به گفته او، عوامل متعددی در گسترش اعتیاد نقش دارند که از جمله آنها میتوان به فقر اقتصادی، نبود فرصتهای شغلی، فعالیت گسترده شبکههای قاچاق مواد مخدر و تلاش برخی جریانها برای آسیب زدن به نسل جوان اشاره کرد.
وی توضیح داد: جهان امروز همزمان با دو روند روبهرو است؛ از یک سو همچنان مواد سنتی که عمدتاً از کشت خشخاش و تولید مشتقات آن به دست میآیند، مصرف میشوند و از سوی دیگر، تولید و عرضه مواد صنعتی و روانگردانها با سرعت زیادی در حال افزایش است.
به گفته عباسی، سود اقتصادی بالا برای قاچاقچیان یکی از دلایل حرکت بازار مواد به سمت تولید مواد صنعتی است؛ زیرا این مواد معمولاً در محیطهای غیرقانونی و بدون نیاز به زمین کشاورزی تولید میشوند و امکان تغییر ترکیب و عرضه آنها با نامهای مختلف وجود دارد.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به رشد مصرف روانگردانها گفت: در سالهای اخیر مواد مختلفی با نامهای گوناگون مانند متآمفتامین، آمفتامین، کیتکت، کمیکال، کروکودیل، سورچه، زایلازین، قرص کا و دستمال در بازارهای غیرقانونی دیده شدهاند.
وی با بیان اینکه «قرص کا» یکی از خطرناکترین مواد محرک شناختهشده است، افزود: این ماده به دلیل تأثیر شدید بر سیستم عصبی و مغز میتواند موجب توهم، رفتارهای پرخطر، تشدید مشکلات قلبی و حتی مرگ ناگهانی در اثر مصرف بیش از اندازه شود.
عباسی تأکید کرد: یکی از خطرات اصلی مواد صنعتی جدید این است که ترکیبات آنها مشخص نیست و مصرفکننده معمولاً نمیداند چه مادهای با چه میزان خلوص وارد بدن خود میکند. نبود استاندارد مشخص در تولید این مواد باعث میشود حتی یک بار مصرف نیز پیامدهای جدی به همراه داشته باشد.
او البته تصریح کرد که براساس گزارشهای موجود، مصرف قرص «کا» در افغانستان بیشتر مشاهده شده و تاکنون گزارشی از رواج مصرف آن در ایران ثبت نشده است.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به تغییر الگوی مصرف در کشور گفت: یکی از نگرانیهای فعلی، افزایش گرایش به مواد گروه کانابیس مانند حشیش است.
به گفته او، در جهان صدها نوع ماده مخدر و روانگردان صنعتی و غیرصنعتی وجود دارد و هر روز ترکیبات جدیدی وارد بازار میشود. این مسئله، شناسایی مواد، پیشگیری و طراحی روشهای درمانی را دشوارتر کرده است.
عباسی گفت: در حال حاضر بیش از ۱۷۸ نوع ماده در گروه کاتینونها و حدود ۳۰۰ نوع ماده مخدر صنعتی و غیرصنعتی در جهان شناسایی شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بازار مواد مخدر دائماً در حال تغییر است و مقابله با آن نیازمند بهروزرسانی مستمر روشهای پیشگیری و درمان است.
یکی از هشدارهای مهم مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، درباره نقش سیگار در آغاز مسیر اعتیاد است. عباسی معتقد است کاهش حساسیت جامعه نسبت به مصرف دخانیات میتواند زمینه را برای تجربه مواد خطرناکتر فراهم کند.
وی اظهار کرد: براساس بررسیهای میدانی، حدود ۹۰ درصد افرادی که بعدها به مصرف مواد مخدر روی آوردهاند، مصرف خود را از سیگار آغاز کردهاند.
به گفته او، سیگار به دلیل قانونی بودن و پذیرش اجتماعی بیشتر، در بسیاری از موارد نقش «دروازه ورود» به مصرف مواد را ایفا میکند؛ زیرا فرد ابتدا با یک ماده اعتیادآور اما پذیرفتهشده اجتماعی مواجه میشود و به مرور ممکن است به سمت مواد دیگر گرایش پیدا کند.
عباسی همچنین درباره شیوههای جدید عرضه مواد هشدار داد و گفت: در برخی موارد، مواد روانگردان یا مخدر داخل سیگار جاسازی میشوند تا مصرف آن برای اطرافیان شبیه مصرف معمولی دخانیات به نظر برسد.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر پیامدهای گسترده اعتیاد گفت: آسیبهای ناشی از مصرف مواد تنها به سلامت جسمی فرد محدود نمیشود، بلکه میتواند هویت فردی، جایگاه اجتماعی، شغل و روابط خانوادگی او را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: در بسیاری از موارد، خانوادهها زمانی متوجه اعتیاد فرزند خود میشوند که بخش مهمی از فرصتهای پیشگیری و درمان از دست رفته است. به همین دلیل، افزایش آگاهی خانوادهها نسبت به تغییرات رفتاری جوانان اهمیت زیادی دارد.
به گفته عباسی، کاهش ارتباطات خانوادگی، تغییر ناگهانی رفتار، افت تحصیلی یا شغلی و فاصله گرفتن از جمع خانواده میتواند از نشانههایی باشد که نیازمند توجه و بررسی است.
کارشناسان حوزه اعتیاد نیز معتقدند مقابله با موج جدید مواد روانگردان تنها با برخورد انتظامی امکانپذیر نیست و نیازمند ترکیبی از آموزش، پیشگیری، حمایت اجتماعی، ایجاد فرصتهای شغلی و دسترسی آسانتر به خدمات درمانی است.
در شرایطی که بازار مواد مخدر هر روز با ترکیبات تازه و نامهای جدید ظاهر میشود، افزایش آگاهی عمومی و جلوگیری از عادی شدن مصرف مواد، به یکی از مهمترین ابزارهای مقابله با این آسیب اجتماعی تبدیل شده است.
نظر شما