روز گذشته وزارت خارجه آمریکا متن کامل توافق امضا شده میان دولت غرب‌گرای لبنان و رژیم صهیونیستی را منتشر کرد.
توافقی که تنها یک هفته پس از امضای تفاهم میان ایران و آمریکا، ابهاماتی را درباره فرجام جنگ در لبنان به وجود آورده است.
نخستین بند از تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا به «خاتمه فوری و دائمی عملیات‌های نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان» اشاره داشت و طرفین تعهد می‌کردند «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند».
اصل وجود این بند در تفاهم‌نامه، نشانه زنده بودن محور مقاومت و اهتمام ایران به اضلاع آن است.
در حالی‌که در طرح اولیه پیشنهادی آمریکا، قطع کامل همکاری ایران با گروه‌های مقاومت در منطقه و خلع سلاح آن‌ها قید شده بود، طرفین نهایتاً پای تحقق آتش‌بس و خاتمه اشغالگری در لبنان را امضا کردند.
آنچه از عبارت «تضمین تمامیت ارضی» فهمیده می‌شود این است که همزمان با امضای تفاهم، علاوه بر آتش‌بس و پایان جنگ، عقب‌نشینی رژیم صهیونیستی و پایان اشغالگری نیز باید محقق شود؛ واقعیتی که توسط مقامات کشورمان نیز به‌صراحت بیان شد.
اما وجود تکمله‌ای در این بند ممکن است موجب ایجاد ابهاماتی شود: «توافق نهایی، خاتمه دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، ازجمله در لبنان و بقیه مفاد این بند را تأیید خواهد کرد».
گرچه این جمله نافی تعهد طرفین به پایان جنگ و از جمله پایان تجاوزات رژیم صهیونیستی به لبنان نیست، اما تأیید خاتمه جنگ را در توافق نهایی که تضمین حقوقی شورای امنیت را دارد مسجل می‌کند.
همچنین عبارت «تضمین حاکمیت لبنان» ممکن است زمینه محدودیت‌هایی را برای نیروهای غیردولتی و مشخصاً حزب‌الله لبنان به وجود آورد. به‌ویژه اینکه ایران در ابتدای این بند نسبت به فعالیت متحدانش «متعهد» شده است.
اما آنچه اجرا می‌شود معمولاً تابع عناصر قدرت بوده و ممکن است نسبتی با متن‌ها و حتی فرامتن‌ها نداشته باشد.
کمااینکه بند اول تفاهم در عرصه عمل و اجرا با چالش هایی مواجه شده است.
اما روز گذشته آمریکا پا را فراتر گذاشت و رسماً بند اول تفاهم امضاشده با ایران را دور زد.
دولت لبنان و رژیم صهیونیستی در واشنگتن و به واسطه‌گری دولت آمریکا پای توافق جدیدی نشستند که یادآور سازش اعراب با اسرائیل در اسلو و کمپ‌دیوید است.
این توافق در پوشش پایان جنگ و عادی‌سازی روابط و احیای حاکمیت دولت لبنان، در پی فشار برای خلع سلاح حزب‌الله در برابر رژیم اشغالگر صهیونیستی است.
امری که تحقق آن علاوه بر تغییر موازنه بازدارندگی با اسرائیل در لبنان، به کاهش عمق راهبردی و بازدارندگی منطقه‌ای ایران و سایر اضلاع محور مقاومت نیز خواهد انجامید.
با اینکه در تفاهم ایران-آمریکا، ایران یکی از طرف‌های تضمین پایان درگیری در لبنان است و هیچ اشاره‌ای هم به محدود کردن حزب‌الله ندارد، اما در این توافق، خاتمه جنگ در لبنان به توافق مستقیم بیروت و تل‌آویو، با میانجی‌گری آمریکا گره خورده و علاوه بر تأکید بر خلع سلاح حزب‌الله، به‌صراحت ادعای سایر کشورها برای اثرگذاری بر امنیت لبنان رد شده است.
ناگفته پیداست که چنین توافقی مورد پذیرش محور مقاومت و مردم مقاوم لبنان نیست و امکان اجرا نیز نخواهد داشت؛ اما نوع برخورد با نقض فاحش بند اول تفاهم می‌تواند نشان‌دهنده جدیت ما در تحقق سایر بندها و شروط تفاهم‌نامه باشد.

خبرنگار: محمد ولایی