نشست علمی چشمانداز مطالعات بنیاد پژوهشهای اسلامی در هند، به همت پژوهشکده امام رضا(ع) بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و با ارائه دکتر حیدررضا ضابط، کارشناس امور علمی و فرهنگی نمایندگی مقام معظم رهبری در هند، در تالار شیخ طوسی برگزار شد.
دکتر حیدررضا ضابط در این نشست، با اشاره به پیشینه تاریخی روابط ایران و هند اظهار کرد: پیوند دو کشور تنها به روابط جغرافیایی و سیاسی محدود نیست، بلکه در بسترهای تمدنی، ادبی، فرهنگی و زبانشناختی شکل گرفته و در طول قرنها استمرار یافته است.
وی افزود: تعاملات فرهنگی ایران و هند از دوران پیش از اسلام آغاز شد و در دورههای بعد، بهویژه همزمان با گسترش زبان و ادبیات فارسی در شبهقاره، عمق بیشتری یافت.
پیوند دیرینه ایران و هند
ضابط با اشاره به جایگاه زبان فارسی در تاریخ هند گفت: در دوره غزنویان و پس از آن، ادبیات فارسی به بخش مهمی از فضای فرهنگی و علمی شبهقاره تبدیل شد و در دوران صفویان نیز گسترش بیشتری یافت.
وی ادامه داد: آثار این پیوند تاریخی را میتوان در نسخههای خطی، کتیبهها، متون ادبی و اسناد تاریخی موجود در هند مشاهده کرد.
کارشناس امور علمی و فرهنگی نمایندگی مقام معظم رهبری در هند، با اشاره به کتاب با کاروان هند اثر استاد احمد گلچین معانی تصریح کرد: فرهنگ و ادبیات فارسی در هند عنصری بیگانه نبود، بلکه به بخشی از هویت فرهنگی و تمدنی این سرزمین تبدیل شد.
ضرورت تدوین نقشه راه علمی
ضابط با تأکید بر ظرفیت جمعیتی و نخبگانی هند اظهار کرد: حضور مؤثر در فضای علمی و فرهنگی این کشور، نیازمند تدوین نقشه راه بلندمدت، شناخت دقیق مراکز دانشگاهی و ایجاد ارتباط مستمر با استادان و پژوهشگران هندی است.
وی دانشگاه جواهر لعل نهرو را یکی از مراکز مهم علوم انسانی در هند معرفی کرد و گفت: گسترش همکاری بنیاد پژوهشهای اسلامی با دانشگاههای تراز اول هند میتواند زمینه برگزاری نشستهای مشترک، تبادل استاد و پژوهشگر و اجرای طرحهای علمی میانرشتهای را فراهم کند.
ضابط افزود: این همکاریها علاوه بر کمک به تولید علم، زمینه بازشناسی و احیای میراث مشترک علمی، ادبی و تمدنی ایران و شبهقاره را نیز تقویت میکند.
ظرفیت مراکز مذهبی هند
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نقش مراکز دینی و مذهبی هند گفت: عبادتگاهها و مراکز مذهبی در این کشور تنها محل برگزاری آیینهای عبادی نیستند، بلکه در تربیت فکری، آموزش فقه و پاسخگویی به مسائل شرعی نیز نقش دارند.
ضابط افزود: آموزش احکام، پاسخ به نیازهای فقهی و تبیین موضوعاتی همچون خمس در این مراکز، به منابع علمی معتبر و چارچوبهای دقیق اجتهادی نیاز دارد و بنیاد پژوهشهای اسلامی میتواند در تأمین این نیازها نقش مؤثری ایفا کند.
ارسال ۵۰۰ دوره الجامع فی الفقه به هند
وی ارسال ۵۰۰ دوره کامل کتاب الجامع فی الفقه به دانشگاه جعفری هند در شهر سیپور را اقدامی راهبردی دانست و اظهار کرد: این اقدام، زمینه معرفی متون معتبر فقه امامیه و گسترش گفتوگوهای علمی میان مذاهب اسلامی را فراهم میکند.
ضابط ادامه داد: در دانشگاه جعفری، فقه مذاهب حنفی، شافعی و امامیه اثنیعشری در کنار یکدیگر تدریس میشود و بیشتر دانشپژوهان این مرکز از پیروان مذهب حنفی هستند.
وی تصریح کرد: ارائه آثار متقن و استدلالی فقه شیعه در چنین فضایی، به تقویت تعاملات علمی میانمذهبی و معرفی دقیقتر مبانی فقه امامیه کمک میکند.
شبکهسازی میان پژوهشگران دو کشور
دکتر رضا نقدی، مدیر پژوهشکده امام رضا(ع) و دبیر این نشست نیز در جمعبندی مباحث گفت: هدف از برگزاری این نشست، تنها بررسی ظرفیتهای موجود نیست، بلکه ایجاد شبکهای منسجم از پژوهشگران، استادان و مراکز علمی ایران و هند دنبال میشود.
وی افزود: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی آمادگی دارد با تعریف طرحهای مشترک و بلندمدت، بخشی از خلأهای مطالعاتی حوزه علوم انسانی و اسلامی در شبهقاره را پوشش دهد و زمینه رفتوآمد علمی و همکاری مستمر میان محققان دو کشور را فراهم کند.
یادآور میشود، نشست علمی چشمانداز مطالعات بنیاد پژوهشهای اسلامی در هند، با تأکید بر استمرار همکاریهای پژوهشی، تقویت دیپلماسی علمی و فرهنگی و بهرهگیری از ظرفیتهای مشترک تمدنی ایران و هند به کار خود پایان داد.
نظر شما