حجتالاسلام والمسلمین هادی عجمی در نشست تخصصی فقه همایش بینالمللی تحقق وعده انتقام با موضوع «مبانی فقهی قتل واجبی که بر دوش عموم آزادگان عالم است»، با استناد به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره خونخواهی شهدای جنگ اخیر، اظهار کرد: تحقق این وعده، بر مبانی مستحکم فقه امامیه استوار است و میتوان آن را با تکیه بر آیات قرآن و قواعد فقهی تبیین کرد.
وی نخستین مبنای این دیدگاه را آیه ۱۷۹ سوره بقره دانست و گفت: آیه «ولکم فی القصاص حیاة یا اولی الالباب» از مهمترین آیات تمدنساز قرآن کریم است که نشان میدهد قصاص صرفاً یک حکم کیفری نیست، بلکه راهبردی برای حفظ حیات جامعه اسلامی به شمار میرود. از این منظر، همانگونه که حیات دارای مراتب مختلف است، قصاص نیز متناسب با آثار و ابعاد هر جنایت، دارای مراتب گوناگون خواهد بود.
دبیر علمی حلقه اجتهادی فقه خانواده مدرسه فقاهت عالم آل محمد (ع) افزود: در روابط میان مؤمنان، قرآن کریم راه عفو و گذشت را نیز پیشبینی کرده است؛ اما در مواجهه با دشمنانی که موجودیت، امنیت و عزت امت اسلامی را هدف قرار میدهند، قواعدی همچون «اشداء علی الکفار» بیانگر تشدید حکم و ضرورت برخورد متناسب با نوع تجاوز است.
وی «نفی سبیل»، «حفظ نظام»، «مقابله به مثل» و «عزت اسلامی» را از مهمترین قواعد فقهی اشتداد کننده این قصاص برشمرد و تصریح کرد: قاعده نفی سبیل هرگونه سلطه دشمن بر جامعه اسلامی را نفی میکند و قاعده حفظ نظام نیز بر جلوگیری از هر اقدامی که موجودیت و انسجام امت اسلامی را با مخاطره روبهرو سازد، تأکید دارد. آمریکا به دنبال امامکُشی و از بین بردن نظام اجتماعی اسلام است نه اینکه فقط کشتن یک نفر مد نظر باشد.
عجمی با اشاره به آیه «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم» خاطرنشان کرد: اگر تجاوز به صورت رسمی، آشکار و سازمانیافته انجام شود، اصل مقابله به مثل نیز اقتضا میکند پاسخ در همان سطح و با حفظ موازین شرعی صورت گیرد تا نقش بازدارنده خود را ایفا کند. درنتیجه قصاص هم همانگونه رسمی و با دستور رسمی رهبری و مسئولان و تحقق رسمی آن میتواند از سوی نیروهای نظامی قرار گیرد.
وی همچنین با استناد به آیات و روایات مرتبط با عزت مسلمانان، اظهار کرد: صیانت از عزت امت اسلامی یکی از اصول بنیادین فقه اسلامی است و هر اقدامی که موجب اقتدار جبهه اسلام و تضعیف جبهه کفر شود، از جایگاه ویژهای در منظومه فقهی برخوردار است؛ همانگونه که در جنگ احزاب، اقدام امیرالمؤمنین علی (ع) در برابر عمرو بن عبدود موجب عزت مسلمانان و تضعیف جبهه کفر شد. امروز شهادت امام جامعه عزت جامعه را خدشه دار کرده است؛ بازگشت این عزت به قصاص قتلان است. از فرمان دهنده قتل تا انجام دهندگان آن و حتی کسانی که در این راه، محافظ این قاتلان هستند.
عجمی در پایان با اشاره به قاعده «اشتراک احکام بین مؤمن و غیرمؤمن» تصریح کرد: خطابهای قرآن کریم منحصر به مسلمانان نیست و از همین رو، تعبیر رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه «آزادگان سراسر دنیا» در انجام این مأموریت الهی نقش خواهند داشت، بر مبنای همین ظرفیت فقهی قابل تبیین است؛ زیرا دفاع از عدالت و مقابله با ظلم، مسئولیتی انسانی و فراگیر است.
نظر شما