بار دیگر اربعین فرارسید و عاشقان خدمت به زائران حسین(ع) کولهبار سفر بستند و پا در جاده عشق گذاشتند تا صحنههایی از ارادت به آلالله(ع) را خلق کنند. هر چند مسیر اصلی زائران در پیادهروی اربعین، رسیدن به کربلا و تجدید پیمان با سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است، اما گروهی از خادمان آستان امام رضا(ع) در شهر کاظمین عراق، چشمانتظار زائران اربعیناند تا به آنان خدمت کنند. این خادمان، گروهی از کفشداران بارگاه قدسی رضویاند که در موکب امام رضا(ع) در شهر کاظمین و در جوار بارگاه مطهر امامین جوادین(ع)، حضرت امام موسی کاظم(ع) و امام جواد(ع)، مشغول خدمت هستند.
امسال، دهمین سال برپایی این موکب است. به همین مناسبت، با «علیاکبر اردلان خالص» کفشدار کشیک دوم روز حرم مطهر رضوی و مدیر اجرایی موکب امام رضا(ع) گفتوگو کردهایم.
ابتدا از چگونگی راهاندازی این موکب در شهر کاظمین عراق برایمان بگویید.
سابقه راهاندازی این موکب به حدود ۱۰سال پیش یعنی سال ۱۳۹۵ برمیگردد. در آن سال، پس از حضور در نجف، کربلا و کاظمین، به این نتیجه رسیدیم که ازدحام موکبها در نجف و کربلا بسیار زیاد است، اما نیاز اصلی در کاظمین احساس میشود؛ زیرا بسیاری از زائران، پیش یا پس از زیارت امام حسین(ع)، به کاظمین هم مشرف میشوند و تعداد مواکب خدمترسان در آنجا محدود بود. از سوی دیگر، وجود بارگاه امام موسی کاظم(ع) و امام جواد(ع) در کاظمین، این شهر را به امام رضا(ع) نیز پیوند میدهد. به همین دلیل تصمیم گرفته شد موکبی به نام امام رضا(ع) در جوار بارگاه امامین جوادین(ع) برپا شود. این موکب در ایام شهادت امام موسی کاظم(ع) در ماه رجب نیز به زائران خدمت میکند.
چه کسانی در این موکب در سال جاری و در چه بازه زمانی مشغول خدمترسانی هستند؟
در حال حاضر ۷۵نفر از برادران کفشدار حرم منور امام رضا(ع) به همراه ۶۰نفر از خواهران نانوا از بخش آیسک شهرستان فردوس از استان خراسان جنوبی (برای پخت نان) در این موکب برای خدمترسانی حضور دارند. البته براساس صلاحدید مسئولان اداره امور کفشداران حرم مطهر رضوی، این برادران کفشدار که به عنوان خادمان این موکب خدمت میکنند، از میان افرادی انتخاب شدهاند که در طول سال و در حداقل ۸ تا ۹ مناسبت ملی و مذهبی بزرگ، با اداره امور کفشداران مدیریت امور خدمه حرم مطهر رضوی در حرم مطهر امام هشتم(ع) همکاری مستمر و فعال داشتهاند. در واقع این اعزام، پاداش معنوی برادرانی است که در طول سال، وقت خود را وقف خدمت به زائران امام رضا(ع) کردهاند.
خادمان این موکب از تاریخ چهارم تا سیزدهم مرداد سال جاری (روز اربعین حسینی) در محل باب امام علی(ع) در جوار بارگاه امامین جوادین(ع) در شهر کاظمین به خدمترسانی مشغول خواهند بود.
لطفاً خدماتی که در این موکب به زائران ارائه میشود را هم بیان کنید و بفرمایید تأمین هزینههای این موکب چگونه انجام میشود؟
عمده خدمات ارائه شده برای زائران در زمینه پذیرایی در سه وعده غذایی صبحانه، ناهار و شام است، به گونهای که مطابق برنامهریزیهای انجام شده و با ارتقای تجهیزات آشپزخانهای ویژه طبخ غذا و نان، پذیرایی شایسته از حدود ۲هزار و ۵۰۰ نفر از زائران در هر یک از سه وعده غذایی صبحانه، ناهار و شام در این موکب پیشبینی شده است. بر اساس برنامهریزیهای غذایی، برای وعده صبحانه آش و عدسی، برای ناهار چلومرغ، چلوکباب و قورمهسبزی و برای وعده شام نیز کباب کوبیده در نظر گرفته شده است. همچنین در میانوعدههای صبح و عصر نیز با کیک، آبمیوه، شربت و بستنی از زائران پذیرایی به عمل خواهد آمد.
درباره تأمین هزینههای این موکب هم باید بگویم که هزینههای مربوط به صورت خودجوش و مردمی تأمین میشود، یعنی تمامی هزینههای این موکب به صورت کاملاً خودجوش و توسط خود کفشداران حرم مطهر رضوی تأمین و پرداخت شده است. البته آستان قدس رضوی حمایتهای معنوی ارزشمندی از این حرکت داشته و در برخی مناسبتها نیز اداره کل نذورات آستان قدس به این مجموعه کمک میکند، اما شاکله اصلی هزینههای سفر و برپایی موکب در شهر کاظمین عراق بر دوش خود کفشداران بارگاه مطهر امام رضا(ع) است.
حس و حال خادمان و زائران در این شرایط چگونه است؟
حس و حال خادمان این موکب در عشق و ارادت به خاندان پاک رسول خدا(ص) و اهل بیت مطهرشان خلاصه میشود. خادمان این موکب، خادمالرضا(ع) هستند و هر جایی که پرچمی به اسم و یاد امام هشتم(ع) بلند شود همه دوست دارند به ساحت مبارک امام رضا(ع) خدمت کنند. خدمت به عنوان نوکران بارگاه مطهر امام هشتم(ع) در کنار بارگاه مطهر پدر و فرزند امام هشتم(ع) در کاظمین، حس و حال خاصی است که به زبان و قلم نمیتوان بیان کرد. هرچند که گرمای سوزان عراق و دمای بالای ۵۰درجه، شرایط فیزیکی را بسیار دشوار میکند و در کنار دیگهای بزرگ غذا و در قلب آشپزخانه، با این دما دست و پنجه نرم کردن بسیار طاقت فرساست، اما نکته حیرتانگیز اینکه هیچ یک از خادمان این موکب احساس خستگی و یا گلایه از گرما و شرایط سخت نمیکنند. اینجا کارها با عشق و علاقه و همدلی و همکاری انجام میشود. اینجا همه با جان و دل برای رضای خدا و خشنودی صاحب و ارباب این موکب یعنی امام رضا(ع) کار میکنند. همه خادمان موکب همواره دست به دعا و سر بر سجده شکر دارند که توفیق خدمتگزاری در این شرایط در شهر کاظمین برایشان فراهم شده است. آنان دل در محبت و رأفت امام مهربانیها امام رضا(ع) دارند تا امام رئوف(ع) این خدمت ناچیز را از آنان قبول فرمایند. خادمان این موکب، در یک جمله همواره این خواسته را بیان میکنند: «کفشدار رضاییم، چشم امید به کرامت باب الحوائج امام کاظم(ع) و شفاعت امام جواد(ع) داریم».
همچنین با نهایت ادب و احترام خدمت موکبهای دیگری که در شهر کاظمین مشغول خدمترسانی هستند، اما مردم و زائران تا با اسم و نام موکب که به نام امام رضا(ع) و متعلق به تشکیلات بارگاه متبرک رضوی است، مواجه میشوند همان جا نیت زیارت امام هشتم(ع) از راه دور میکنند. زائران از اقصی نقاط کشور ایران و عراق و یا حتی جهان وقتی به شهر کاظمین میآیند و با این موکب امام رضا(ع) مواجه میشوند، اینجا را قطعهای از حرم مطهر امام هشتم(ع) میدانند. همه به عشق و ارادت به سلطان دلها امام علی بن موسی الرضا(ع) به سمت این موکب میآیند. اینجا پرچم و علم امام رضا(ع) برپاست. همه عاشق رضای آل محمد(ع) هستند.
از خاطرات به یاد ماندنی در این سفر معنوی برایمان بگویید.
تمام لحظات این سفر سرشار از خاطره است؛ از لحظه انتخاب خادمان و اشکهای بدرقه در حرم منور رضوی، تا رسیدن به کاظمین، خدمت در گرمای شدید، دعاهای زائران و لحظه وداع با بارگاه امام کاظم(ع) و امام جواد(ع).
یکی از خاطرات به یاد ماندنی مربوط به سال گذشته است؛ یکی از همکاران کفشدار ما پس از بازگشت از کاظمین دچار بیماری شد و به کما رفت. همه با توسل به امام رضا(ع) برای شفایش دعا کردیم و خوشبختانه پس از چند روز از کما خارج شد و اکنون دوباره در حال خدمت است.
خاطره دیگر مربوط به سال ۱۴۰۲ است. یکی از کفشداران عزیزمان ابتدا برای اعزام پذیرفته نشده بود. او با چشمانی اشکبار به گنبد رضوی نگاه کرد و گفت: «یا امام رضا(ع)، هر چند من لایق این سفر نیستم، اما آیا این پول من هم لیاقت ندارد در سفر کاظمین به زائران شما خدمت کند؟» این سخن چنان بر دل نشست که پس از بررسی مجدد، خوشبختانه او نیز به این سفر عاشقانه اعزام شد.
نظر شما