وقتی فصل نخست «آقای قاضی» روی آنتن رفت، کمتر کسی تصور میکرد مجموعهای که تمام بار درام خود را بر گفتوگوهای یک دادگاه و پروندههای حقوقی استوار کرده، بتواند به یکی از تجربههای موفق تلویزیون در سالهای اخیر تبدیل شود. سریالی که بدون تکیه بر تعقیب و گریز، روابط عاشقانه یا شخصیتهای پرشمار، با روایت پروندههایی برگرفته از واقعیت و زبانی ساده برای توضیح مفاهیم حقوقی، توانست مخاطبان گستردهای پیدا کند. فصل نخست «آقای قاضی» در سال ۱۴۰۱ و فصل دوم آن با عنوان «شعبه ۱۲۱» در سال ۱۴۰۲ روی آنتن رفت و حالا فصل سوم این مجموعه با تأخیری سهساله در ۲۶قسمت تولید شده و پنجشنبه و جمعه هر هفته ساعت ۲۱ روی آنتن شبکه۲ سیما میرود.
این مجموعه در سومین فصل خود با نام «قاضی بیگی» بازگشته است؛ نامی تازه که تنها یک تغییر ظاهری نیست بلکه از تغییراتی در شخصیت محوری، ساختار تولید و رویکرد روایت حکایت دارد. «قاضی بیگی» همچنان بر همان ایده اصلیاش بنا شده است؛ بازنمایی پروندههای واقعی و مسائل روز جامعه در قالبی نمایشی که هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم مخاطب را درگیر تعارضهای اخلاقی و حقوقی کند. با این حال، تغییر بازیگر نقش قاضی که در این فصل مهدی بهرامبیگی آن را ایفا میکند، سپردن کارگردانی قسمتها به چند فیلمساز جوان و حضور سجاد مهرگان که در دو فصل قبلی کارگردان بود و این فصل در جایگاه پدیدآورنده اثر، نشان میدهد سازندگان کوشیدهاند ضمن حفظ هویت شناختهشده مجموعه، آن را از تکرار دور کنند و به فصل تازهای از این جهان نمایشی برسند. موفقیت یا ناکامی این تغییرات، پرسشی است که پاسخ آن را باید در کیفیت روایت پروندهها، قدرت شخصیت تازه قاضی و میزان همراهی مخاطبان با این تحول جستوجو کرد. در گفتوگو با «میثم مهدوی» تهیهکننده فصل سوم سریال آقای قاضی با نام «قاضی بیگی» درباره جزئیات بیشتر این فصل پرسیدیم که میخوانید.
پس از موفقیت دو فصل نخست، چه ضرورتی موجب شد فصل سوم «آقای قاضی» ساخته شود؟
استقبال مردم از دو فصل اول مهمترین انگیزه ما بود، اما دلیل اصلی ساخت فصل سوم فقط ادامه یک مجموعه موفق نبود. احساس کردیم هنوز مسائل حقوقی و اجتماعی زیادی وجود دارد که میشود در قالب یک روایت جذاب به آنها پرداخت. از طرفی بازخوردهای مخاطبان نشان میداد این مدل قصهگویی هم سرگرمکننده است و هم سبب میشود مردم با حقوق و مسئولیتهایشان بیشتر آشنا شوند و همین موجب شد احساس کنیم «آقای قاضی» هنوز حرفهای نگفته زیادی دارد.
فصل سوم با عنوان «قاضی بیگی» چه تفاوتهایی با دو فصل قبل دارد و مخاطب در این فصل با چه تجربه تازهای روبهرو خواهد شد؟
مهمترین تفاوت، ورود یک شخصیت جدید در جایگاه قاضی است که طبیعتاً نگاه، شیوه برخورد و جنس مدیریت پروندههایش با فصلهای قبل تفاوت دارد. در کنار آن، پروندهها هم متنوعتر شدهاند و بیشتر به مسائل امروز جامعه نزدیک هستند. سعی کردیم فضای سریال از نظر روایت، شخصیتپردازی و حتی کیفیت تولید یک قدم رو به جلو باشد تا مخاطب صرفاً تکرار فصلهای قبل را نبیند.
مهمترین چالش تولید این فصل چه بود؟
مثل هر پروژهای، این فصل هم چالشهای خودش را داشت اما مهمترین چالش این بود که هم کیفیت کار را حفظ کرده و هم تغییراتی ایجاد کنیم که برای مخاطب تازگی داشته باشد. از طرف دیگر، انتخاب بازیگر جدید برای نقش قاضی و هماهنگ کردن همه اجزای تولید با این تغییر، مسئولیت بزرگی بود که خوشبختانه با تلاش گروه به نتیجه خوبی رسید.
همان طور که گفتید از مهمترین تغییرات این فصل، جایگزینی مهدی بهرامبیگی به جای بهزاد خلج است، دلیلش چه بود؟
آقای بهزاد خلج به عنوان بازیگر نقش آقای قاضی، سهم مهمی در موفقیت فصلهای قبل داشت و برای زحمات وی احترام زیادی قائلیم اما به دلایل اجرایی امکان ادامه همکاری با ایشان در این فصل فراهم نشد و ناچار بودیم مسیر دیگری را انتخاب کنیم.
آیا نگران نبودید که مخاطبان با تغییر چهره اصلی سریال ارتباط کمتری برقرار کنند؟
طبیعی است که هر تغییری در یک شخصیت اصلی، نگرانیهایی به همراه داشته باشد اما از ابتدا تلاش کردیم به جای تقلید از گذشته، شخصیت تازهای خلق کنیم که هویت مستقل خودش را داشته باشد. معتقد بودیم اگر شخصیت درست طراحی شود و بازیگر انتخاب مناسبی باشد، مخاطب هم به مرور با او ارتباط برقرار میکند.
انتخاب بهرامبیگی بر چه اساسی انجام شد و چه ویژگیهایی موجب شد فکر کنید او برای این نقش مناسب است؟
برای ما مهمترین نکته این بود که بازیگر بتواند شخصیت قاضی را باورپذیر، باوقار و در عین حال انسانی نشان دهد. آقای بهرامبیگی این ویژگیها را داشت؛ هم از نظر توانایی بازیگری و هم از نظر جنس حضور و شخصیت. در جلسات مختلف و تستهایی که انجام شد، به این نتیجه رسیدیم که میتواند هویت تازهای به این نقش بدهد. ما در این فصل برای انتخاب بازیگران وسواس بیشتری به خرج دادیم، تمرینها بیشتر شد و تلاش کردیم بازیها به زندگی واقعی نزدیکتر باشد. از طرف دیگر، در فیلمبرداری و طراحی صحنه هم تغییراتی ایجاد کردیم تا فضای دادگاه از آن حالت ایستا و تئاتری فاصله بگیرد.
پروندههای این فصل بر چه اساسی انتخاب شدهاند و تا چه اندازه از پروندههای واقعی الهام گرفتهاید؟
پروندههای این فصل حاصل پژوهش، مشورت با کارشناسان حقوقی و بررسی مسائل واقعی جامعه هستند. بسیاری از آنها ریشه در پروندههای واقعی دارند اما برای حفظ حریم افراد و همچنین افزایش جذابیت نمایشی، تغییراتی در جزئیات و روند داستان ایجاد شده است. هدف این بوده که مخاطب با مسائل واقعی روبهرو شود اما در قالب یک درام جذاب.
در این فصل برای انتخاب سوژهها، بیشتر به دنبال آموزش حقوقی بودید یا ایجاد درام و جذابیت نمایشی و چقدر به مسائل و آسیبهای اجتماعی روز پرداختهاید؟
ما همیشه سعی کردیم میان این دو تعادل برقرار کنیم. اگر فقط آموزش حقوقی باشد، جذابیت نمایشی از بین میرود و اگر فقط درام باشد، هویت مجموعه آسیب میبیند بنابراین تلاش کردیم قصهها اول برای مخاطب جذاب باشند و در دل آن، نکات حقوقی هم به شکل غیرمستقیم منتقل شود. ضمن اینکه در این فصل بیشتر از قبل به آسیبها و مسائل روز جامعه پرداختهایم چون معتقدیم سریال باید با دغدغههای واقعی مردم ارتباط داشته باشد. معتقدم که ما مستند نمیسازیم بلکه سریال میسازیم بنابراین باید هم جذابیت درام حفظ شود و هم مخاطب احساس نکند واقعیت را فدای قصه کردهایم. به نظرم در این فصل توانستهایم تعادل بهتری میان این دو برقرار کنیم.
همکاری با دستگاه قضایی در تولید چنین مجموعهای چگونه بود؟ آیا محدودیت یا ملاحظات خاصی وجود داشت و برای حفظ تعادل میان واقعیتهای حقوقی و جذابیت داستانی چه راهکاری داشتید؟
از ابتدا تعامل خوبی با کارشناسان و مشاوران حقوقی قوه قضائیه داشتیم. طبیعتاً در چنین کاری باید چارچوبهای حقوقی رعایت شود و این موضوع کاملاً طبیعی است اما این همکاری بیشتر از جنس مشاوره و کمک به درست روایت شدن مسائل حقوقی بوده است به همین دلیل از مرحله ایده و نگارش تا زمان تولید، کارشناسان قضایی در کنار ما حضور داشتند و هر جا لازم بود نظر خود را اعلام کردند. تلاش کردیم در عین وفاداری به اصول حقوقی، روایتها هم برای مخاطب جذاب و دراماتیک باقی بمانند.
به نظر شما این مجموعه توانسته آگاهی حقوقی مردم را افزایش دهد؟ چه بازخوردهایی در این باره داشتید؟
بازخوردهایی که از مردم، وکلا، قضات و دانشجویان حقوق و خود قوه قضائیه دریافت کردیم نشان میدهد مجموعه در این زمینه تا حد زیادی موفق بوده است. بسیاری گفتهاند پس از دیدن سریال نسبت به برخی مسائل حقوقی آگاهتر شدهاند یا با دید متفاوتی به موضوعات قضایی نگاه میکنند. البته ما هیچ وقت ادعا نکردیم این مجموعه جای آموزش تخصصی حقوق را میگیرد اما اگر توانسته باشد مردم را نسبت به حقوق و مسئولیتهایشان حساستر کند، به هدفمان رسیدهایم.
در صورت استقبال مخاطبان از این فصل، برنامهای برای ساخت فصل چهارم دارید؟
اگر مخاطبان مثل همیشه از این فصل استقبال کنند و شرایط تولید هم فراهم باشد، حتماً دوست داریم این مسیر ادامه پیدا کند. «آقای قاضی» ظرفیت زیادی برای روایت پروندهها و مسائل جدید دارد و هنوز موضوعات فراوانی وجود دارد که میتوان درباره آنها قصه گفت. البته فعلاً تمام تمرکز ما روی این است که فصل سوم بهترین تجربه ممکن را برای مخاطبان رقم بزند.
نظر شما