بعضی پرسشها نه در کلاس فلسفه، بلکه در میانه زندگی شکل میگیرند؛ کنار تخت یک بیمار، پس از ازدستدادن عزیزی، هنگام مشاهده فقر یا وقتی انسان زندگی خود را با دیگران مقایسه میکند.
در چنین لحظاتی، پرسشی دشوار در ذهن بسیاری از نوجوانان و جوانان شکل میگیرد: اگر خداوند عادل، حکیم و مهربان است، چرا جهان از رنج، بیماری، نابرابری، ظلم و حوادث تلخ خالی نیست؟
کتاب «معمای خیر و شر» از تولیدات کارگروه محتوایی مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی، این پرسش را نادیده نمیگیرد و میکوشد نسبت میان عدالت الهی و وجود شرور را بهصورت منظم بررسی کند.
عدالت از کجا معنا پیدا میکند؟
فصل نخست کتاب به مسئله عدل الهی اختصاص دارد. نویسندگان ابتدا مفاهیم عدل، ظلم و حق را بررسی کرده و این پرسش را پیش میکشند که آیا انسان میتواند خود را از خداوند طلبکار بداند؟
در ادامه، موضوعاتی مانند عدالت در آفرینش، حقوقی که خداوند ازسرلطف برای بندگان قرار داده است، تفاوتهای میان انسانها و حکمت موجود در این تفاوتها بررسی میشود.
برخی عنوانهای این فصل، مستقیماً به پرسشهای روزمره مخاطبان نزدیک میشوند؛ پرسشهایی مانند «چرا همه مثل هم و در وضعیت مطلوب نیستند؟»، «چرا من فلانی نیستم؟» و «چرا خداوند اینقدر به ما امرونهی میکند؟»
آیا هر امر دردناکی شر است؟
فصل دوم کتاب به «مسئله شر» میپردازد. در این بخش، مفهوم شر، نسبت خدا و شر، شرهای پنداری، شرهای عدمی و نسبی و همچنین شرهایی که با خیر بیشتری همراهاند، بررسی شده است.
کتاب همچنین به عواملی مانند کوتاهی انسان در فراهمکردن اسباب، ظلم و گناه، غفلت و استکبار در شکلگیری برخی شرور و بلایا توجه دارد.
در بخش دیگری از این فصل، آثار و نتایج سختیها مطرح میشود؛ از شکوفایی تواناییها و ایجاد زمینه تفکر و اکتشاف گرفته تا بیداری از غفلت، رشد فضایل اخلاقی و شکلگیری همبستگیهای اجتماعی.
این ساختار به مخاطب کمک میکند میان انواع رنجها تفاوت بگذارد و هر حادثه تلخی را بدون بررسی علتها، زمینهها و نتایج آن، به ظلم خداوند نسبت ندهد.
ایمان بدون حذف پرسش
یکی از ظرفیتهای اصلی «معمای خیر و شر»، نزدیکشدن به پرسشهایی است که گاه نوجوانان و جوانان به دلیل نگرانی از قضاوتشدن، آنها را آشکار نمیکنند.
این کتاب تلاش میکند نشان دهد پرسیدن درباره عدالت خداوند، لزوماً به معنای نفی ایمان نیست؛ بلکه میتواند آغاز مسیری برای رسیدن به ایمانی آگاهانهتر و استوارتر باشد.
«معمای خیر و شر» به قلم کارگروه محتوایی مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی و از سوی انتشارات برترین آرزو منتشر شده است و علاقهمندان میتوانند این اثر را از طریق لینک https://bartarinarezu.ir تهیه کنند.
نظر شما