کارآفرینی همیشه از سرمایههای بزرگ و امکانات گسترده آغاز نمیشود؛ گاهی یک ایده ساده، یک مهارت آموخته شده و ارادهای برای کمک به دیگران میتواند نقطه شروع شکلگیری کسب و کاری باشد که علاوه بر ایجاد درآمد، فرصت اشتغال و امید را نیز برای افراد بسیاری فراهم میکند.
برخی از کارآفرینان موفقیت خود را در گرو رشد دیگران میدانند و نقشی فراتر از یک تولیدکننده یا صاحب کسب و کار ایفا میکنند. آنها با انتقال دانش، ایجاد فرصتهای شغلی و ترویج فرهنگ مسئولیتپذیری اجتماعی، همواره در تلاش هستند تا به سهم خود مسیر توسعه پایدار را هموار کنند.
اعظم کمیلی، یکی از فعالان حوزه پوشاک در مشهد است که تلاش کرده با تکیه بر آموزش، مشارکت و حمایت از مشاغل خانگی، کسب و کاری را شکل دهد که منافع آن تنها به مجموعه خود محدود نشود و به توانمندسازی دیگران نیز بینجامد.
این پشتیبان مشاغل خانگی درباره چگونگی ورودش به حرفه خیاطی به خبرنگار طوس میگوید: مادرم خیاط بود؛ از خیاطان قدیمی که بدون استفاده از الگو لباس میدوخت. همین موضوع سبب شد من و خواهرانم از همان سالهای کودکی به خیاطی علاقهمند شویم و این حرفه را زودتر یاد بگیریم. البته در میان خواهرانم، من و یکی از خواهرانم بیش از دیگران در این حوزه فعالیت کردیم. سایر اقوام نیز به تدریج وارد عرصه تولید پوشاک شدند و برای خودشان کسب و کار راهاندازی کردند و خوشبختانه اشتغالزایی قابل توجهی نیز در این زمینه شکل گرفته است.
کمیلی با اشاره به اینکه من از سال ۱۳۷۰ فعالیت در حرفه خیاطی را آغاز کردم، میافزاید: ابتدا در منزل کار میکردیم؛ اما با افزایش تعداد مشتریان، چون مستأجر بودیم، صاحبخانه اجازه رفتوآمد مشتریان را نمیداد. به همین دلیل مادرم پیشنهاد کرد مغازهای اجاره کنیم. آن زمان ماهانه ۱۰ هزار تومان برای اجاره مغازه پرداخت میکردیم. در آن سالها بیشتر مردم لباسهای خود را سفارش میدادند؛ اما اکنون با افزایش تولید لباسهای آماده و لباسهای کرایهای، همچنین بالا رفتن قیمت پارچه و هزینه دوخت، پرداخت این هزینهها برای بسیاری از مردم دشوار شده است. به همین دلیل، بیشتر افراد برای مراسم و میهمانیها به سمت کرایه لباس میروند مگر اینکه بخواهند لباس اجتماع با مدل خاصی را بدوزند یا طرح و پارچه مورد نظرشان به صورت آماده در بازار وجود نداشته باشد که در این صورت سفارش دوخت را به ما میسپارند تا آن را اجرا کنیم.
او ادامه میدهد: با کاهش سفارشهای دوخت، فعالیت خود را در زمینه فروش و کرایه لباسهای آماده نیز گسترش دادیم. پس از فعالیت در نخستین مغازه، فضای بزرگتری را اجاره و سپس آموزشگاه خیاطی را راهاندازی کردیم. هنرجویان ما پس از پایان دورههای آموزشی، گواهینامه معتبر سازمان آموزش فنی و حرفهای را دریافت میکنند.
کار در خانه، درآمد در خانواده
این پشتیبان مشاغل خانگی با اشاره به اینکه خواهرم، اکرم کمیلی بیش از ۳۵ سال است در حوزه خیاطی فعالیت میکند و من نیز حدود ۱۰ سال است به صورت حرفهای وارد این عرصه شدهام، خاطرنشان میکند: ما در کنار اداره مزون، آموزشگاه و انجام سفارشهای دوخت، با بانوانی که در منزل با ما همکاری میکنند نیز ارتباط مستمر داریم و بخشی از فرایند تولید را به آنها واگذار میکنیم. پس از شکلگیری طرح پشتیبان مشاغل خانگی نیز این همکاریها منسجمتر شد و توانستیم زمینه اشتغال تعداد بیشتری از بانوان را در حوزه خیاطی فراهم کنیم.
کمیلی میافزاید: بیشتر بانوانی که با ما همکاری میکنند، در زمینه نازکدوزی، دوخت لباس شب، لباس عروس و سایر رشتههای تخصصی آموزش دیده و تجربه کافی را کسب کردهاند. اگر کار را تمیز، دقیق و باکیفیت انجام دهند، به مرور در این حرفه به نیروهای کاملاً حرفهای تبدیل میشوند. در بیشتر مواقع، قطعات برشخورده را در اختیار آنها قرار میدهیم تا مرحله دوخت را انجام دهند؛ اما اگر در الگوکشی و برش نیز مهارت کافی داشته باشند، الگو را به آنها میدهیم تا خودشان پارچه را برش بزنند، لباس را آماده کنند و سپس به مجموعه تحویل دهند.
او اظهار میکند: این شیوه همکاری مزایای زیادی دارد؛ بانوان ضمن اشتغال میتوانند در کنار خانواده نیز حضور داشته باشند و به امور زندگی خود رسیدگی کنند. از طرفی، نیازهای مزون ما نیز تأمین میشود و هزینههای استهلاک مجموعه کاهش مییابد؛ زیرا هر فرد با چرخ خیاطی و امکانات خود در منزل کار میکند. البته اگر به وسیله یا تجهیزاتی نیاز داشته باشند، آن را در اختیارشان قرار میدهیم. آنها پس از تحویل کار نیز دستمزدشان را دریافت میکنند.
این بانوی فعال در حوزه پوشاک بانوان درباره دیگر فعالیتهای مجموعه پوشاک خود میگوید: هر سال در فصل تابستان، مجموعه ما میزبان دانشآموزان کارورز است. امسال نیز ۳۰ نفر از دانشآموزان در مجموعه حضور پیدا کردند و در کنار آموزش، در فعالیتهای خیرخواهانه نیز مشارکت دارند. این دانشآموزان با استفاده از خردهپارچههای دورریز، کتیبههای حرم مطهر حضرت معصومه(س) و گیفتهای کوچک سبزرنگی را به صورت رایگان میدوزند. همچنین سفارشهایی مانند دوخت رومیزی برای مهمانسرای حرم مطهر امام رضا(ع)، لباس کودک برای خانوادههای کمبرخوردار و گلسر و کش مو برای هدیه به زائران، از دیگر کارهایی است که به صورت رایگان در مجموعه ما انجام میشود. این دانشآموزان که بهعنوان کارورز وارد مجموعه میشوند، پس از کسب مهارت و رسیدن به سطح قابل قبول، به این چرخه اضافه شده و در منازل خود با مجموعه همکاری میکنند.
کمیلی با بیان اینکه در کنار سفارشهای سریدوزی و تکدوزی، تعمیر لباس نیز انجام دادهایم و تلاش کردهایم هیچ مراجعهکنندهای بدون پاسخ و خدمات از مجموعه خارج نشود، درباره تعداد بانوانی که در منزل برای این مجموعه مشغول کار هستند نیز عنوان میکند: ابتدا قرار بود ۲۰ نفر زیر پوشش طرح پشتیبان مشاغل خانگی با ما همکاری داشته باشند؛ اما به دلیل کاهش میزان تسهیلات، تعداد افراد زیر پوشش کمتر شد. با این حال، در ایام محرم و صفر حدود هشت نفر با مجموعه همکاری میکنند و در سایر ایام سال؛ بهویژه زمانی که سفارشهای دوخت لباس عروس و مجلسی افزایش مییابد، این تعداد به حدود ۳۰ نفر میرسد.
وقتی ضایعات پارچه، فرصت درآمد میشود
او با اشاره به اینکه مرکز آموزش فنی و حرفهای نجمه، افرادی را که به دنبال اشتغال هستند؛ اما توان مالی پرداخت هزینه دورههای آموزشی را ندارند، به ما معرفی میکند تا به صورت رایگان آموزشهای لازم را به آنها ارائه دهیم، یادآور میشود: یکی از هنرجویانی که از سوی این مرکز به مجموعه ما معرفی شده بود، از نظر مالی در شرایط بسیار دشواری قرار داشت. نخستین روزی که به آموزشگاه آمد، از من خواست دوخت کش مو را به او آموزش دهم در حالی که برنامه آموزشی در نظر گرفته شده برای او، نازکدوزی بود. با این حال، پس از یادگیری این مهارت، با استفاده از ضایعات پارچهای که از تولیدیها تهیه کرده بود، دوخت کش مو را شروع کرد و آنها را در پارک بانوان به فروش رساند. خودش برایم تعریف کرد که توانسته بود از فروش کشهای موی تولید شده با ضایعات پارچه، حدود یکمیلیون تومان درآمد کسب کند و از این موفقیت بسیار خوشحال و امیدوار شده بود.
خدمت به زائران، بدون چشمداشت
این پشتیبان مشاغل خانگی که حدود ۱۶ سال است بهعنوان خادم افتخاری آستان قدس رضوی خدمت میکند، درباره دوخت هدایا برای زائران رضوی و دیگر خدمات عامالمنفعه و خیریهای که انجام داده، خاطرنشان میکند: روزی به من اطلاع دادند که حرم مطهر قصد دارد به مناسبت روز دختر، کش مو به دختران زائر هدیه بدهد. به همین دلیل با استفاده از ضایعات پارچه و کشهایی که از دوران شیوع کرونا و دوخت ماسک در اختیار داشتیم، گلسر و کشمو تهیه کردیم و آنها را برای توزیع میان زائران تحویل دادیم.
او میگوید: در دوران شیوع کرونا، خادمان حرم مطهر رضوی ایستگاههای صلواتی را در بیمارستانها راهاندازی کرده بودند. از طرف دوستان حرم مطهر مطلع شدیم که قرار است برای موکب صلواتی بیمارستان امام رضا(ع) ساندویچهایی برای همراهان بیماران تهیه شود. آن زمان آموزشگاه ما به دلیل کاهش فعالیتها تقریباً خالی بود و مانند گذشته هنرجو نداشت. از آنجا که شدت همهگیری کرونا تا حدودی کاهش یافته بود و امکان حضور افراد با رعایت فاصلهگذاری وجود داشت، از دوستان خواستم برای آمادهسازی ساندویچها و آبمیوه به آموزشگاه ما بیایند. ابتدا تصور میکردیم این اقدام، تنها چند روز ادامه داشته باشد؛ اما این خدمترسانی حدود ۵۰ روز ادامه یافت. در این مدت برای بیماران مبتلا به کرونا آب هویج و آب سیب تهیه میکردیم و برای همراهان آنها نیز ساندویچ نان و پنیر و سبزی و همچنین فلافل آماده میشد. پس از پایان این فعالیتها، بدون آنکه بدانم از سوی چه شخصی، هزینه سفر زیارتی کربلای من و پسرم تأمین و به ما هدیه شد و توانستیم به این سفر مشرف شویم.
کمیلی ادامه میدهد: پیش از سفر کربلا نیز قرار بود مراسم ازدواج حدود ۱۱۸ زوج کمبرخوردار به همت خانم سمیرا شاهوردی، معروف به «مادر آرزوها» در مشهد برگزار شود. به من اطلاع دادند که برای این عروسها لباس عروس نیاز دارند. آن زمان به دلیل شرایط کرونا، استقبال از کرایه لباس عروس بسیار کم شده بود. به همین دلیل گفتم هر لباسی که لازم دارند، از مزون ما انتخاب کنند. به خاطر دارم یک وانت لباس عروس از مزون من و یک وانت دیگر از مزون یکی از همکاران، به هتل پارس مشهد بردیم تا در اختیار این زوجها قرار دهیم.
این پشتیبان مشاغل خانگی با بیان اینکه معتقدم انسان اگر نتواند با مال خود به دیگران خدمت کند، میتواند با هنر، تخصص و تواناییهایی که در اختیار دارد، گرهی از کار دیگران باز کند و همین نیز ارزشمند است، عنوان میکند: در همان روزهای کرونا که در آموزشگاه برای بیماران و همراهانشان تدارکات تهیه میکردیم، یکی از همکاران گفته بود: «خانم کمیلی چقدر زرنگ است که حتی در این شرایط هم از آموزشگاهش برای درآمدزایی استفاده میکند» در حالی که تمام این فعالیتها را تنها برای رضای خدا انجام میدادیم و هیچ نگاه اقتصادی به آن نداشتیم. با این حال، برکت این کارهای خیر به مجموعه ما نیز بازگشت و اتفاقهای خوبی برایمان رقم خورد.
چالش همیشگی اجارهبهای سنگین
او درباره مهمترین مشکل کسب و کارش میافزاید: بزرگترین مشکل مجموعه ما این است که مالک فضای فعالیت خود نیستیم و هر ماه باید اجاره پرداخت کنیم. بخش عمدهای از نقدینگی مجموعه صرف اجاره مکان میشود. در حال حاضر، ماهانه حدود ۸۰میلیون تومان بابت اجاره آموزشگاه و مزون میپردازیم. از سوی دیگر، افزایش سالانه اجارهبها سبب میشود صاحبان ملک شرایط جدیدی را برای ادامه همکاری تعیین کنند و در بسیاری از مواقع ناچار به جابهجایی محل فعالیت خود هستیم. هرچند سایر مشکلات را به هر شکل ممکن مدیریت میکنیم؛ اما تأمین نقدینگی اولیه و در اختیار داشتن مکانی ثابت و مناسب، همچنان از مهمترین چالشهای کسب و کار ماست.
نظر شما