دکتر سیدحسین حاجیمیرزایی درباره نحوه نظارت بر فعالیتهای درمانی در شبکههای اجتماعی اظهار کرد: یکی از چالشهای اصلی در این زمینه، کاربرمحور بودن شبکههای اجتماعی است. هر فردی میتواند بدون طی کردن فرآیند مشخصی، چندین صفحه ایجاد کند و در آنها خود را پزشک، پرستار یا درمانگر معرفی کند.
وی افزود: در شرایط فعلی، نظارت پیش از ایجاد صفحه در شبکههای اجتماعی امکانپذیر نیست و فرآیند نظارتی عملاً پس از راهاندازی صفحه آغاز میشود. بنابراین اگر صفحهای با محتوای مداخله در امر درمان شناسایی شود، موضوع به عنوان تخلف بررسی و برای برخورد قانونی به دستگاههای مربوط معرفی خواهد شد.
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت با اشاره به تفاوت شرایط شبکههای اجتماعی داخلی و خارجی گفت: در برخی پلتفرمهای داخلی که دفتر و نماینده آنها در کشور مستقر است، وزارت بهداشت میتواند از طریق مکاتبه با مسئولان این شبکهها، نسبت به مسدودسازی صفحات متخلف یا معرفی آنها اقدام کند. همچنین در مواردی میتوان از مسئولان پلتفرم خواست با صاحب صفحه تماس گرفته و حذف محتوای متخلف یا صفحه را پیگیری کنند.
حاجیمیرزایی درباره فعالیت مداخلهگران در شبکههای اجتماعی خارجی، بهویژه اینستاگرام، نیز گفت: در این زمینه با محدودیتهایی مواجه هستیم؛ چراکه برخی از این پلتفرمها در ایران دفتر ندارند و تابع قوانین کشور نیستند. با این حال، اقدامات قانونی برای شناسایی و برخورد با افرادی که در فضای مجازی اقدام به مداخلات درمانی میکنند، ادامه دارد.
وی با اشاره به واگذاری صدور مجوز برای تأسیس مؤسسههای مجازی پزشکی به وزارت بهداشت از سوی شورای عالی فضای مجازی اظهار کرد: حدود سه سال است که این مسئولیت به وزارت بهداشت واگذار شده و براساس این سازوکار، افرادی که در حوزه تبلیغات پزشکی و درمانی فعالیت میکنند باید مجوزهای لازم را دریافت کنند؛ در غیر این صورت، فعالیت آنها میتواند مصداق مداخله در امر درمان تلقی شود.
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت ادامه داد: از آغاز اجرای این مأموریت تاکنون، حدود دو هزار صفحه مداخلهگر در امر درمان با همکاری دادستانی کل کشور مسدود شده است. همچنین در سال گذشته حدود ۳۵۰ صفحه مجازی که در حوزه درمان مداخله میکردند، مسدود شدهاند. صفحات متخلف پس از شناسایی به وزارت بهداشت معرفی و در ادامه، برای طی مراحل قانونی به دادسرا ارجاع میشوند.
به گفته حاجیمیرزایی، مداخلهگران حوزه درمان تنها افراد فاقد مدرک پزشکی نیستند و برخی پزشکان نیز با انتشار ادعاهای نادرست، اغواگرایانه و غیرعلمی در شبکههای اجتماعی، مرتکب تخلف میشوند. در کنار این گروه، افرادی نیز بدون برخورداری از صلاحیت حرفهای وارد حوزه درمان شدهاند و با هدف کسب درآمد و سوداگری، خدمات یا توصیههای درمانی ارائه میکنند.
وی با تأکید بر ضرورت پیشگیری به جای تمرکز صرف بر برخورد پس از وقوع تخلف، گفت: اگر بتوان از همان مرحله ایجاد صفحات درمانی، مانع فعالیت افراد فاقد صلاحیت شد، فرآیند نظارت و برخورد با تخلفات بسیار سادهتر خواهد شد. با این حال، اجرای چنین سازوکاری به همکاری دستگاههای مختلف از جمله وزارت ارتباطات، رسانهها و متخصصان حوزه فضای مجازی نیاز دارد.
عضو هیاتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: یکی از راهکارهای پیشنهادی این است که هنگام ایجاد صفحات با ماهیت درمانی، هویت و ادعای حرفهای فرد مورد بررسی قرار گیرد. در این زمینه سازمان نظام پزشکی آمادگی همکاری دارد و میتواند امکان بررسی اطلاعات حرفهای افراد را فراهم کند.
حاجیمیرزایی توضیح داد: بر این اساس، میتوان شماره نظام پزشکی یا پرستاری فرد را هنگام ایجاد صفحه بررسی و در صورت تأیید صلاحیت، امکان فعالیت درمانی در آن پلتفرم را فراهم کرد. چنین روشی میتواند از ایجاد صفحات جعلی و فعالیت افراد فاقد صلاحیت جلوگیری کند و در نهایت، فضای سالمتری برای ارائه اطلاعات و خدمات سلامت در شبکههای اجتماعی ایجاد کند.
وی تأکید کرد: اگر امکان نظارت از مبدأ و جلوگیری از ایجاد صفحات مداخلهگر فراهم شود، اثربخشی اقدامات نظارتی افزایش خواهد یافت؛ در غیر این صورت، وزارت بهداشت در چارچوب اختیارات قانونی خود، شناسایی و برخورد با متخلفان را ادامه خواهد داد.




نظر شما