تحولات منطقه

این روزها صاحبان برخی خانه‌ها و اهالی محله‌های مشهد رسم همسایگی امام رئوف(ع) را به جا می‌آورند و پناهی هستند برای زائرانی که از دور و نزدیک راهی مشهدالرضا(ع) شده‌اند.

گزارش میدانی از خانه‌هایی که در روزهای پایانی صفر به زائران امام رضا(ع) پناه می‌دهند؛
غریب نوازی در خانه مشهدی‌ها
زمان مطالعه: ۷ دقیقه

به گزارش قدس، در روزهای منتهی به شهادت امام رضا(ع)، در کنار موکب‌ها، حسینیه‌ها و مراکز رسمی اسکان، برخی شهروندان مشهدی نیز درهای خانه‌های خود را به روی زائران باز کرده‌اند و این خانه‌ها در محله‌های مختلف شهر، به محل استراحت، پذیرایی و همدلی مسافرانی از شهرهای دور و نزدیک تبدیل شده‌اند.

از میزبانی آشنایان تا پذیرایی عمومی از زائران

یکی از این خانه‌ها در محدوده خیابان عبادی مشهد قرار دارد، یک خانه دو طبقه که صاحبخانه، طبقه بالا را به اسکان بانوان و طبقه پایین را به آقایان اختصاص داده است. روی در ورودی، ساعت صرف صبحانه، ناهار و شام نوشته شده و گوشه و کنار خانه، کوله پشتی‌ها، چمدان‌ها و وسایل زائرانی دیده می‌شود که از شهرهای مختلف به مشهد آمده‌اند.

صبحانه تازه تمام شده و بعضی از زائران برای رفع خستگی راه، در اتاق‌ها استراحت می‌کنند و برخی دیگر آماده‌اند تا خود را به حرم برسانند. همزمان با ورود ما، گروهی از زائران مرد نیز وارد خانه می‌شوند، مسافرانی که قرار است پس از کمی استراحت، راه صحن و سرای امام رضا(ع) را در پیش بگیرند.

بانویی از تهران، در حالی که آماده رفتن به حرم است می‌گوید برای نخستین بار از اسکان رایگان زائران در مشهد استفاده می‌کند. او که پس از زیارت قصد دارد به مقصد دیگری برود، از آرامش و راحتی این اقامت یاد و بیان می‌کند: انتظار این تجربه را نداشتم. در اربعین و در عراق، اینکه مردم زائران را به خانه‌هایشان ببرند و از آن‌ها پذیرایی کنند، اتفاقی معمولی است اما برای من تازگی داشت که در مشهد هم مردم خانه خودشان را در اختیار زائر می‌گذارند و صاحبخانه تلاش می‌کند هر کاری از دستش برمی‌آید برای مهمانش انجام دهد و این موضوع حتی برای من الگو شد تا به این فکر کنم در شهرم چطور می‌توانم از زائران پذیرایی کنم.

در رفت و آمد آرام خانه، بانویی سالمند نیز دیده می‌شود که از همسایگان صاحبخانه است. او در نظافت و مرتب کردن فضای خانه به خانواده میزبان کمک می‌کند. در میان وسایل سفر و صدای گفت‌وگوها و رفت و آمد زائران، عروس هلندی خانه هم آزادانه بیرون از قفس پرسه می‌زند و کودکان را سرگرم می‌کند.

دو خواهر از شیراز نیز در میان میهمانان این خانه هستند. آن‌ها می‌گویند: اصلا تصور نمی‌کردیم امسال بتوانیم در روزهای شهادت امام رضا(ع) به مشهد بیاییم و فراهم شدن این سفر برای ما هدیه‌ای از طرف امام هشتم(ع) است.

یکی از آن‌ها ادامه می‌دهد: نخستین انتخاب ما برای سفر، همیشه مشهد و زیارت امام رضا(ع) است. از ابتدای امسال، این سومین بار است که به مشهد می‌آییم. اصلا فکر نمی‌کردیم بلیت گیرمان بیاید. خواهرم هم به دلیل مشکل تیروئید، روز قبل از آغاز سفر حال مساعدی نداشت اما در نهایت سفرمان جور شد و برای زیارت آمدیم.

این دو خواهر، باز شدن زبان برادرزاده‌شان را در پنج سالگی نیز از لطف امام رضا(ع) می‌دانند و می‌گویند: از همه دکترها در شهرمان ناامید شده بودیم گفتیم مشهد هم بیایم و بعد از سفر مشهد خیلی اتفاقی برادرزاده‌ام شروع به صحبت کرد و ما امروز از شنیدن حرف‌های او سیر نمی‌شویم.

آن‌ها با اشتیاق از دلبستگی‌شان به امام رضا(ع) یاد می‌کنند و ادامه می‌دهند: همه چیزمان را از لطف امام رضا(ع) داشته‌ایم و همه امیدمان همینجاست، هر بار که به مشهد می‌آییم، باز هم صحن و سرای آقا برایمان تازگی دارد.

در طبقه پایین خانه، زائران مرد از شهرهای مختلف، ساده و بی‌آلایش کنار هم نشسته‌اند. صدای زیارت عاشورا در فضا پیچیده و هر کس با کتاب دعا یا گوشی تلفن همراه، فرازهای زیارت را زمزمه می‌کند و تنها چیزی که احساس نمی‌شود غریبه بودن آن‌هاست.

صاحبان این خانه، زوجی جوان هستند که حدود دو سال است اسکان رایگان زائران را به صورت عمومی آغاز کرده‌اند و پیش از آن نیز در دهه پایانی صفر، میزبان اقوام و دوستانی بودند که برای زیارت به مشهد می‌آمدند. آن‌ها تعریف می‌کنند که پیش از بچه‌دار شدن، هر سال در پیاده‌روی اربعین حضور داشتند اما با تغییر شرایط زندگی و دشوارتر شدن سفر، تصمیم گرفتند شکل دیگری از خدمت را انتخاب کنند.

خانم خانه می‌گوید: با هم تصمیم گرفتیم به جای اینکه هر سال در پیاده‌روی اربعین شرکت کنیم، در مشهد میزبان زائران امام رضا(ع) باشیم. کم کم وارد این مسیر شدیم و حالا در ایام اربعین و دهه پایانی صفر، خانه را برای زائران آماده می‌کنیم و خدا را برای این فرصت شکرگزاریم که این توفیق تصیب ما شده است و امیدواریم سال‌های سال در این مسیر بمانیم و خدمتگزار زائر امام هشتم(ع) باشیم.

خانه‌هایی در امتداد آرامش زیارت

اسکان رایگان دیگری در محله سیدی مشهد، این روزها میزبان زائرانی از گوشه و کنار ایران و حتی چند کشور دیگر است. خانه‌ای دوطبقه که محل اسکان زائران آقا شده و در روزهای پایانی ماه صفر، رفت و آمد مهمانان در آن لحظه‌ای متوقف نمی‌شود.

صاحبخانه، مردی جوان است که مدام میان تلفن‌ها، خریدهای روزانه و هماهنگی برای پذیرایی از زائران در رفت و آمد است. طبقه بالای خانه به استراحت مهمانان اختصاص دارد و طبقه پایین، محل شست وشوی لباس‌ها و آماده‌سازی خورد و خوراک زائران است.

پدر و پسری از خرم آباد، برای نخستین بار مهمان این خانه شده‌اند. آن‌ها می‌گویند از طریق یکی از اقوام که پیش از این در همین خانه اسکان داشته، با اینجا آشنا شده‌اند و شنیده‌اند که این خانه در طول سال نیز میزبان زائران امام رضا(ع) است. آن‌ها تصمیم گرفته‌اند روزهای پایانی ماه صفر و سالروز شهادت امام رضا(ع) را در مشهد بگذرانند.

زائری از قزوین نیز در میان مهمانان حضور دارد. دانیال، یکی از زائران همیشگی این خانه است که تنها برای زیارت به مشهد نمی‌آید و هر سال در روزهای پایانی صفر خود را به مشهد می‌رساند تا در پذیرایی از دیگر زائران کمک کند.

صاحبخانه از دانیال به عنوان عصای دست خود یاد می‌کند و می‌گوید: تا وقتی مهمان‌ها از خواب بیدار شوند، همه ظرف‌ها را می‌شوید، آشپزخانه را تمیز می‌کند و همه چیز را برای پذیرایی آماده می‌گذارد تا وقتی زائران بیدار می‌شوند، چیزی کم نداشته باشند.

در گوشه دیگر خانه، جوانی نشسته که نخستین سفر زیارتی خود به مشهد را تجربه می‌کند. هزینه رفت و آمد او با کمک خیران فراهم شده و حالا میزبانان خانه تلاش می‌کنند نیازهای ضروری‌اش را نیز تهیه کنند. این زائراولی نخستین لحظه حضورش در حرم را اینگونه به تصویر می‌کشد: وقتی برای زیارت رفتم، با اینکه اولین بارم بود، احساس کردم به خانه خودم آمده‌ام و پناهی پیدا کرده‌ام و این حس برایم خیلی آرامش‌بخش بود.

چند خانه پایین‌تر، حسینیه‌ای را به اسکان بانوان اختصاص داده‌اند و تعداد مهمانانش بیشتر است و دست کم ۱۵ زن، از شب گذشته یا روز قبل، خود را به این مکان رسانده‌اند. چمدان‌ها و وسایل سفر در گوشه و کنار حسینیه قرار دارد و هر کدام از زائران، داستانی از رسیدن به مشهد و امید به زیارت را روایت می‌کنند.

هشت نفر از مهمانان، با هم نسبت فامیلی دارند و از پاکدشت و ورامین تهران آمده‌اند. اشرف و الهه، دو خواهر این جمع، سر صحبت را از مهربانی امام رضا(ع) باز می‌کنند.

اشرف، داشتن پسرش پس از یک تصادف شدید را از لطف و نظر اهل بیت(ع) می‌داند و می‌گوید: به دلیل مشکلات ستون فقرات، پزشکان به من گفته‌اند از سفر پرهیز کنم اما لطف و نظر ائمه(ع) و امام رضا(ع) را بیشتر از هر چیزی در زندگی‌ام قبول دارم و دیده‌ام. نمی‌توانم از حال و هوای زیارت در روزهای ولادت و شهادت امام رضا(ع) بگذرم. همین که خواهرم و اقوام تصمیم گرفتند به مشهد بیایند، من هم همراهشان راهی شدم تا دیداری با آقا تازه کنم.

الهه نیز ادامه می‌دهد: جز لطف و خوبی از امام رضا(ع) ندیده‌ایم. همین مهربانی آقا و نگاهش است که ما را به اینجا کشانده تا دیداری تازه کنیم و فقط دعا می‌کنیم این دیدارها زود به زود باشد و دلتنگ آقا نباشیم.

در میان بانوان، زائری از قزوین نوزادی را روی پایش نشانده است. او می‌گوید: شب گذشته همراه خانواده‌ام به مشهد رسیدم و ابتدا تصمیم داشتیم شب را در یکی از پارک‌ها بخوابیم اما اجازه برپا کردن چادر نداشتیم و حتی ناراحت هم شدیم چرا ما را که در این شهر غریب هستیم اذیت می‌کنند.

او ادامه می‌دهد: با پیگیری‌ها این خانه را به ما معرفی کردند و ساعت ۲ شب با این احساس که شاید بد موقع باشد و مزاحم شویم، به اینجا آمدیم اما صاحبخانه با روی باز از ما استقبال کرد و بعد از یک سفر طولانی توانستیم راحت استراحت کنیم حقیقتا این را هدیه‌ای از طرف آقا می‌دانیم که غریب‌نوازی کرد و به جای ماندن در خیابان، در جایی راحت اسکان پیدا کردیم تا با بچه کوچک اذیت نشویم و حالا احساس می‌کنم امام رضا(ع) همه جوره هوای زائرش را دارد و این فکر خیلی به من آرامش می‌دهد و با صاحبخانه مثل دو دوست صمیمی شده‌ایم و از آن‌ها راضی هستیم و دعا می‌کنیم حاجت روا باشند.

خانه‌هایی با درهای باز برای زائران امام رضا(ع)

در روزهایی که مشهد میزبان جمعیت زیادی از زائران امام رضا(ع) است، این خانه‌ها تنها چهاردیواری‌هایی برای خوابیدن نیستند. در یک خانه، بوی صبحانه و صدای زیارت عاشورا با کوله‌های زائران با هم آمیخته و در خانه‌ای دیگر، زائری دوشادوش صاحبخانه و پیش از بیدار شدن مهمانان، ظرف‌ها را می‌شوید و آشپزخانه را برای روزی تازه آماده می‌کند. از زائر اولی که حرم را پناه خود می‌داند تا مادری که نیمه شب با نوزادش جایی برای استراحت پیدا کرده است، همه این روایت‌ها به یک نقطه می‌رسند که مشهد در روزهای پایانی صفر، فقط با ظرفیت مراکز اسکان و موکب‌ها پذیرای زائران نیست، بلکه بخشی از میزبانی بزرگ این شهر در خانه‌هایی جریان دارد که صاحبانشان، سفره و آرامش زندگی خود را با میهمانان امام رضا(ع) به سادگی قسمت کرده‌اند.

برچسب‌ها

مشهد

کربلا

کاظمین

مکه

مدینه

قم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha