عباس عبادی، معاون پرستاری وزیر بهداشت، امروز در نشست خبری به مناسبت هفته دولت، با ارائه آماری جامع از وضعیت نیروی انسانی در حوزه سلامت، از اجرای طرحهای نوین برای بهبود کیفیت خدمات و رفع چالشهای پیش روی پرستاران خبر داد.
وی با اشاره به آمارهای رسمی، نسبت پرستار به جمعیت در برخی مناطق محروم کشور را ۰.۴ اعلام کرد که در مقایسه با شاخصهای استاندارد جهانی وضعیت هشداردهنده ای را نشان می دهد. این در حالی است که در برخی مناطق این نسبت به ۱.۳ یا ۱.۴ نیز می رسد که نشان از پراکندگی شدید منابع انسانی در سطح کشور دارد.
کمبود شدید پرستار و جزئیات آن
معاون وزیر بهداشت با تاکید بر اینکه کمبود نیروی پرستاری یک معضل فراگیر است، گفت: «ما در حال حاضر با کمبودی بالغ بر ۱۰۰ هزار پرستار در کشور مواجه هستیم. این کمبود فقط مختص مناطق محروم نیست؛ بلکه حتی در استانهای برخوردار مانند تهران نیز با چالش جدی جذب نیرو روبرو هستیم.»
به گفته عبادی، در آزمون استخدامی سال گذشته، دانشگاههای علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی و البرز با استقبال کافی از سوی داوطلبان مواجه نشدند و نتوانستند تمام ظرفیتهای خود را تکمیل کنند. هزینه های بالای زندگی در پایتخت، تمایل پرستاران به شهرستانها را افزایش داده و این روند مهاجرت معکوس، یکی از دلایل اصلی این چالش عنوان شده است.
معاون پرستاری وزارت بهداشت در ادامه به عواملی چندگانه در تشدید این کمبود اشاره کرد و افزود: سالانه حدود ۵ هزار پرستار به دلایل مختلف از جمله بازنشستگی، استعفا و مهاجرت، از چرخه خدمت خارج میشوند.
وی با بیان اینکه در حال حاضر ۲۲۰ هزار پرستار در کشور مشغول به کار هستند که از این تعداد ۱۶ هزار نفر در مرخصی زایمان به سر میبرند، تصریح کرد: توسعه روزافزون بیمارستانها و مراکز درمانی در کنار خروج نیروهای مجرب، دست به دست هم داده تا شکاف میان عرضه و تقاضای نیروی پرستاری به این رقم هشداردهنده برسد.
برنامه مشخص وزارت بهداشت برای رفع کمبود
عبادی با اشاره به برنامه های جبرانی وزارت بهداشت اعلام کرد: «برای جبران این کمبود، درخواست جذب ۶۰ هزار نیروی جدید در نظام سلامت ارائه شده که پیش بینی می شود ۴۵ تا ۵۰ درصد از این سهمیه، یعنی حدود ۳۰ هزار نفر، به گروه پرستاری اختصاص یابد.»
وی افزود: «با هدف افزایش ماندگاری پرستاران در مناطق محروم، سهمیه بومی گزینی در آزمون استخدامی امسال به ۷۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد و این موضوع حتی برای دانشگاههای علوم پزشکی تهران نیز اعمال خواهد شد تا بتوان از ظرفیت نیروهای بومی برای کاهش مشکلات ناشی از هزینه های بالای زندگی استفاده کرد.»
معاون وزیر بهداشت با اشاره به تمهیدات معیشتی برای پرستاران گفت: ایجاد پانسیونهای موقت برای اسکان پرستاران در ۳۵ دانشگاه علوم پزشکی در دست اجرا است و هر بیمارستان جدید موظف شده است نسبت به اسکان کارکنان به ویژه پرستاران و پزشکان اقدام کند. همچنین پرداختها و اضافه کار پرستاران در تهران بروزرسانی شده و سقف اضافه کاری پرستاران برداشته شده است تا بخشی از مشکلات معیشتی این قشر زحمتکش مرتفع شود. با این حال، عبادی تاکید کرد که افزایش ۶۷ درصدی کارانه پرستاران طی چهار سال اخیر، به دلیل تورم بالا، نتوانسته است تاثیر مطلوب خود را بر معیشت پرستاران بگذارد.
نهایی شدن آئین نامه جدید مراقبت در منزل
یکی از مهمترین اخبار اعلام شده در این نشست، نهایی شدن آیین نامه جدید «مراقبت بیماران در منزل» بود. عبادی گفت: «آخرین بازبینی این دستورالعمل مربوط به سالهای ۹۵ و ۹۶ بود، اما خوشبختانه آیین نامه جدید به مراحل پایانی رسیده و به زودی ابلاغ خواهد شد. این آییننامه از یک سو تاسیس مراکز مراقبتی را تسهیل می کند و از سوی دیگر نظارت بر کیفیت خدمات را افزایش میدهد.»
وی توسعه این حوزه را با توجه به افزایش جمعیت سالمندان و شیوع بیماریهای مزمن، یک ضرورت اجتناب ناپذیر دانست و آن را گامی برای خرید راهبردی خدمات و برونسپاری به بخش خصوصی و ایجاد اشتغال برای پرستاران عنوان کرد.
معاون پرستاری وزارت بهداشت از تلاش برای توسعه پوشش بیمه ای خدمات مراقبتی خبر داد و گفت: موافقت اولیه برای پوشش بیمه ای خدمات مراقبت در منزل برای بیماران مبتلا به نارسایی قلبی به عنوان یکی از بیماریهای مزمن دریافت شده است. این موضوع می تواند گام مهمی در تکمیل پوشش بیمه ای خدمات مراقبت در منزل باشد و تلاش ما این است که این مسیر را برای سایر خدمات نیز توسعه دهیم.
وی همچنین از تدوین آیین نامه «دوراپرستاری» برای ارائه خدمات پرستاری از راه دور خبر داد.
صدور ۲۵ هزار پروانه صلاحیت حرفه ای
معاون پرستاری وزارت بهداشت از رشد چشمگیر در برگزاری آزمونهای صلاحیت حرفه ای خبر داد و گفت: «در دو نوبت اخیر این آزمون، حدود ۲۵ هزار پرستار در سراسر کشور شرکت کرده و موفق به دریافت پروانه صلاحیت حرفه ای شدند. این اقدام با هدف به روز نگه داشتن دانش پرستاران و تضمین کیفیت مراقبت ها انجام می شود.» افزایش مراکز برگزاری آزمون و ایجاد بانک جامع سوالات با همکاری شورای عالی و برد پرستاری از جمله عوامل افزایش استقبال از این آزمونها عنوان شده است.
عبادی ادامه داد: این اقدامات کمک می کند دانش پرستاران پس از فارغ التحصیلی به روز بماند و افراد پس از ورود به نظام سلامت، از مسیر آموزش و ارتقای حرفه ای فاصله نگیرند؛ موضوعی که در نهایت به ارتقای کیفیت مراقبت و تضمین ایمنی بیماران منجر خواهد شد.
اصلاح نظام توزیع تعرفه پرستاری
عبادی در ادامه به چالش قدیمی نظام توزیع تعرفه ها اشاره کرد و گفت: «خوشبختانه آیین نامه جدید بازتوزیع تعرفه در پایان سال ۱۴۰۴ ابلاغ شد. در این آیین نامه مشکلات بخش هایی مانند اورژانس، اتاق عمل و درمانگاهها اصلاح شده است.» وی افزود: کارگروههای معاونت پرستاری به صورت مستمر با همکاری سازمان نظام پرستاری روی ایده های جدید کار می کنند و از پیشنهادهایی که به ارتقای کیفیت مراقبت، افزایش ایمنی بیمار و همچنین افزایش انگیزه و ماندگاری پرستاران در نظام سلامت کمک کند، استقبال می کنند.
معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه برنامه افزایش ۵۰ درصدی تعرفه های پرستاری در دستور کار و بررسی قرار دارد، گفت: شتاب رشد پرداخت تعرفه های پرستاران طی ۴ سال رشد ۶۷ درصدی داشته است.
وی همچنین از تلاش برای شفافسازی فعالیت پرستاران خبر داد و گفت: تلاش داریم به فرمولی برسیم که هر پرستار بتواند بر اساس میزان فعالیت خود، کارانه خود را محاسبه کند تا اگر حقی ضایع شد، قابل پیگیری باشد و برنامه صدور فیش مربوط به فعالیت روزانه پرستاران نیز در دست اجراست.
طرح دارورسانی هوشمند؛ گامی نوین در ایمنی بیماران
عبادی از اجرای طرح نوآورانه «دارورسانی هوشمند» تا سال آینده خبر داد و تصریح کرد: «این طرح که در بسیاری از کشورهای جهان اجرایی شده، با هدف کاهش خطاهای پزشکی، افزایش ایمنی بیماران و جلوگیری از هدررفت منابع طراحی شده است. کارگروههای تخصصی با مشارکت صنعت، سازمان غذا و دارو و معاونت درمان تشکیل شده اند.» وی افزود: دارورسانی هوشمند از دو منظر اقتصادی و ایمنی بیمار اهمیت دارد؛ چرا که مصرف صحیح دارو و ایجاد یک نظام منسجم و استاندارد در فرآیند دارودهی، می تواند هم از هدررفت منابع جلوگیری کند و هم ایمنی بیمار را افزایش دهد.
نظارت میدانی بر عملکرد پرستاری در ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی
معاون پرستاری وزارت بهداشت از آغاز اجرای طرح نظارت میدانی بر عملکرد پرستاری در دانشگاههای علوم پزشکی خبر داد و گفت: این طرح از حدود شش ماه گذشته آغاز شده و دانشگاههای علوم پزشکی در قالب برنامه بازدیدهای میدانی قرار گرفته اند. برای این بازدیدها چک لیستهای مشخصی تدوین شده و در مجموع ۶۴ دانشگاه در برنامه نظارت میدانی قرار دارند. وی با بیان اینکه این بخش پس از دوران کرونا تا حدی مورد غفلت قرار گرفته بود، افزود: افزایش نظارتهای میدانی می تواند به شناسایی نقاط ضعف، اصلاح فرآیندها و ارتقای کیفیت خدمات پرستاری کمک کند.
برنامه ریزی آموزشی پرستاران در سه سطح ملی، قطب های آمایشی و دانشگاهی
عبادی همچنین با اشاره به برنامه های توانمندسازی پرستاران گفت: برنامه های آموزشی معاونت پرستاری در سال جدید در سه سطح ملی، قطب های آمایشی و دانشگاهی بازتعریف شده و تقویم سالانه برای آن تدوین شده است. در این برنامه ها مشارکت گروههای مختلف پیش بینی شده و امیدواریم اجرای آن بتواند به ایجاد پویایی و انرژی مثبت در میان کارکنان حوزه پرستاری منجر شود.
ساخت سریال با محوریت خدمات کادر درمان
معاون پرستاری وزارت بهداشت از همکاری با روابط عمومی وزارت بهداشت برای تولید یک مجموعه داستانی با محوریت خدمات نظام سلامت خبر داد و گفت: در حوزه معرفی خدمات سلامت و به ویژه خدمات تیم درمان، یک مجموعه سریالی در حال تولید است. امیدواریم قسمت نخست این مجموعه همزمان با روز پرستار آماده شود تا بخشی از خدمات نظام سلامت و تلاشهای کادر درمان در قالبی داستان محور به مردم معرفی شود.
طرح پرستار پیگیر و کاهش بستری مجدد بیماران
عبادی در ادامه به تشریح طرح پرستار پیگیر پرداخت و گفت: این طرح با هدف حفظ کرامت بیمار در بیمارستانهای کشور اجرا می شود و ۱۶ بیماری را تحت پوشش دارد. ما موفق شدها یم حدود ۵۴ درصد از بار این ۱۶ بیماری را در بیمارستانهای کشور کاهش دهیم. کاهش ۵۵ درصدی بستری مجدد بیماران، یکی دیگر از اهداف طرح پرستار پیگیر بوده که با موفقیت زیادی برای نظام سلامت کشور همراه بوده است.
معیشت، اشتغال و چالشهای پیش رو
معاون وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره مشکلات معیشتی، از افزایش ۶۷ درصدی کارانه پرستاران طی چهار سال اخیر خبر داد، اما تاکید کرد که سرعت تورم از این رشد پیشی گرفته است.
وی اذعان داشت که مهاجرت پرستاران به خارج از کشور گرچه روند نزولی پیدا کرده، اما همچنان یکی از نگرانیهای اصلی است. به گفته وی، نگاه سختگیرانه کشورهای مقصد برای جذب پرستار و برنامه های وزارت بهداشت برای افزایش تعرفه های پرستاری، از عوامل موثر در کاهش مهاجرت بوده است.
وی با اشاره به انتقاد از پافشاری در افزایش پذیرش دانشجوی پزشکی و پرستاری، گفت: فارغ التحصیلانی در پرستاری داریم که کیفیت کارشان مورد سوال است و برخی مراکز پرستاری از کیفیت لازم برخوردار نیستند و رضایت کامل نداریم؛ چرا که مجوز بی رویه برای فعالیت مراکز انجام گرفته است.
وی در پایان با تاکید بر برخورد جدی با پرستارنماها و فعالیت افراد غیرپرستار در بخشهای خصوصی به ویژه کلینیک های زیبایی، خاطرنشان کرد که ورود افراد غیرحرفه ای و فاقد تحصیلات پرستاری در بخش دولتی وجود ندارد.
عبادی در پایان با بیان اینکه کمبود پرستار باعث خواهد شد مردم متضرر شوند، ابراز امیدواری کرد که با اجرای برنامه های یاد شده و همکاری همه دستگاههای ذیربط، بتوان گام های موثری در جهت رفع این معضل ملی برداشت و کیفیت خدمات پرستاری را به سطح مطلوب رساند.
نظر شما