در حاشیه اختتامیه چهلمین دوره کنفرانس وحدت اسلامی در مشهد، سه نفر از شرکت‌کنندگان برجسته این اجلاس در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار قدس دیدگاه‌های خود را در مورد شرایط منطقه به‌خصوص کشورهای اسلامی، وحدت منطقه‌ای و آینده رهبری جهانی اسلام بیان کردند.

پروفسور موسی جمعه اسد: سایر کشورها باید از ایران پیروی کنند

پروفسور موسی جمعه اسد، معاون دانشگاه اسلامی موروگورو در تانزانیا، در گفت‌وگو با خبرنگار ما گفت: حضور در این کنفرانس فرصتی نادر و مستقیم برای آشنایی با زندگی و باورهای مذهبی در ایران فراهم کرد. دیدگاهی که به گفته خودش پیش از سفر برایش چندان آشنا نبود.
پروفسور اسد اظهار کرد: «انگیزه اصلی من از حضور در این کنفرانس، دیدن زندگی در ایران از زاویه دید شیعه بود که شناختی از آن نداشتم. بنابراین، این تجربه برای من بسیار روشنگر بود و ارزیابی من این است که در واقع تفاوت عمده‌ای میان شیعه و سنی نمی‌بینم». ملاحظات او بر یک محور مشترک در میان حاضران تأکید دارد و در کنار تفاوت‌های منطقه‌ای و شیوه‌ای، اصول بنیادی ایمان در میان سنت‌های مختلف اسلامی به‌طور چشمگیری همسو باقی مانده است. هنگامی که از پروفسور اسد درباره راهکارهای تقویت همکاری و همبستگی بیشتر میان کشورهای اسلامی سؤال شد، او مستقیماً به اختلافات داخلی اشاره کرد که همچنان مانع پیشرفت جمعی می‌شوند. وی از کشمکش‌های مداومی که ذهن‌های مسلمانان را از اهداف بزرگ‌تر و مشترک دور می‌کند، ابراز نگرانی کرد.
او با تأکید بر اینکه تفرقه چالش حیاتی امروز امت اسلامی است، گفت: «مسلمانان بر سر مسائل کم‌اهمیت با یکدیگر می‌جنگند، در حالی که ما نیاز داریم کنار هم جمع شویم». پروفسور اسد با نگاهی به چشم‌انداز ژئوپلیتیک منطقه، ارزیابی صریحی درباره رهبری جهانی اسلام ارائه کرد. از نظر او، جایگاه رهبری صرفاً با ادعا یا شعار بدست نمی‌آید، بلکه باید از طریق عمل و ایستادگی کسب شود. اسد خاطرنشان کرد: «ایران حق رهبری را بدست آورده است. دیگران ادعای رهبری می‌کنند، اما ایران با کسب این حق، شایستگی خود را اثبات کرده است و من معتقدم سایر کشورها باید از ایران پیروی کنند».

روزنامه‌نگار تایلندی: شکاف عمیق میان ادراک بین‌المللی و واقعیت‌های میدانی در ایران وجود دارد

همچنین کوسوما یوتاگود، روزنامه‌نگار باسابقه تلویزیون تایلند در گزارشی، به شکاف عمیق میان ادراک بین‌المللی و واقعیت‌های میدانی در ایران اشاره کرد و گفت: «ما در تایلند، پیش از این جنگ رمضان، شناخت چندانی از ایران نداشتیم. فکر می‌کردیم مردم تحت فشار و سرکوب هستند. اما در سفر به ایران و مشاهده بی‌واسطه متوجه شدم حقیقت با تصورات من و آنچه در سطح جهانی از ایران بازتاب داده می‌شود، بسیار فاصله دارد و می‌توان گفت نادرست است».
یوتاگود بیان کرد: «در ایران به جای جامعه‌ای منفعل، هویتی پویا را به چشم دیدم». او با اشاره به استقلال فکری مردم فارغ از فشارهای خارجی تأکید کرد: «کشور شما مردمی بااراده و مصمم دارد؛ مردمی بسیار بااصالت و محترم. باور کنید ایران می‌تواند یک ابرقدرت باشد. من آینده بسیار روشنی برای این کشور می‌بینم».
یوتاگود در پاسخ به این پرسش که همدلی و همبستگی اسلامی پس از عبور از شعارهای تشریفاتی چه فرمی به خود می‌گیرد نیز افزود: «برای بیش از ۵۰کشور مسلمان جهان، هم‌گرایی دیپلماتیک اغلب دستخوش اصطکاک‌های داخلی، سوءتفاهم‌ها و رقابت‌های منطقه‌ای می‌شود. دستیابی به انسجام واقعی، نیازمند رویکردی جدی در سیاست خارجی است؛ رویکردی که در آن اختلافات ایدئولوژیک کنار گذاشته شده تا بر اهرم‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی مشترک تمرکز شود. اگر جوامع اسلامی از دسته‌بندی‌های خرد عبور کنند و به عنوان بلوکی متحد وارد عمل شوند، یکی از قدرتمندترین ارکان جهان چندقطبی امروز را تشکیل خواهند داد».

ذهبیه الفاهم: موانع داخلی و خارجی مانع اتحاد کشورهای اسلامی است

ذهبیه الفاهم دیگر شرکت‌کننده برجسته از کشور تونس، در گفت‌وگو با خبرنگار ما ضمن بیان اینکه حضورش در این رویداد بخشی از سفر دوماهه‌اش به ایران بوده‌ است، با توضیح انگیزه سفر خود به ایران و همچنین بازدید از شهر مشهد و زیارت امام رضا(ع) گفت: «من از زمان تشییع قائد شهید(ره) به ایران آمدم و سفرم در ایران به مدت دو ماه ادامه یافت که در آن مسائل مختلفی را مشاهده کردم. در کنار این دیدار فرصت شرکت در این رویداد هم برایم حاصل شد».
وی با اشاره به اهداف و آرمان‌های اصلی این همایش تأکید کرد: «محور این رویداد ادامه جریان‌های تاریخی و معنوی برای همبستگی در جهان اسلام است». وی در ادامه افزود: «محور و نقطه اصلی کنفرانس، دعوت قائد شهید و پیش از ایشان امام خمینی(ره) به وحدت اسلامی است. برگزاری این کنفرانس در این شرایط خاص در ایران ثابت کرد امت اسلامی به وحدت نیاز دارد».
این شرکت‌کننده با بیان اهمیت و نیاز مبرم همبستگی در کشورهای منطقه، موانع داخلی و خارجی بسیاری را مانع انسجام این کشورها برشمرد. وی در ادامه تصریح کرد: «این تفرقه‌ها ناشی از ناآگاهی از اصول قرآنی، فشارهای ژئوپلیتیک و منافع سیاسی حاکمان است». وی در این باره گفت: «بر سر راه اتحاد کشورهای منطقه‌، چالش‌ها و سختی‌های متعددی وجود دارد که برخی داخلی و برخی خارجی است. از جمله چالش‌های داخلی می‌توان به افراد جاهل اشاره کرد که از قرآن بی‌خبرند؛ چراکه وحدت اسلامی یک اصل قرآنی است. در بعد خارجی نیز دشمنان برای تفرقه افکندن میان امت بیشترین تلاش را می‌کنند. همچنین منافع برخی حکومت‌های منطقه مانع شکل‌گیری این وحدت است. ملت‌ها خواهان وحدت هستند اما حکومت‌هایی که قدرت را در دست دارند، آن را نمی‌خواهند؛ چرا که بقای آن‌ها وابسته به حمایت از قدرت‌های استکباری است. قدرت‌هایی که مخالف اصلی وحدت اسلامی هستند».