نشست وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی گروه ۲۰ در ایالت کارولینای شمالی آمریکا برگزار شد. ایالات متحده که ریاست دوره‌ای این گروه را بر عهده دارد، برای نخستین‌بار پس از آغاز جنگ اوکراین، از آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه دعوت کرد در این نشست حضور پیدا کند. این اقدام با دیدار دوجانبه سیلوانوف و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا همراه بود و موجی از نارضایتی را در میان مقامات اروپایی برانگیخت. پیش از این حتی حضور مجازی مقام روسی در نشست‌های مشابه با اعتراض و خروج نمایندگان غربی همراه می‌شد. بسنت در دیدار دوجانبه تأکید کرده آمریکا تا پایان جنگ اوکراین هیچ‌گونه تخفیف تحریمی یا تسهیل اقتصادی به روسیه نخواهد داد و گفت‌وگوها عمدتاً حول طرح صلح دونالد ترامپ برای اوکراین بوده است. ترامپ در پاسخ به پرسش‌ها درباره این دعوت گفت دوست دارد با همه کنار بیاید و یکی از دلایل موفقیتش همین توانایی کنار آمدن با همه است. آمریکا همچنین روسیه را برای اجلاس سران گروه ۲۰ در دسامبر ۲۰۲۶ در میامی دعوت کرده و مسکو این دعوت را پذیرفته، هرچند حضور شخص ولادیمیر پوتین هنوز قطعی نیست.

شکست غرب در منزوی کردن روسیه

این دعوت در شرایطی رخ می‌دهد که جنگ اوکراین بیش از چهار سال ادامه دارد و تلاش‌های غرب برای انزوای کامل دیپلماتیک و اقتصادی روسیه به نتیجه کامل نرسیده است. دولت ترامپ رویکردی عمل‌گرایانه‌تر و مبتنی بر مذاکره مستقیم با مسکو را دنبال می‌کند. روسیه عضو کامل گروه ۲۰ است و آمریکا به‌عنوان میزبان، حق تنظیم فهرست دعوت‌شدگان را دارد. ترامپ بارها بر ضرورت گفت‌وگو با همه طرف‌ها برای حل بحران‌ها تأکید کرده و انزوای کامل روسیه را اشتباه می‌داند. آمریکا در این نشست اولویت‌هایی مانند فشار اقتصادی بیشتر بر ایران، رشد اقتصادی جهانی و مسائل بدهی را دنبال می‌کند و حضور روسیه را بخشی از دیپلماسی چندجانبه می‌بیند. تلاش برای باز کردن کانال‌های ارتباطی با مسکو در چارچوب طرح صلح ترامپ نیز از دلایل اصلی این تصمیم است.واکنش اروپا به‌شدت منفی و نسبتاً هماهنگ بود. مقامات اروپایی از آنچه «عادی‌سازی» روابط با روسیه در حالی که جنگ اوکراین ادامه دارد تعبیر می‌کردند، ابراز نگرانی کردند. لارس کلینگبایل، وزیر دارایی آلمان حضور سیلوانوف را ارسال پیام نگران‌کننده دانست و گفت انتظار داشت آمریکا روشن کند که وزیر روسی به‌عنوان میهمان عادی پذیرفته نشده است. او تأکید کرد تا زمانی که جنگ ادامه دارد هیچ‌گونه عادی‌سازی روابط ممکن نیست. اروپایی‌ها همچنان بر انزوای دیپلماتیک مسکو اصرار دارند و بسته‌های تحریمی جدیدی را در دست آماده‌سازی اعلام کرده‌اند. آن‌ها نگران‌اند این دعوت، سیگنال تضعیف اجماع غربی علیه روسیه باشد. پذیرش روسیه توسط آمریکا در این سطح، تأثیر مستقیم و فوری بر اجرای تحریم‌های اتحادیه اروپا ندارد، زیرا اتحادیه اروپا تحریم‌های خود را به‌طور مستقل حفظ و تقویت می‌کند. با این حال، پیامدهای غیرمستقیم آن قابل‌توجه است. حضور روسیه در نشست‌های چندجانبه به رهبری آمریکا تصویر انزوای کامل مسکو را کمرنگ می‌کند و می‌تواند انگیزه کشورهای ثالث را برای دور زدن تحریم‌ها یا کاهش همکاری با غرب افزایش دهد. اختلاف نظر آمریکا و اروپا بر سر نحوه برخورد با روسیه هماهنگی در اعمال فشار اقتصادی را دشوارتر می‌کند. اروپا امیدوار است آمریکا در بسته‌های تحریمی جدید همکاری کند، اما رویکرد مذاکره‌محور ترامپ ممکن است این همکاری را محدود کند. آمریکا تأکید کرده تا پایان جنگ، تخفیف تحریمی در کار نیست، بنابراین تحریم‌های موجود همچنان پابرجا هستند. با این حال باز شدن کانال‌های گفت‌وگو می‌تواند در بلندمدت فضای مذاکره برای تعدیل تدریجی تحریم‌ها را فراهم کند، به‌ویژه اگر پیشرفتی در صلح اوکراین حاصل شود.

خبرنگار: نیک‌پندار