تحولات منطقه

۱۷ شهریور ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۹
کد مطلب: ۱۱۶۴۱۳۵

از رقابت مرگبار بر سر تسلط به فضا تا لحظاتی که جهان در آستانه‌ی نابودی کامل با کلاهک‌های هسته‌ای قرار گرفت؛ داستان جنگ سرد تنها یک تقابل نظامی نبود، بلکه بازی خطرناک دو ابرقدرت برای چنگ‌اندازی در آینده بود.

نبرد مسکو و واشنگتن در رینگ «جنگ سرد»
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

داستان تقابل ابرقدرت‌ها، از همان سال‌های پس از جنگ جهانی دوم و نشست‌های چانه‌زنی تهران و یالتا آغاز شد؛ زمانی که جهان با تقسیم شدن به دو بلوک شرق و غرب، نفس‌های خود را در سینه حبس کرد. رقابت میان ایالات متحده و شوروی، از آزمایش اولین بمب‌های اتمی تا نبرد بر سر تسلط فضایی بالا گرفت. آمریکا با تصاحب میراث مهندسان نازی، به دنبال مهار رقیب بود، اما وقتی روس‌ها با فرستادن «یوری گاگارین» به مدار زمین، آسمان را به تسخیر خود درآوردند، واشنگتن فهمید که بازی بسیار بزرگ‌تر از تصوراتش است.

این تنش‌ها تنها به فضا محدود نشد؛ تشکیل پیمان‌های نظامی «ناتو» و «ورشو»، جهان را به میدانِ شطرنجِ نظامی تبدیل کرد. اوج این بحران در سال ۱۹۶۲، زمانی رخ داد که استقرار موشک‌های شوروی در کوبا، جهان را در آستانه‌ی یک جنگ اتمی تمام‌عیار قرار داد؛ لحظه‌ای که بشریت در برابر لبه‌ی تیغ نابودی ایستاده بود.

در میان این آشوب، تلاش‌هایی برای «تنفس» میان دو غول آغاز شد. از برقراری خط مستقیم ارتباطی (هات‌لاین) تا امضای پیمان‌های کنترل تسلیحاتی مانند «سالت ۱» و «سالت ۲». اما حقیقت تلخ این بود که این پیمان‌ها، نه از سر صلح‌طلبی، بلکه بیشتر برای مدیریتِ ترس از تضعیف جایگاه جهانی خود امضا می‌شدند. هر بار که جرقه‌ای از جنگ‌های نیابتی، مثل ویتنام یا اشغال افغانستان، شعله می‌کشید، پیمان‌های صلح، خاکستر می‌شدند.

با روی کار آمدن رهبرانی چون ریگان و تاچر و آغاز پروژه‌ی بحث‌انگیز «جنگ ستارگان»، رقابت دوباره به اوج هیجان و خطر رسید. در نهایت، گورباچف در دوران افول شوروی، گام‌های تاریخی برای توافق برداشت، اما تاریخ نشان داد که پایبندی به صلح، همواره در اولویت دوم ابرقدرت‌ها بوده است. پس از فروپاشی شوروی نیز، تغییر رفتار سیاست‌های آمریکا نشان داد که معادلات قدرت، بسیار فراتر از توافق‌نامه‌های نوشته‌شده بر کاغذ است. این داستان، روایتِ تلاشِ بی‌پایانِ بشریت برای بقا در میان چنگ‌ودندان‌های قدرت‌هایی است که صلح را تنها ابزاری برای تثبیت سلطه‌ی خود می‌بینند.

برچسب‌ها

مشهد

کربلا

کاظمین

مکه

مدینه

قم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha