به نقل از ilkha، لورن بوث، روزنامهنگار بریتانیایی در سخنرانی خود در سیزدهمین همایش بینالمللی «بدیعالزمان» که با موضوع «راهکارهای قرآنی برای بحرانهای جهانی» در روزهای ۴ تا ۶ اکتبر در استانبول برگزار شد، از نظامهای سیاسی، نفوذ شرکتهای بزرگ و فرهنگ مصرفگرایی که بهطور فزایندهای افکار و زندگی روزمره مردم را شکل میدهند انتقاد کرد. این سمپوزیوم که توسط «بنیاد علم و فرهنگ استانبول» سازماندهی شده شرکتکنندگان را گرد هم میآورد تا درباره ارتباط آموزههای قرآنی با چالشهای جهانی معاصر گفتوگو کنند.
بوث سخنان خود را با اشاره به آیات ۱۱ و ۱۲ سوره بقره آغاز کرد؛ این آیات که کسانی را که در عین تظاهر به اصلاحگری و صلحطلبی، به ترویج فساد میپردازند محکوم میکنند.
او استدلال کرد که همین تناقض در نظامهای سیاسی و اقتصادی مدرن نیز دیده میشود و سیاستمداران نئولیبرال، میلیاردرهای قدرتمند حوزه فناوری و صهیونیستها را به دامن زدن به درگیری و بیعدالتی متهم کرد.
بوث گفت: شاید ابزارها تغییر کرده باشند، اما سازوکار همان است. او توضیح داد که چگونه رسانههای مدرن و پلتفرمهای دیجیتال، توجه مردم را جلب کرده، امیال آنان را تحریک و آنها را به مصرف تشویق میکنند.
او با اشاره به شباهت میان این وضعیت و روایت قرآنی حضرت موسی(ع) و فرعون اظهار داشت که روشهای ایجاد شیفتگی و هراس که در دوران باستان برای حفظ قدرت به کار میرفت، در عصر حاضر اشکال پیچیدهتری به خود گرفته است.
او یادآور شد که چگونه مشاوران فرعون نمایشی عمومی برای بیاعتبار کردن موسی ترتیب دادند، در حالی که فرعون در واکنش به پذیرش حقیقت توسط جادوگران، آنها را به توطئه متهم و به مجازات تهدید نمود.
بوث استدلال کرد که این ماجرا درسی درباره چگونگی استفاده قدرت از تبلیغات، ارعاب و نمایشهای فریبنده برای منحرف کردن مردم از حقیقت میدهد.
این روزنامهنگار بریتانیایی همچنین از تبلیغات و فرهنگ مصرفگرایی انتقاد کرد و گفت که مواجهه مداوم با پیامهای ترغیبکننده میتواند مردم را به سمت تمایل به محصولات و سبکهای زندگی سوق دهد که پیش از آن نیازی به آنها نداشتند.
او با اشاره به «برنامهریزی عصبی-کلامی» (NLP) و سایر تکنیکهای ترغیبکننده، استدلال کرد که تبلیغکنندگان برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی، محصولات و پیامهای سیاسی را با احساساتی همچون شادی و امنیت پیوند میدهند. به گفتهٔ بوث، جریان مداوم محتوای دیجیتال چنان هیاهو و آشفتگیای ایجاد میکند که تشخیص اصول قرآنی تعادل، قناعت و عدالت برای مردم دشوار میشود.
او مفاهیمی همچون تقوا، شکر، احسان و ذکر را به عنوان اصول اساسی برای مقابله با این فشارها معرفی کرد.
او اظهار داشت که تقوا به مؤمنان امکان میدهد پیش از عمل بر اساس تکانههای آنی، درنگ کرده و تأمل کنند؛ در حالی که شکرگزاری به آنها کمک میکند تا در برابر این تصور که خوشبختی در گرو انباشت مداوم داراییهاست، مقاومت کنند.
بوث برای تبیین این نکته، به گفتوگوی تلفنی اخیرش با دوستی در غزه اشاره کرد که با وجود شرایط نامساعد، همچنان شکرگزار خداوند بود.
او واکنش آن دوست را نمونهای از ایمان و شکیبایی در سختیها توصیف و بر اهمیت اعتماد به تقدیر الهی، حتی در دشوارترین شرایط، تأکید کرد.
او یاد خدا را نوعی تمرین معنوی دانست و استدلال کرد که پاسخ به چالشهای ناشی از فناوری مدرن، صرفاً ساخت ماشینهای پیشرفتهتر نیست، بلکه رد نظامهایی است که با انسانها همچون کالا رفتار میکنند.
او با تأکید بر لزوم حفظ کرامت انسانی و استقلال اخلاقی گفت: آزادی حقیقی همین است: اینکه قابل خرید و فروش نباشیم.
بوث با نگاهی به ۲۰ سال فعالیت خود به عنوان روزنامهنگار سیاسی در رسانههای جریان اصلی، از آنچه «فرهنگ غیبت و شایعهپراکنی» مینامید ـ و اغلب در قالب تحلیل سیاسی و بحثهای روشنفکری ارائه میشود ـ انتقاد کرد.
او به آموزهای از پیامبر اسلام(ص) استناد کرد که همنشینی با افراد خوب را به نشستن نزد عطرفروش تشبیه میکند که فرد از بوی خوش آن بهرهمند میشود، و همنشینی با افراد بد را به نشستن کنار آهنگر تشبیه میکند که دودِ کارش ممکن است بر لباس فرد اثر بگذارد.
وی با بیان داستانی از مسیر گرایش خود به اسلام گفت زمانی که به دو دختر خردسالش اعلام کرد قصد دارد مسلمان شود، آنها پرسیدند که آیا همچنان مادرشان باقی میماند، آیا نوشیدن الکل را کنار میگذارد و آیا پوشش متواضعانه(حجاب) اختیار خواهد کرد.
او اظهار داشت که پرسشهای آنها عمیقاً بر او تأثیر گذاشت و بازتابدهنده چیزی بود که وی آن را قدرت فطرت انسانی توصیف کرد.




نظر شما