همدلی و مواسات یکی از موضوعات مهمی است که در جریان‌های امروزه ایران و اوضاع جهانی، نقشی کلیدی در پیشبرد اهداف نظام اسلامی و جمهوریت دارد. اسلام برخلاف نظام مادی و ثروت‌اندوزی غربی، عدالت اجتماعی را در توسعه مواسات و همدلی می‌داند.
امام شهید ما، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(ره) درباره ضرورت همراهی و کمک به مؤمنان در همه امور فرمودند: «مواسات یعنی هیچ خانواده‌ای از خانواده‌های مسلمان و هم‌میهن و محروم را با دردها و محرومیت‌ها و مشکلات خود تنها نگذاشتن؛ به‌سراغ آن‌ها رفتن و دست کمک‌رسانی به سوی آن‌ها دراز کردن. امروز این یک وظیفه جهانی برای همه انسان‌هایی است که دارای وجدان و اخلاق و عاطفه انسانی هستند؛ اما برای مسلمانان، علاوه بر اینکه یک وظیفه اخلاقی و عاطفی است، یک وظیفه دینی است». (۱۵/۹/۱۳۸۱)
توجه به این امر، گره‌گشای امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر ملتی است. امروزه که تمام دنیای کفر رویاروی تمام دنیای اسلام قرار گرفته و کارزار این تقابل، ایران اسلامی است، ضرورت توجه به این مهم بیش از گذشته احساس می‌شود.
مردم ما که تربیت‌یافته فرهنگ اسلام و اهل‌بیت(ع) و وامدار روحیه همدلی و مواسات آن شجره طیبه هستند، به‌خوبی می‌دانند عدالت در سایه عمل به سبک زندگی آن بزرگواران محقق می‌شود. ریشه همدلی، ائمه(ع) هستند که امروزه با افتخار، خود را به آنان منتسب می‌دانیم؛ بنابراین توجه به آموزه‌های آن بزرگواران و الهامات برخاسته از نگرش آنان، تنها دستاویز نجات جامعه بشری و رسیدن به پیروزی و کامیابی است.
الگوی جاودانه برادری و مسئولیت‌پذیری
رسول گرامی اسلام(ص) در آغاز ورود به شهر یثرب(مدینه‌النبی) مهم‌ترین حرکتی که انجام دادند، ایجاد برادری میان انصار و مهاجرین بود. آن حضرت هر یک از مهاجرین را با یکی از انصار برادر قرار دادند؛ بر این اساس، مرد انصاری هر آنچه داشت را با برادر مهاجرش نصف کرد و در زمان جنگ، به نوبت، یکی از دو برادر در جنگ شرکت می‌کرد و دیگری در مدینه می‌ماند و به امور دو خانواده رسیدگی می‌کرد. این روحیه همدلی و مواسات موجب شد در اندک زمانی، شهر مدینه پایگاه قدرتمند اسلام شده و مقاومت مسلمانان به ثمر نشیند.
امیرمؤمنان(ع) نیز در بحبوحه اوضاع پرتلاطم کوفه و جبهه مقاومت، بر اهمیت مواسات و همدلی مؤمنان تأکید می‌کردند و می‌فرمودند: «صاحب نعمت در خطر است، پرداختن حقوق خدا در آن نعمت بر او واجب است؛ به خدا سوگند خداوند بزرگ نعمت‌هایی به من می‌دهد و من پیوسته در این باره بیمناکم... تا آن‌گاه که از عهده حقوقی که خدا بر من واجب کرده برآیم». آن حضرت با این بیان، مردم کوفه را ترغیب می‌کردند نسیم خوش آرامش را برای دل‌های مردم گرفتار و خسارت‌دیده از جنگ با معاویه به ارمغان بیاورند و طعم خوش عدالت را بر کامشان بنوشانند.
از انفاق پنهانی تا فروتنی بی‌نظیر
در توصیف بخشی از زندگی امام رضا(ع) چنین نقل می‌کنند: «هرگاه آن حضرت می‌خواستند غذا میل کنند، کاسه بزرگی در نزدیکی خود قرار می‌دادند و از هر نوع غذایی که در سفره بود، بلکه از بهترین نوع و شکل آن، بخشی را در آن کاسه می‌گذاشتند و امر می‌کردند به دست فقیر یا نیازمندی برسد».
آن حضرت بر پنهانی بودن کمک به دیگران تأکید فراوان داشتند و از این رو، مطابق اخبار متعدد، در بیشتر اوقات، شبانگاه را برای کمک به نیازمندان انتخاب می‌کردند و در رفع نیاز هم‌نوعان از هر کیش و آیینی شتاب می‌کردند و می‌فرمودند: «من در رفع نیاز کسی که از من درخواستی کرده شتاب می‌کنم، چرا که می‌ترسم زمان از دست برود و او بی‌نیاز شود و از راه دیگری به حاجتش برسد».
این روحیه همدلی حضرت تا آنجا بود که حتی در امور غیرمالی نیز بدون توجه به جایگاه افراد و با فروتنی وصف‌ناپذیر و مثال‌زدنی، به خدمت صادقانه و خداخواهانه می‌پرداختند. برای نمونه، مطابق نقلی، حضرت روزی به حمام رفتند و مردی که ایشان را نمی‌شناخت، از امام(ع) خواست بدنش را کیسه بکشد. حضرت تقاضای او را پذیرفتند و به کیسه‌کشیدن مشغول شدند.
دیگران که امام را در این حال دیدند و ایشان را شناختند، آن مرد را از جریان آگاه کردند. آن مرد وقتی امام را شناخت، پریشان و پشیمان شد و عذرخواهی کرد؛ اما امام، همچنان‌که از او دلجویی می‌کردند، به کار خود ادامه دادند.
امروزه نیز اگر مسئولان در رفع حوائج مردم مانند امامان معصوم(ع) گام بردارند و مؤمنان خداجو که به دنبال پیروزی و اعتلای نظام مقدس اسلامی ایران هستند با تأسی به رهبری نظام، مسیر ساده‌زیستی را بپیمایند، شاهد شکوفایی بیشتر در همه عرصه‌ها خواهیم بود.
نظر شما