محسن زنگنه با تأکید بر ضرورت صیانت از روابط اقتصادی ایران با کشورهای همسایه معتقد است برخی فضاسازی‌های رسانه‌ای با طرح ادعاهایی درباره سرمایه‌گذاری خارجی در مناطقی مانند چابهار به دنبال ایجاد شبهه و تضعیف همکاری‌های منطقه‌ای هستند.
وی با بیان اینکه تعمیق روابط با همسایگان فرصت‌های اقتصادی ارزشمندی برای کشور ایجاد می‌کند، هشدار داد: نباید این فضاسازی‌ها مانع از بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک اقتصادی با کشورهایی همچون افغانستان، عراق و ترکیه شد.
زنگنه گفت: افغانستان در سالهای اخیر از لحاظ اقتصادی رشد اقتصادی قابل توجهی داشته است به طوری که افرادی که پنج تا ۱۰ سال پیش، به افغانستان رفته‌اند وقتی امروز راهی این کشور می‌شوند متوجه این تغییر می‌شوند.
وی اضافه کرد: برای مثال شهر هرات که هم مرز با جمهوری اسلامی ایران است در سالهای گذشته تعداد واحدهای صنعتی از چند ده شرکت به بیش از هزار و ۵۰۰ واحد صنعتی رسیده است.
نماینده مردم تربت حیدریه و مه‌ولات در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در این کشور طرحهای ملی بسیار خوبی در حوزه ترانزیت در دست اجراست، یادآور شد: اخیرا جاده ترانزیتی افغانستان به چین در کریدور واخان ولایت بدخشان افتتاح شد که این مسیر با توجه به همسایگی ایران با افغانستان، برای مراودات تجاری ما با چین و روسیه بسیار مهم است.
مرز افغانستان از امن‌ترین مرزهای تجاری ایران است
وی با بیان اینکه در سالهای اخیر افغانستان از شرکای اقتصادی ایران بوده است، افزود: ایران و افغانستان تعامل خوبی در حوزه‌های مختلف دارند و امروز یکی از امن‌ترین مرزهای ایران، مرز با افغانستان بوده به طوری که مرز دوغارون تقریباً پرترددترین مرز کشور به شمار می رود.
زنگنه با اشاره ارتباط ریلی ایران و افغانستان از طریق خط ریلی خواف - هرات گفت: در این خط ریلی هر روز حداقل ۱۴۰ تا ۱۵۰ واگن بار به سمت افغانستان ترانزیت می‌شود و در چنین شرایطی برای ما افزایش و توسعه روابط اقتصادی با افغانستان باید یک اولویت باشد.
وی خاطرنشان کرد: فراموش نکنیم در جریان جنگ‌های اخیر برخلاف برخی از همسایه‌ها که زمین یا آسمان خود را در اختیار دشمن قرار دادند، از خاک افغانستان علیه ما استفاده نشد.
عضو هیات رئیسه کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه افغانستان دارای ظرفیت مهمی در کریدورهای ترانزیتی است، گفت: به جهت هم مرز بودن افغانستان با چین، ازبکستان و آسیای میانه و همچنین ارتباط مسیر آسیای میانه به سمت جنوب و اقیانوس هند، ارتباطات این کشور پیش از این از طریق بندر گوادر پاکستان انجام می‌شد. اما به دلیل اختلاف‌هایی که بین افغانستان و پاکستان پیش آمد، ارتباط افغانستان با آبهای آزاد از طریق پاکستان مسدود شد. امروز این ظرفیت وجود دارد که ترانزیت کالا در این کریدورها از طریق ایران و بندر چابهار انجام شود.
زنگنه یکی از اهداف مناطق آزاد را جذب مشارکت سرمایه گذاران خارجی عنوان کرد و گفت: کشورهایی که به آبهای آزاد راه دارند، مانند کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس برای جلب سرمایه‌گذار خارجی در خاک خود رقابت می‌کنند و ما هم باید از این فرصت استفاده کنیم.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: یکی از تقاضاهای طرف افغانستان در دیدار به هیاتهای ایرانی فراهم کردن دسترسی این کشور به آبهای آزاد است. همچنین در حاشیه پنجمین نمایشگاه ابوحنیفه در کابل که تقریباً کشورهای زیادی در آنجا غرفه داشتند و مناطق آزاد کشورمان هم در این نمایشگاه مستقر بودند، این درخواست مقامات افغانستان بار دیگر مطرح شد.
وی اضافه کرد: بر اساس تفاهم‌نامه اولیه ایران با طرف افغانستانی، امکان سرمایه‌گذاری این کشور در منطقه آزاد چابهار فراهم می‌شود که فرصت ارزشمندی برای ایران است. البته وقتی کشوری قصد سرمایه گذاری در کشور دیگری را دارد، طبیعتا باید زمین و امکانات را بر اساس قراردادهای فی مابین در اختیار داشته باشد.
نماینده مردم تربت حیدریه و مه‌ولات در مجلس با تاکید بر اینکه این اقدام طبق عرف روابط تجاری و صنعتی بین کشورها انجام می شود، اضافه کرد: البته این قرارداد می‌تواند به صورت قراردادهای BOT(قراردادهای ساخت، بهره برداری و انتقال)، یا قراردادهای کوتاه مدت و بلندمدت ۹۹ ساله باشد.
شرکت‌های خارجی در ایران حق مالکیت مستقیم ندارند
وی با بیان اینکه شرکت‌های خارجی در ایران حق مالکیت مستقیم ندارند، گفت: به عنوان نمونه ایران با هند در چابهار قرارداد دارد ولی قراردادها مدت دار است و آنها در این منطقه سرمایه گذاری می‌کنند و دو کشور از منافع مشترکی بهره مند می‌شوند و در نهایت قرارداد به اتمام می‌رسد و قطعا خاک کشور را نمی‌توان برای همیشه به کشوری دیگری داد.
زنگنه با بیان اینکه طرح واگذاری ۱۱۰ هکتار از خاک ایران به افغانستان شیطنت رسانه‌های معاند است، تصریح کرد: حضور هیات ایرانی در آیین افتتاح پنجمین نمایشگاه بین‌المللی ابوحنیفه افغانستان بسیار موثر و اثرگذار بود و نمایندگان ایران و آمریکا تنها نمایندگانی بودند که در آیین افتتاحیه سخنرانی کردند و سخنرانی ما به دلیل نگاه جدیدی که ایران به افغانستان دارد مورد استقبال مقامات سیاسی اقتصادی و فعالان صنعتی افغانستان قرار گرفت.
این نماینده مجلس با اشاره به اینکه دشمنان نمی‌خواهند کشورمان از فرصت‌های خود استفاده کند، گفت: اکثر رسانه‌هایی که به این موضوع پرداختند، وابسته به رسانه‌های معاند بودند ولی با روشنگری خبرگزاری ایرنا و سایر رسانه‌های کشورمان، این موضوع برای مردم روشن شد.
رئیس کمیسیون حمایت از تولید مجلس با تاکید بر اینکه باید به افغانستان به عنوان یک فرصت نگاه کرد، افزود: اگر نگاه ما به افغانستان همچنان یک نگاه ضعیف باشد، مطمئن باشید رقبای ما منتظر نمی‌مانند. ما باید سهم خود را از بازار افغانستان بگیریم.
کاری نکنیم که ۱۰ سال بعد افسوس بخوریم چرا به افغانستان توجه نکردیم
وی اضافه کرد: کشورهایی نظیر ازبکستان در این سال‌ها به شدت مراودات تجاری خود را با افغانستان افزایش دادند و حتی مراودات تجاری و بانکی برخی از کشورهای غربی با افغانستان در حوزه‌هایی مانند تامین مالی، پروژه‌های بزرگ لجستیکی، حمل و نقل، کشاورزی وارد شده اند و به دنبال این هستند سهم خود را از بازار افغانستان افزایش دهند. اگر ما تحت تاثیر چنین شایعاتی قرار بگیریم، پنج تا ۱۰ سال بعد افسوس خواهیم خورد که چرا به افغانستان توجه نکردیم.
زنگنه با تاکید بر اینکه مجلس، دولت و بخش خصوصی باید نگاه خود را نسبت به افغانستان با هدف برخورداری از سرمایه گذارهای مشترک تغییر دهد، گفت: زمانی بازار بسیاری از کشورها در اختیار ایران بود اما به دلیل برخی از سهل انگاری‌ها یا نگاه‌های خاص، این بازارها را از دست داده‌ایم.
ایران به دنبال جذب سرمایه گذاری خارجی در سواحل جنوبی چابهار و مکران است
عضو هیات رئیسه کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس با بیان اینکه چابهار و سواحل مکران برای کشورهایی که به دریای آزاد دسترسی ندارند، جذابیت‌های بی نظیری دارد، گفت: برای کشورهایی نظیر افغانستان، ازبکستان، کشورهای آسیای میانه و حتی چین و روسیه، بندر چابهار دارای اهمیت است. برهمین اساس مذاکرات و رایزنی‌هایی برای جلب مشارکت آنها انجام می‌شود و ما هم به دنبال جذب مشارکت و سرمایه گذاری سایر کشورها در چابهار و سواحل مکران هستیم.
نماینده مردم تربت حیدریه و مه‌ولات در مجلس درباره واگذاری زمین به سرمایه گذاران توضیح داد: طبق قانون شرکت خارجی و فرد حقیقی یا حقوقی غیر ایرانی، نمی‌تواند مستقیماً مالکیت عرصه یک زمین را داشته باشد. حتی اگر مثلا در تهران فرد خارجی بخواهد ملکی را بخرد، بر اساس قوانین، ملک باید به صورت مشترک با شرکت یا طرف ایرانی خریداری شود. در مناطق آزاد هم قراردادهای ۹۰ ساله، ۵۰ ساله، ۱۰ ساله یا به صورت مشارکتی با طرف ایرانی، کارخانه یا تاسیساتی به صورت کنسرسیوم یا به صورت سهامی که بیشتر آن سهام متعلق به طرف ایرانی است، منعقد می‌شود.
وی اضافه کرد: در چنین مواردی بر اساس قانون اساسی فقط مجلس و رهبری باید تصمیم بگیرند ولی رسانه‌های معاند از روی خباثت چنین فضای رسانه‌ای را ایجاد کردند وما باید بیش از همیشه در این باره مراقبت کنیم.
رئیس کمیسیون حمایت از تولید در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه اتباع افغانستانی بین سه تا چهار میلیارد دلار در ایران خدمات ارائه می‌دهند، اضافه کرد: وقتی نیروی کار از کشوری به کشور دیگر می‌رود، در حقیقت به معنای صادرات خدمات است و ایران از این موقعیت استفاده می‌کند و در استان‌های شرقی کشور شرکت‌ها و کارخانه‌هایی هستند که بر اساس همان روندی که توضیح داده شد، توسط تجار و صنعتگران افغانی فعال هستند.
زنگنه خاطرنشان کرد: این تعاملات علاوه بر اینکه با افغانستان وجود دارد، با عراق و کمتر با ترکیه نیز در حال انجام است و باید توجه داشته باشیم جریان‌های معاند سبب ایجاد اختلاف و شبهه آفرینی بین مردم نشوند ...
نظر شما