فرودگاه قم، پروژه‌ای که قرار بود بخشی از نیازهای حمل‌ونقل هوایی استان را پاسخ دهد، حالا پس از نزدیک به دو دهه از طرح اولیه و سال‌ها توقف و بلاتکلیفی، بار دیگر در مسیر اجرا قرار گرفته است. مطالعات ساخت این فرودگاه در سفر استانی رئیس‌جمهور وقت در سال ۱۳۸۶ مطرح شد و به تصویب رسید.
عملیات اجرایی شهر فرودگاهی نیز از سال ۱۳۸۸ آغاز شد و تا سال ۱۳۹۲ ادامه داشت؛ اما پس از آن پروژه متوقف شد. از آن زمان، تکمیل این طرح بارها به یکی از وعده‌های مسئولان تبدیل شد، بی‌آنکه مردم قم بتوانند از خدمات یک فرودگاه فعال بهره‌مند شوند. در اواخر سال ۱۴۰۳، مسیر تازه‌ای برای تکمیل پروژه تعریف و از ابتدای فروردین ۱۴۰۴ عملیات اجرایی بخش فرودگاهی دوباره آغاز شد.
دولت مسئولیت ساخت بخش‌های اصلی فرودگاه از جمله باند و ترمینال را برعهده گرفت و بخش خصوصی نیز اجرای امکانات گردشگری و تجاری شهر فرودگاهی را دنبال کرد. در ادامه، مسئولان از تأمین اعتبار چند هزار میلیارد تومانی و برنامه‌ریزی برای تکمیل زیرساخت‌ها خبر دادند.
فرودگاه قم؛ مطالبه مردم، وعده مسئولان
سرانجام در شهریور ۱۴۰۵، با پایان زیرسازی باند، عملیات روسازی و آسفالت آن آغاز شد و احداث برج مراقبت نیز به مرحله اجرا رسید؛ اتفاقی که نسبت به سال‌های طولانی توقف، نشانه‌ای ملموس از پیشرفت پروژه به شمار می‌رود. به گفته مدیر پروژه فرودگاه قم در آیین آغاز احداث برج مراقبت پرواز و عملیات روسازی باند پروازی فرودگاه بین‌المللی قم، عرصه فرودگاهی حدود هزار هکتار است و برای حریم‌ها و فضاهای جانبی نیز حدود ۸۰۰ تا هزار هکتار در نظر گرفته شده و در مجموع حدود ۲هزار و ۵۰۰ هکتار برای فرودگاه، ساختمان‌ها و فضاهای جانبی آن مورد نیاز است.
علی‌رضا ماندی افزود: محدوده فرودگاهی حدود ۷کیلومتر طول و هزار و ۲۰۰ متر عرض دارد و برای اجرای باند و مسیرهای تاکسی‌وی، حدود ۶ میلیون مترمکعب عملیات خاکی انجام و پیش‌بینی شده حدود ۵/۲میلیون مترمکعب آن در دوره فعالیت شرکت ارم کیش و حدود ۵/۳میلیون مترمکعب در مرحله جدید اجرای پروژه انجام شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین قاسم روانبخش، نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی ضمن تأکید بر بهره‌برداری از فرودگاه قم بیان کرد: حتی برای مردمی که شاید هیچ گاه امکان استفاده شخصی از هواپیما را نداشته باشند، وجود فرودگاه در قم یک مطالبه عمومی و نشانه توسعه و برخورداری استان از زیرساخت‌های اساسی است و امیدواریم با همت استاندار، معاونان استانداری و سایر مسئولان، این پروژه به بهره‌برداری برسد.
حجت‌الاسلام مجتبی ذوالنوری، نماینده قم در مجلس مرداد ماه امسال نیز با تأکید بر اینکه پروازها کمتر از یک سال و نیم دیگر برقرار می‌شود، گفت: رئیس‌جمهور نیز برای اجرای این طرح وارد میدان شده و با تأکید مراجع عظام تقلید، استاندار قم به صورت هفتگی روند اجرای طرح را پیگیری می‌کند.
استاندار قم نیز در جریان بازدید از پروژه در حال ساخت فرودگاه قم در بهمن ماه سال گذشته گفت: از محل مولدسازی اموال استان در سفر آقای پزشکیان به استان قم ۸همت اعتبار به فرودگاه قم برای تکمیل زیرساخت‌های آن تخصیص می‌یابد.
اکبر بهنام‌جو مهر ماه امسال نیز اظهار کرد: حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار میلیارد تومان منابع از مسیر مولدسازی برای تکمیل فرودگاه قم پیش‌بینی شده و در شرایط فعلی اجرای این پروژه از بودجه عمومی دولت استفاده نمی‌کند. هدف‌گذاری استان این است که پروژه فرودگاه تا پایان سال ۱۴۰۶ به اتمام برسد و مردم قم شاهد بهره‌برداری از این طرح مهم باشند.
وی در حاشیه آیین آغاز عملیات اجرایی برج مراقبت و روسازی باند فرودگاه قم نیز بیان کرد: عملیات اجرایی برج مراقبت فرودگاه قم با زیربنایی حدود ۹۰۰ مترمربع و ارتفاع تقریبی ۴۵ متر آغاز شده و برای اجرای این پروژه حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی شده است.
فرودگاه قم؛ چند گام تا بهره‌برداری؟
برای مردم قم، مطالبه فرودگاه صرفاً به امکان سفر با هواپیما محدود نمی‌شود؛ این پروژه قرار است دسترسی زائران داخلی و خارجی به حرم حضرت معصومه(س) و مسجد مقدس جمکران را تسهیل کند و فرصتی تازه برای رونق گردشگری، خدمات و کسب‌وکارهای استان به وجود آورد.
با این حال، آنچه مردم پس از سال‌ها انتظار دنبال می‌کنند، تکرار وعده‌های تازه نیست؛ بلکه مشخص شدن زمان قطعی برقراری پروازها و تبدیل پیشرفت‌های عمرانی به خدمتی قابل استفاده است. اکنون که عملیات اجرایی باند و برج مراقبت وارد مراحل تازه‌ای شده، مطالبه اصلی این است که تکمیل سایر زیرساخت‌ها و تجهیزات نیز با همین جدیت دنبال شود تا فرودگاه قم از یک طرح طولانی‌مدت به بخشی عملیاتی از زیرساخت حمل‌ونقل استان تبدیل شود.
اگرچه آغاز روسازی باند و احداث برج مراقبت پس از سال‌ها توقف، نشانه‌ای از حرکت دوباره پروژه است، اما بهره‌برداری واقعی به تکمیل مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها وابسته است؛ فرودگاه قم هنوز تا تبدیل شدن از یک پروژه عمرانی به زیرساختی عملیاتی فاصله دارد، فاصله‌ای که دیگر نمی‌توان آن را فقط با اعلام درصد پیشرفت باند یا کلنگ‌زنی بخش‌های تازه سنجید. بنابراین، پیشرفت در یک بخش، زمانی به معنای نزدیک شدن به پایان مسیر است که با برنامه زمان‌بندی سایر بخش‌ها نیز هماهنگ باشد.
در این میان، مسئله تأمین اعتبار همچنان یکی از محورهای اصلی پیگیری است. اعلام پیش‌بینی ۱۲ تا ۱۳ هزار میلیارد تومان منابع از محل مولدسازی، در کنار وعده‌های قبلی درباره تأمین مالی پروژه، این پرسش را مطرح می‌کند که چه میزان از منابع مورد نیاز تاکنون به‌صورت قطعی تأمین شده و چه مقدار از آن در انتظار تحقق است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده تعیین زمان بهره‌برداری، بدون پشتوانه مالی پایدار و برنامه اجرایی روشن، به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده پایان یک پروژه طولانی‌مدت باشد.
اکنون که مسئولان، دهه فجر سال ۱۴۰۶ را به‌عنوان موعد فرود نخستین هواپیما در فرودگاه قم مطرح کرده‌اند، انتظار می‌رود این وعده با جدول زمان‌بندی دقیق، گزارش‌های منظم از پیشرفت هر بخش و شفافیت درباره منابع مالی همراه شود. همچنین باید مشخص شود مراحل دریافت مجوزهای عملیاتی و آماده‌سازی تجهیزات چگونه پیش می‌رود تا در ماه‌های پایانی، موانع تازه‌ای در برابر بهره‌برداری قرار نگیرد. آنچه اهمیت دارد، عبور پروژه از وعده‌های کلی و رسیدن به مرحله‌ای است که بتوان میزان پیشرفت آن را با شاخص‌های روشن و قابل ارزیابی سنجید.
برای مردم استان، معیار نهایی نه تعداد بازدیدهای مسئولان است، نه اعتبارهای اعلام‌شده و نه وعده‌های تازه؛ بلکه روزی است که باند، ترمینال و تجهیزات مورد نیاز آماده باشند و نخستین پرواز به‌طور رسمی در این فرودگاه انجام شود. تا آن زمان، پرسش اصلی همچنان باقی است: آیا این بار وعده بهره‌برداری در موعد مقرر محقق می‌شود یا فرودگاه قم بار دیگر شاهد تمدید زمان‌بندی‌ها خواهد بود؟
نظر شما