شهرهای اسفنجی

نه اینکه واقعاً لازم باشد در شهرهای مختلف اروپایی زمین‌ها را اسفنج‌پوش کنیم تا وقتی باران می‌بارد، آب‌ها توی اسفنج‌ها جمع شوند و بعد هم سرفرصت اسفنج‌ها را بچلانیم و آب‌هایش را ذخیره یا استفاده کنیم. «شهرهای اسفنجی» عنوانی است که اتحادیه اروپا برای طرح جدیدش گذاشته است. «یورونیوز» نوشته است کارشناسان معتقدند مدل «شهر اسفنجی» می‌تواند ضرب‌المثل قدیمی «برای روز مبادا ذخیره کن» را به شیوه‌ای جدید عملی کند. در همین ایران خودمان هم اگر یادتان باشد در اطراف بسیاری از شهرها زمین‌های رها و بایری بودند که آب همه مسیل‌ها و نهرها به آن‌ها هدایت می‌شد تا کم‌کم به زمین نفوذ کرده و سفره‌های زیرزمینی را پر کنند. هرچند با توسعه بی‌رویه شهرها به مرور این زمین‌ها از بین رفتند و خاصیت خود را از دست دادند.
حالا در طرح اروپایی‌ها قرار است فضاهای سبز زیادی ایجاد شوند و در کنارش بخش‌هایی از زمین‌های شهری و اطرافشان که در مقابل آب نفوذناپذیرند، نفوذپذیر شوند و در آن‌ها سیستم‌هایی تعبیه شود که هر مقدار آب را جذب و سپس ذخیره‌سازی کنند.کارشناسان معتقدند این فضای سبز اسفنجی، همچنین به خنک شدن خیابان‌های شهر در طول موج گرما کمک کرده و در برخی موارد، خاک همیشه مرطوب به محافظت در برابر آتش‌سوزی‌های جنگلی کمک می‌کند.
البته مدعی نیستیم اروپایی‌ها همان طرح ذخیره آب در ایران قدیم را کپی کرده‌اند، چون خودشان اعتراف می‌کنند از چینی‌ها الهام گرفته‌اند. در سال۲۰۰۰ این چینی‌ها بودند که ایده شهرهای اسفنجی را مطرح و در ۳۰ شهر اجرایی کردند و حالا هم قول داده‌اند تا چهار سال آینده، ۸۹درصد مناطق شهری‌شان را به شهرهای اسفنجی تبدیل کنند.
اروپا هم دهه‌هاست پروژه‌های مشابه مدیریت آب را در هلند، دانمارک، سوئد و... آزمایش کرده و حالا سراغ شهرهای اسفنجی رفته است. البته آن‌ها گفته‌اند حواسشان هست که شهرهای اسفنجی ابزاری قدرتمند هستند، اما چاره‌ همه چیز نیستند؛ چون حتی سبزترین و اسفنجی‌ترین شهر هم فقط می‌تواند مقدار مشخصی باران را جذب کند و در طوفان‌های شدید، خاک اشباع می‌شود و سیستم‌های ذخیره‌سازی پر می‌شوند و آب اضافی باید جایی برای رفتن داشته باشد.