قطع درختان و گزارش‌های دخل و تصرف در عرصه تپه تاریخی دولت‌آباد، بار دیگر ضعف نظارت بر محوطه‌های تاریخی را به مسئله‌ای جدی تبدیل کرده است؛ حالا که فرماندار ساری به میدان آمده، انتظار می‌رود نتیجه پیگیری‌ها از بازدید و وعده فراتر برود و سرنوشت این محوطه تاریخی روشن شود.
طی روزهای گذشته تپه تاریخی دولت‌آباد در بخش مرکزی ساری، پس از انتشار گزارش‌هایی درباره تعرض به عرصه این محوطه و قطع درختان در محدوده آن، بار دیگر در کانون توجه مسئولان قرار گرفته است؛ موضوعی که پای فرماندار را به این منطقه کشانده، اما پرسش اینجاست که چرا حفاظت از یک اثر تاریخی باید پس از انتشار گزارش‌های تعرض و قطع درختان به مرحله پیگیری میدانی برسد؟
بازدید مسئولان؛ پایان ماجرا یا آغاز اقدام؟
حضور فرماندار ساری در محل و بررسی وضعیت تپه تاریخی دولت‌آباد، اقدامی در مسیر رسیدگی به گزارش‌های منتشر شده است؛ اما بازدید میدانی به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده حفاظت از یک محوطه تاریخی باشد. آنچه اهمیت دارد، نتیجه بررسی‌ها، توقف هر گونه تعرض احتمالی و مشخص شدن تکلیف عرصه‌ای است که حفاظت از آن بر عهده دستگاه‌های مسئول قرار دارد.
در پیگیری‌های انجام شده، موضوع خلع ید از بهره‌بردار عرصه نیز مطرح شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد تعیین تکلیف این محوطه، علاوه بر اقدام‌های حفاظتی، به بررسی حقوقی و طی مراحل قانونی نیز نیاز دارد.
با این حال، هنوز باید روشن شود ابعاد دخل و تصرف گزارش شده چیست، قطع درختان در چه شرایطی انجام شده و چه اقداماتی برای جلوگیری از تکرار این اتفاق صورت گرفته است.
تأکید مسئولان راه‌گشا نیست!
بهروز اسکندرنیا، فرماندار ساری با تأکید بر اهمیت صیانت از آثار تاریخی و فرهنگی، میراث تاریخی را بخشی از هویت و حافظه فرهنگی جامعه دانسته و بر پیگیری موضوع در چارچوب قانون تأکید می‌کند.
بی‌تردید حفاظت از آثار تاریخی مسئولیتی جدی است، اما تأکید بر اهمیت میراث فرهنگی زمانی اعتبار پیدا می‌کند که به اقدام اجرایی و نتیجه قابل ارزیابی منتهی شود. اگر عرصه یک محوطه تاریخی با گزارش‌های تعرض مواجه شود، انتظار می‌رود دستگاه‌های متولی علاوه بر بررسی موضوع، درباره وضعیت حفاظتی آن، اقدام‌های پیشگیرانه و روند رسیدگی قانونی نیز توضیح روشنی ارائه کنند.
اداره کل میراث فرهنگی مازندران و فرمانداری ساری باید مشخص کنند برای جلوگیری از ادامه دخل و تصرف احتمالی چه اقداماتی در دستور کار قرار گرفته و تعیین تکلیف حقوقی عرصه با چه سازوکاری پیگیری می‌شود. همچنین ضروری است نتیجه بررسی‌ها و تصمیم‌های گرفته شده به اطلاع مردم برسد تا مشخص شود این پیگیری‌ها چه دستاوردی داشته است.
مسئول حفاظت از تپه دولت‌آباد کیست؟
پرونده تپه تاریخی دولت‌آباد، فراتر از یک مسئله محلی، آزمونی برای سنجش کارآمدی نظارت بر میراث تاریخی مازندران است. اگر حفاظت از محوطه‌های تاریخی به حضور مسئولان پس از انتشار گزارش‌های تعرض محدود شود، نمی‌توان از پیشگیری مؤثر از آسیب به این آثار سخن گفت.
اکنون مطالبه اصلی، روشن شدن ابعاد ماجرا، اعلام نتیجه بررسی‌ها، تعیین تکلیف وضعیت عرصه و مشخص شدن اقدامات قانونی برای حفاظت از این محوطه است. اگر تخلفی رخ داده باشد، باید مسیر رسیدگی قانونی آن روشن شود و اگر موانع حقوقی یا اجرایی برای حفاظت وجود دارد، مسئولان باید درباره آن توضیح دهند.
از فرمانداری ساری و اداره کل میراث فرهنگی مازندران انتظار می‌رود به‌جای اکتفا به تأکیدهای کلی، گزارشی روشن از اقدام‌های انجام شده و برنامه عملی حفاظت از تپه تاریخی دولت‌آباد ارائه کنند. این محوطه تاریخی نمی‌تواند در فاصله میان بازدیدهای میدانی، مکاتبات اداری و پیگیری‌های حقوقی، بدون تعیین تکلیف روشن باقی بماند .
نظر شما