شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در دوازدهمین سمینار ملی شیمی و محیط زیست، بر ضرورت استفاده از ظرفیت علمی کشور برای مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی تأکید کرد.
وی با اشاره به پیامدهای گسترش تولید و مصرف مواد شیمیایی پس از انقلاب صنعتی گفت: برخی ترکیبات شیمیایی که برای افزایش رفاه انسان تولید شدند، به‌تدریج آثار مخرب خود را بر طبیعت و سلامت انسان نشان دادند. انتشار کتاب «بهار خاموش» اثر ریچل کارسون در سال ۱۹۶۲ نیز نقش مهمی در جلب توجه جهانی به آثار ماندگار آفت‌کش‌ها داشت.
انصاری افزود: آلاینده‌های آلی پایدار، برخی آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین و ترکیبات صنعتی می‌توانند سلامت انسان، موجودات زنده و اکوسیستم‌ها را تهدید کنند؛ ازاین‌رو شناسایی مخاطرات، پایش آلاینده‌ها و توسعه روش‌های ایمن‌تر برای مدیریت مواد شیمیایی ضروری است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به فاجعه آلودگی جیوه در خلیج میناماتای ژاپن اظهار کرد: این تجربه زمینه‌ساز همکاری‌های بین‌المللی برای کنترل آلودگی جیوه و تصویب کنوانسیون میناماتا شد. اجرای تعهدات بین‌المللی و استفاده از جایگزین‌های کم‌خطرتر می‌تواند در کاهش آثار این آلاینده مؤثر باشد.
وی همچنین مدیریت پسماندهای آلوده به پلی‌کلره‌بای‌فنیل‌ها (PCB) با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت نیرو و دیگر دستگاه‌ها و نیز کاهش و حذف سرب از رنگ‌ها را از اقدامات مؤثر در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی برشمرد.
انصاری با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت آلودگی‌ها گفت: فعالیت پژوهشگران نباید تنها به شناسایی و پایش آلودگی پس از انتشار محدود شود؛ بلکه باید با توسعه فناوری‌های پاک و اصلاح فرایندهای تولید، از ایجاد آلودگی در مبدأ جلوگیری کرد.
وی توسعه پژوهش‌های مسئله‌محور، استفاده از داده‌های معتبر در تصمیم‌گیری‌ها و گسترش فناوری‌های پاک را از الزامات مدیریت مؤثر محیط زیست دانست و بر همکاری دولت، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و بخش‌های صنعتی تأکید کرد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین ترکیبات دارویی و هورمونی، مواد شیمیایی نوظهور و میکروپلاستیک‌ها را از جمله آلاینده‌هایی دانست که شناسایی و کنترل آنها به روش‌های علمی و متناسب با شرایط کشور نیاز دارد.
انصاری با بیان اینکه حفاظت از محیط زیست و توسعه لزوماً در تضاد با یکدیگر نیستند، اظهار کرد: تعارض زمانی ایجاد می‌شود که الگوهای تولید و مصرف، هزینه‌های زیست‌محیطی را نادیده بگیرند. ملاحظات محیط زیستی باید از مراحل اولیه طراحی فعالیت‌های اقتصادی لحاظ شوند، نه اینکه پس از وقوع خسارت، تنها به بازسازی و احیای اکوسیستم‌ها اکتفا شود.
وی تأکید کرد که توسعه فناوری‌های پاک به معنای نادیده گرفتن قوانین یا چشم‌پوشی از تخلفات زیست‌محیطی نیست و این مسیر باید همراه با رعایت ضوابط و مسئولیت‌پذیری صنایع دنبال شود.
انصاری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آلودگی‌های ناشی از جنگ‌های تحمیلی علیه کشور، از جامعه علمی و پژوهشی خواست برای شناسایی، ارزیابی و پاک‌سازی آلودگی‌های نفتی، به‌ویژه در سواحل جنوبی ایران، راهکارهای علمی و کاربردی ارائه کند.
نظر شما