سال گذشته و با مطرح شدن احتمال منطقه‌ای شدن جنگ در صورت تجاوز دوباره دشمن، کمتر کسی تصور می‌کرد دامنه جنگ به‌قدری گسترده شود که آتش جنگ دامن ۱۰کشور منطقه را بگیرد و زبانه‌هایش به مرزهای اروپا نیز برسد. اما تجربه جنگ و تحولات پس از آن نشان داد عمق تنش راهبردی با دشمن به حدی است که صرفاً تهدید منافع آمریکا در منطقه نمی‌تواند بازدارندگی لازم را ایجاد کند.حالا با تأکید روز گذشته فرمانده کل قوا بر پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی به تهدیدهای دشمن، می‌توان گفت جغرافیای جنگ آینده تغییر کرده و با این ابتکار عمل، دکترین جنگ فرامنطقه‌ای و بدون مرز، فراروی نیروهای مسلح ما خواهد بود. راهبردی که گرچه رفع محدودیت برد موشک‌های ایرانی و تهدید کشورهای اروپایی همدست دشمن را متبادر می‌کند، ولی ممکن است به این مورد خلاصه نشود.علاوه بر مکان، تعیین زمان و شرایط پایان جنگ نیز تحت اراده نیروهای مسلح و ملت ایران قرار خواهد گرفت. موضوعی که برنامه دشمن برای کمپین حملات گسترده و سنگین سه تا پنج روزه را به چالش می‌کشد و البته نباید به پایان جنگ با یک اعلام سیاسی یا نمایش نمادین قدرت با شلیک آخرین موشک تقلیل داده شود.دشمن متجاوز پس از تحمیل جنگ و کشتار و خسارت نباید بدون پرداخت هزینه از میدان خارج شود. در غیر این صورت هر آتش‌بس و پایانی صرفاً وقفه‌ای بر درگیری‌هاست و باید به انتظار غافلگیری دیگری نشست.
اما سخنان رهبر معظم انقلاب در جمع فرماندهان نظامی تنها منحصر به رفع محدودیت‌های زمان ومکان نبود؛ بلکه فناوری‌های نوین نظامی، دامنه اهداف وظرفیت‌های جبهه مقاومت نیز محدودیت‌های قبلی را پشت سر گذاشته و در خدمت پاسخ «اثرگذار» و تحقق «بازدارندگی حداکثری» قرار خواهند گرفت.گرچه توضیح بیشتری از این دیدار درباره احتمال تغییر دکترین در فناوری‌های نوین نظامی منتشر نشده، اما در روزهای اخیر گمانه‌زنی‌هایی درباره تغییر دکترین هسته‌ای و تبدیل آن به خواست عمومی در کشور مطرح شده بود.با این حال در زمینه دامنه بانک اهداف، به‌طور واضح به گسترش آن از اهداف نظامی به انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی تصریح شده که در نتیجه آن عمق و عقبه منافع دشمن نیز در زمره اهداف نیروهای مسلح قرار می‌گیرد. جغرافیای تهدید را نمی‌توان صرفاً مبدأ حملات یا پایگاه استقرار نیروهای مهاجم تعریف کرد و از شبکه طراحی، پشتیبانی و تداوم تجاوز چشم پوشید.در نگاه رهبر معظم انقلاب، کارکرد تاکتیکی و پراکنده محور مقاومت نیز باید به وحدت راهبردی ساحات تغییر کند تا به «تأثیری راهبردی در شکل‌دهی به نظم جدید سیاسی و امنیتی در غرب آسیا» منجر شود. وحدتی که با درک مشترکی از تهدید کلان و استفاده از ظرفیت‌های متنوع اضلاع مقاومت، نه‌تنها مانع مدیریت جداگانه جبهه‌ها توسط دشمن شود، بلکه به تحقق اهداف راهبردی جبهه کمک کند.اما شاید مهم‌ترین بخش از سخنان راهبردی رهبر معظم انقلاب را بتوان در رویکرد تهدیدزدایی آن جست‌وجو کرد که جایگزین رویکرد تدافعی در برابر جنگ شده است. جایی که «پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» نه صرفاً در پاسخ به جنگ و تجاوز صریح دشمن، بلکه در پاسخ به «هر سطح و نوعی از تهدید» صورت‌بندی شده است. رویکردی که می‌تواند نشانه تغییر بنیادین در دکترین دفاعی کشور و به‌منزله مجوز دفاع پیشدستانه باشد.
خبرنگار: محمد ولایی
نظر شما