رویداد رسانهای «گام رسا» با هدف دلالتهای رسانهای بیانیه گام دوم انقلاب صبح امروز، سهشنبه ۲۶ آبانماه با حضور جمعی از اساتید، فعالان رسانه و علاقهمندان به این حوزه در خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) برگزار شد.
حجتالاسلام ذوعلم در ابتدای نشست با بیان اینکه انقلاب اسلامی در طول نزدیک به پنج دهه گذشته، با تدبیر، عقلانیت، اخلاص و همراهی جوانان مؤمن، نخبه و فعال در عرصههای فرهنگی، تربیتی، اجتماعی و اعتقادی، مسیر پیشرفت و تعالی را دنبال کرده است و امروز وظیفه داریم این مسیر را با شناخت و درک عمیقتری ادامه دهیم، گفت: یکی از آسیبهای جدی در مواجهه با موضوعات بنیادین، آن است که پس از مدتی به حاشیه رانده میشوند و از اولویت و محوریت خارج میشوند. وظیفه متفکران، نخبگان و رسانهها این است که اجازه ندهند چنین اتفاقی درباره بیانیه گام دوم انقلاب رخ دهد.
ذوعلم با تأکید بر نقش رسانهها در زنده نگه داشتن گفتمان بیانیه تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به بازخوانی این سند نیاز داریم. رسانهها باید بررسی کنند که پس از انتشار بیانیه چه اقداماتی انجام شده، چه مجموعهها و افرادی برای تحقق آن وارد میدان شدهاند و پس از گذشت بیش از هفت سال، چه میزان از اهداف و جهتگیریهای آن محقق شده است. این بیانیه، میثاقی میان همه کسانی است که برای پیشرفت و تعالی کشور و امت اسلامی، ایفای نقش تمدنی اسلام و زمینهسازی ظهور حضرت ولیعصر(عج) تلاش میکنند. در عین حال، بیانیه گام دوم یک اندیشهنامه است که مجموعهای از کلیدواژهها و مفاهیم اساسی را در اختیار جامعه قرار میدهد و میتواند سرآغاز مباحث علمی، گفتوگوهای تخصصی، روشنگری و اقدامات جریان انقلاب اسلامی باشد.
وی با اشاره به رحلت آیتالله العظمی وحید خراسانی، این ضایعه را به حوزههای علمیه و جهان تشیع تسلیت گفت و از جایگاه علمی و دینی ایشان در عرصه فقاهت، مباحث کلامی و تثبیت مبانی فکری اسلام یاد کرد و با تأکید بر نقش عالمان و اندیشمندان اسلامی در صیانت از مبانی اعتقادی جامعه گفت: تلاش فقها، متکلمان، فلاسفه و اندیشمندان اسلامی در طول تاریخ، سهم مهمی در انتقال و تبیین صحیح معارف اسلام داشته است و باید قدردان این میراث فکری و علمی باشیم.

سه مأموریت اساسی رسانه در مواجهه با بیانیه گام دوم
وی در تبیین نسبت میان رسانه و بیانیه گام دوم انقلاب، سه محور اساسی را مورد توجه قرار داد و گفت: نخستین موضوع، رسالت رسانه در پیشبرد و اقامه بیانیه گام دوم است؛ دوم، بازتعریف رسانه تراز انقلاب اسلامی بر اساس مبانی و ارزشهای این بیانیه و سوم، تبیین و برجستهسازی مضامین و مفاهیم بنیادین آن در محتوای تولیدات رسانهای است. فعالان رسانهای به دلیل جایگاه حرفهای خود و همچنین بهعنوان بخشی از نسل جوان مخاطب بیانیه، مسئولیت ویژهای در تحقق این مأموریت دارند. بیانیه گام دوم میتواند معیار و میزانی برای ارزیابی عملکرد رسانهها، جهتگیریها، اولویتها، رویکردها و نحوه مواجهه آنها با مسائل جامعه باشد.
وی با اشاره به ضرورت تفکیک مسائل بنیادین، میانمدت و کوتاهمدت جامعه اظهار کرد: یکی از رسالتهای مهم رسانه این است که اجازه ندهد مسائل اساسی و ریشهای جامعه در میان اخبار و موضوعات روزمره فراموش شوند. همانگونه که در یک خانواده، در کنار مسائل روزمره باید به تربیت، رشد و آینده فرزندان توجه شود، رسانه نیز باید در کنار پرداختن به مسائل جاری، اولویتهای بنیادین جامعه را یادآوری کند. همچنین تشخیص مسائل واقعی از شبهمسئلهها و اولویتبندی موضوعات، نیازمند چارچوب فکری و اندیشهای است و بیانیه گام دوم میتواند مبنایی برای این چارچوب و سیاستگذاری رسانهای باشد.
لزوم تبدیل بیانیه به گفتمان عمومی و شاخص مطالبهگری
ذوعلم با اشاره به ضرورت اقامه گفتمانی، علمی و عینی بیانیه گام دوم بیان کرد: همانگونه که اقامه دین یک وظیفه اساسی است، اقامه گفتمان دینی و انقلابی نیز اهمیت دارد. رسانهها در این زمینه مسئولیت ویژهای دارند و باید بیانیه را از سطح مطالعه و بازخوانی به عرصه مطالبهگری، سیاستگذاری و اقدام عملی منتقل کنند. باید درباره مضامین و مقاصد بیانیه اندیشهورزی کنیم و نسبت هر فرد، شهروند، نهاد و مجموعه را با آن مشخص کنیم. بیانیه گام دوم پرچم ماندگاری و امتداد اندیشه انقلاب اسلامی است و این پرچم فکری باید در جامعه برافراشته باقی بماند.
ذوعلم با پیشنهاد تدوین شاخصهای ارزیابی برای سنجش میزان تحقق بیانیه گفت: میتوان عملکرد دستگاهها و مجموعههای رسانهای را بر اساس میزان توجه به محورهای بیانیه ارزیابی کرد. برای نمونه، رسانهها میتوانند از مسئولان درباره اقداماتشان در زمینه اصلاح ساختارهای اقتصادی، رفع ضعفهای مدیریتی و تربیت مدیران توانمند و متعهد مطالبهگری کنند.

هشت ارزش بنیادین؛ معیار سنجش رسانه تراز انقلاب
وی در ادامه با اشاره به ارزشهای محوری مطرحشده در بیانیه گام دوم اظهار کرد: اصالت انقلاب اسلامی به اصالت ارزشهای آن وابسته است و رسانه انقلابی باید این ارزشها را بشناسد، تبیین کند و در تمامی فعالیتهای خود به آنها توجه داشته باشد.
ذوعلم با اشاره به هشت محور ارزشی بیانیه شامل اخلاق، معنویت، عدالت، استقلال، عزت، آزادی، عقلانیت و برادری تصریح کرد: این ارزشها باید در کنار یکدیگر و بهصورت منظومهای مورد توجه قرار گیرند. نمیتوان از عدالت سخن گفت اما از آزادی، اخلاق و معنویت غافل شد یا بر برادری تأکید کرد اما نسبت به سایر ارزشهای بنیادین بیتوجه بود.
وی افزود: رسانه تراز انقلاب باید در انتخاب سوژه، تولید خبر، مصاحبه، یادداشت، آثار هنری، محصولات چندرسانهای و حتی انتخاب موضوعات عکاسی، این منظومه ارزشی را مبنای کار خود قرار دهد. جامعه باید به این درک برسد که رسانههای انقلابی پیشگام دفاع از آزادی، عدالت، عزت ملی، معنویت و عقلانیت هستند؛ البته این مفاهیم باید بر اساس مبانی اصیل اسلامی تبیین شوند و از برداشتهای سطحی و تصنعی فاصله بگیرند.
نظریه نظام انقلابی نیازمند تبیین و عملیاتیسازی است
ذوعلم دومین محور مهم در بازتعریف رسانه تراز انقلاب را توجه به نظریه «نظام انقلابی» دانست و گفت: این نظریه از جمله مباحث مهم بیانیه گام دوم است که نیازمند بررسی عمیق و تبدیل شدن به برنامههای عملیاتی است. همچنین دستگاههای اجرایی، قضایی و قانونگذاری و همچنین مجموعههای نظامی، امنیتی و خدماتی باید نسبت خود را با نظریه نظام انقلابی مشخص کنند و میزان تلاششان برای تحقق و ارتقای آن مورد بررسی قرار گیرد. رسانه انقلابی باید بتواند عملکرد مجموعهها و مسئولان را با معیارهای بیانیه بسنجد و زمینه نقد منصفانه، آزاداندیشی و مطالبهگری مسئولانه را فراهم کند.

امید، اعتماد و تعهد؛ سه مفهوم کلیدی در گفتمان رسانهای
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت مفهوم امید در بیانیه گام دوم گفت: امید باید بهصورت علمی و واقعبینانه مورد مطالعه قرار گیرد و نسبت آن با مفاهیمی همچون اعتماد و تعهد مشخص شود. امید واقعی، امیدی است که در کنار اعتمادآفرینی، به مسئولیتپذیری و اقدام منجر شود. امید یک برداشت ذهنی ثابت و ایستا نیست، بلکه پدیدهای پویا و رشدپذیر است که با اراده و مشارکت انسانها تقویت میشود. رسانهها نیز باید با شناخت ماهیت امید، زمینه شکلگیری و تقویت آن را در جامعه فراهم کنند. رسانه امیدآفرین باید در عین حال اعتمادساز و تعهدآفرین باشد. این سه مفهوم ارتباطی عمیق با یکدیگر دارند و میتوانند بهعنوان چارچوبی کاربردی برای ارزیابی عملکرد رسانهها مورد استفاده قرار گیرند.
بیانیه گام دوم؛ میراثی پایانناپذیر برای اندیشهورزی و تولید محتوا
ذوعلم با تأکید بر ظرفیت عمیق فکری، اعتقادی، معنوی و علمی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی گفت: این بیانیه میراثی ارزشمند است که ریشه در معارف دینی و نگاه قرآنی دارد و هرچه در مفاهیم و مبانی آن ژرفکاوی شود، زمینههای تازهای برای پژوهش، تولید محتوا و اقدام رسانهای آشکار خواهد شد. همچنین فعالان رسانهای باید با هماندیشی، مطالعه و نوآوری، راهکارها و فناوریهای نرم رسانهای و هنری متناسب با مفاهیم بیانیه را طراحی و تولید کنند و از ظرفیتهای موجود در این زمینه بهره ببرند.
وی در پایان تأکید کرد: مسیر اندیشهورزی و اقدام درباره بیانیه گام دوم پایانپذیر نیست و هر میزان که در این زمینه فعالیت شده باشد، همچنان ظرفیتهای گستردهتری برای تولید آثار، توسعه پژوهشها و مشارکت مخاطبان وجود دارد. رسانهها میتوانند با استمرار این حرکت، در تحقق رسالت انقلابی و تمدنی خود نقش مؤثرتری ایفا کنند.
«گامرسا» به دنبال پیوند ظرفیتهای رسانهای با آرمانهای بیانیه گام دوم انقلاب است

مسعود بهرامی مسئول رسانه اندیشگاه بیانیه گام دوم در ادامه با اشاره به ضرورت بازخوانی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی از منظر رسانه، گفت: این رویداد با هدف مرور گفتمان انقلاب اسلامی و تبیین دلالتها و الزامات رسانهای بیانیه گام دوم انقلاب برگزار میشود. شرکتکنندگان این برنامه در شش عرصه رسانهای فعالیت دارند و تلاش داریم با بهرهگیری از دانش و تجربه استادان متخصص، زمینه ارتقای دانش، مهارت و توانمندی حرفهای آنان را فراهم کنیم.
بهرامی افزود: رویکرد اصلی این برنامه، ایجاد پیوند میان ظرفیتهای انسانی و تخصصی فعالان رسانهای با مضامین، آرمانها و اهداف بلند بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است؛ بهگونهای که در کنار ارتقای توانمندیهای فنی و حرفهای، شاهد تقویت بینش محتوایی و معنایی فعالان رسانهای نیز باشیم. در این رویداد به دنبال یک حرکت دوسویه هستیم؛ از یک سو ارتقای مهارتها و توانمندیهای تخصصی فعالان رسانهای و از سوی دیگر بهرهگیری از این ظرفیتها برای تبیین و ترویج مفاهیم و آرمانهای انقلاب اسلامی.
بیانیه گام دوم انقلاب، میثاقی مشترک برای امتداد گفتمان شیعه تا ظهور است

حسین شجاعی، مدیر اداره توسعه فرهنگ قرآنی سازمان قرآنی دانشجویان کشور، با بیان اینکه سخنانش مقدمهای به رسم میزبانی است، به خاطرهای از فضای سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور پس از انتشار بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: صدور این بیانیه از سوی رهبر معظم انقلاب، فضای پرتحرک و پرنشاطی در مجموعه سازمان ایجاد کرد و زمینهساز شکلگیری گفتوگوها و مباحثات متعددی درباره وظیفه نهادهای انقلابی در قبال این سند راهبردی شد. در آن مقطع، جلسات و گفتوگوهای دوستانهای با همکاران خبرگزاری و سازمان قرآنی برگزار کردیم تا جایگاه بیانیه گام دوم انقلاب و نسبت آن با مأموریتهای فرهنگی و رسانهای مجموعه را بررسی کنیم.
مدیر اداره توسعه فرهنگ قرآنی با اشاره به یکی از دیدگاههای مطرحشده در این گفتوگوها تصریح کرد: بیانیه گام دوم را میتوان در امتداد سنت عهدنامهها و میثاقهای تاریخی و اعتقادی تشیع تحلیل کرد؛ چراکه گفتمان شیعه در طول تاریخ با اتکا به متون و پیمانهای مشترک فرهنگی و اعتقادی استمرار یافته است. از این منظر، بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی را میتوان میثاقی مشترک برای جامعه شیعه در دوران غیبت دانست که افق حرکت آن، استمرار گفتمان انقلاب اسلامی و فراهمسازی زمینه اتصال به ظهور حضرت حجت(عج) است.
شجاعی در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح ظرفیتهای بینالمللی سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور اظهار کرد: خبرگزاری مجموعه با فعالیت در بیش از ۲۲ زبان، مأموریت خود را در عرصه بینالمللی و ترویج گفتمان انقلاب اسلامی دنبال میکند. در همین راستا، ترجمه و انتشار محتوای مرتبط به زبانهای مختلف و دعوت از پژوهشگران و متخصصان حوزه مطالعات اسلامی برای گفتوگو و تبیین این مفاهیم در دستور کار قرار گرفت. بازتاب این فعالیتها در برخی کشورها و محدودیتهایی که برای تعدادی از زبانهای رسانهای ایجاد شد، نشاندهنده حساسیت موضوع و اهمیت حضور مؤثر در عرصه بینالمللی است.
مدیر اداره توسعه فرهنگ قرآنی در پایان به ظرفیتهای تخصصی این سازمان اشاره کرد و گفت: بخشهای مختلف مجموعه از جمله مراکز آموزش، مطالعات میانرشتهای قرآن کریم، مشاوره، رشد و فناوری و سایر واحدهای تخصصی تلاش کردهاند متناسب با اهداف بیانیه گام دوم انقلاب، ظرفیتهای خود را در مسیر تولید محتوای آموزشی و پژوهشی و گفتمانسازی فرهنگی به کار گیرند.: تلاش ما این بوده است که از ظرفیتهای علمی، پژوهشی و آموزشی سازمان برای تولید محتوای اثرگذار در حوزه گفتمانسازی بهره ببریم و دستاوردهای این فعالیتها را در بستر رسانهای مجموعه در اختیار مخاطبان قرار دهیم.




نظر شما