ازدواج با فرد دارای معلولیت، تصمیمی حساس است که گاه بین مخالفت شتابزده خانوادهها و ترحمِ محض گرفتار میشود. حجت الاسلام علی بیات، زوجدرمانگر و مشاور پیش از ازدواج، در برنامه «پرسمان خانواده» به بررسی ابعاد این ازدواجها و پاسخ به پرسشهای مخاطبان پرداخته است.که در ادامه تقدیم میگردد.
راههای هدفمند همسرگزینی
برخی میگویند: «هی خواستگار میآید؛ این نماز نمیخواند، دین درستوحسابی ندارد؛ من چه کار کنم؟
نکته اول: خودشناسی پیش از همسرگزینی
دختران و پسران عزیز، قبل از اینکه وارد این مسئله شوید، اول بررسی کنید: «من کی هستم و دنبال چه چیزی هستم؟» یعنی اول خودمان را بشناسیم و بعد ببینیم آن فردی که میتواند من را خوشبخت کند و من هم میتوانم او را خوشبخت کنم، کیست. بر این اساس باید ویژگیهایتان را تقسیمبندی کنید.
سه دسته ویژگیها
1. ویژگیهای اساسی: معیارها و ملاکهای اصلی شما هستند.
2. تناسبهای مهم: مواردی که برای شما مهماند؛ مانند تحصیلات، شغل، وضعیت اقتصادی و سبک زندگی.
3. ترجیحات شخصی: میلها و سلیقههای فردی من.
این نکته اول به شما فرصت میدهد که نقشهای از فردی که میخواهید انتخاب کنید، داشته باشید.
نکته دوم: گسترش آگاهانه و محترمانه دایره آشنایی
امروزه در عصری زندگی میکنیم که برای همسرگزینی راههای مختلفی وجود دارد:
· معرفی از سوی خانواده و دوستان
· آشنایی در محیط کار
· محیطهای علمی و فرهنگی و دانشگاهی
· مؤسسات و مراکز تخصصی همسرگزینی
· سامانههای اینترنتی
استفاده از واسطه، نشانه ضعف نیست
استفاده از واسطه برای ازدواج اصلاً نشانه ضعف یا ناتوانی نیست. ما در شرایطی زندگی میکنیم که دسترسیها و شناخت افراد کمتر و سطحیتر شده است؛ پس واسطه یعنی استفاده از یک شبکه امن اجتماعی برای ایجاد فرصت آشنایی.
نکته سوم: تحقیق درباره سامانهها
قبل از استفاده از سامانههای همسرگزینی، باید تحقیق کنیم که آن سامانهها امن و مورد اعتماد باشند.
* آسیبشناسی ازدواج با افراد دارای معلولیت
ازدواج افرادی که با انواعی از معلولیتها (حرکتی، بینایی، شنوایی و...) زندگی میکنند، طبیعتاً در زمرهٔ ازدواجهای خاص و حساس قرار میگیرد.
در این مسیر با دو چالشِ عمده مواجهیم: از یکسو، گاه خانوادهها در همان نگاه اول و بدون بررسی دقیق، در برابر این وصلت موضعِ مخالفت میگیرند؛ و از سوی دیگر، گاهی شکلگیری یک رابطه بر پایهٔ دلسوزیِ محض و ترحم شکل میگیرد که موجب نادیدهگرفتن واقعیتهای زندگی مشترک میشود.
به همین خاطر، مسئلهٔ ازدواج معلولان، امری کاملاً تخصصی، فردی و نیازمند سنجش دقیق است.
در این زمینه توجه به سه اصل اساسی ضرورت دارد:
اصل اول: معلولیت مانع ازدواج نیست، اما علاقهٔ صرف هم کافی نیست.
افرادی که دارای معلولیت هستند، درست مانند سایر انسانها از نیازهای احساسی و عاطفی برخوردارند؛ آنها دوست دارند پذیرفته شوند، محبت کنند و محبت ببینند. جملهٔ کلیدی در این باب آن است که «معلولیت به تنهایی نباید به مانع قطعی ازدواج تبدیل شود؛ اما در عین حال، نباید تصور کنیم که صرفِ علاقه و احساساتِ خام برای ادارهٔ یک زندگی مشترک کافی است.»
متأسفانه گاهی فضای مجازی و رسانهها (چه در داخل و چه خارج از کشور) با به تصویر کشیدن مواردِ خاص، ازدواج با فرد معلول را بهگونهای اسطورهای و پرجذبه جلوه میدهند. این بازنماییهای رسانهای گاهی انگیزههای ترحممحور را تقویت کرده یا توقعات غیرواقعی ایجاد میکند.ش
اصل دوم: در نگاه اول، «انسان» را ببینید نه «معلولیت» را
یکی از اصلیترین مطالباتِ خودِ افراد دارای معلولیت این است که جامعه و شریک زندگیِ آیندهشان، در مواجههٔ نخست، پیش از دیدنِ معلولیت، به ابعاد انسانیِ آنها توجه کند. در دلنوشت یکی از این عزیزان آمده بود:
«ما هم انسان هستیم؛ حق زندگی، حق دوست داشته شدن و حق محبت دیدن داریم. شاید دیگران یا مادرانمان کارهای مراقبتگونهای برای ما انجام دهند، اما من دوست دارم همسرم در زندگی، شریک عواطف و نیازهای من باشد، نه صرفاً یک پرستار.»
تحقیقات قابلتوجهی نیز در این حوزه صورت گرفته که نشان میدهد تمرکز بر کرامت انسانی، پایه و اساسِ پایداریِ این پیوندهاست.
جمعبندی؛ سه اصل کلیدی در یک نگاه
همانطور که اشاره شد:
1. اصل اول: معلولیت، مانع ذاتیِ ازدواج نیست.
2. اصل دوم: این موضوع بسیار حساس است و حتماً باید زیر نظر کارشناس و متخصص ارزیابی شود.
3. اصل سوم: این پیوند هرگز نباید بر پایهٔ ترحمِ محض و دلسوزیِ سطحی شکل بگیرد.
بررسی ابعاد و سایر شرایط تکمیلی این دست از ازدواجها، موضوعی است که در پرسشهای بعدی به آن خواهیم پرداخت.




نظر شما