حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، امروز یکشنبه اول آذرماه ۱۴۰۵ در مراسم اختتامیه دومین همایش سالانه بازار سرمایه، با اشاره به برنامههای توسعه بازار سرمایه، از نهایی شدن توافق کلی برای معامله نفت در بورس انرژی خبر داد و گفت: هفته گذشته توافق کلی حاصل شد و ممکن است بهزودی نفت در بورس انرژی مورد معامله قرار گیرد.
وی با بیان اینکه برای توسعه بورس انرژی برنامههای مفصلی در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: کالاهای استراتژیک کشورها معمولاً در بورسهای کالا و انرژی عرضه و معامله میشوند و امیدواریم با رفع برخی موانع حقوقی و فراهم شدن شرایط پذیرش شرکتهای مرتبط، زمینه توسعه این بازار فراهم شود.
صیدی با اشاره به برنامههای سازمان بورس برای توسعه بازارها، نهادها و ابزارهای مالی، تأکید کرد که افزایش تعداد شرکتهای پذیرفتهشده و تنوع ابزارهای معاملاتی از جمله مسیرهای توسعه بازار سرمایه است و نباید توسعه بازار صرفاً به افزایش قیمت سهام محدود شود.
فراگیری مالی؛ محور برنامه توسعه بازار سرمایه
رئیس سازمان بورس با اشاره به محور اصلی دومین همایش سالانه بازار سرمایه با عنوان فراگیری مالی اظهار کرد: فراگیری مالی موضوعی عمیق و دارای ابعاد گسترده است که نقش نهادهای مالی، شرکتهای بورسی، بنگاهها، خانوارها و انتظارات اقتصادی را در بر میگیرد.
صیدی با بیان اینکه رفتار امروز ما آینده را شکل میدهد و انتظارات نیز بر رفتار امروز اثرگذار است، افزود: کشورهایی که توسعه پیدا کرده و به موفقیت رسیدهاند، به مفهوم فراگیری مالی توجه داشتهاند و این موضوع یکی از مباحث مهم در مسیر توسعه اقتصادی است.
وی ادامه داد: در نهایت همه اقدامات اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاستگذاری باید به رشد اقتصادی و بهبود معیشت و کیفیت زندگی مردم منجر شود. رشد اقتصادی نیز بدون فرهنگ غنی، تلاش، ساختارهای اجتماعی مناسب و سیاستگذاری درست محقق نخواهد شد.
رئیس سازمان بورس با اشاره به تدوین برنامه توسعه بازار سرمایه در سازمان بورس و همکاری بورسها و ارکان بازار گفت: این برنامه با محور فراگیری مالی تنظیم شده و پس از نهایی شدن در ماههای گذشته، در شورای عالی بورس نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
وی توضیح داد: برای تحقق فراگیری مالی باید بازارها، نهادها و ابزارهای مالی توسعه پیدا کنند و ارتقا یابند. این اقدامات در چارچوب وظایف اصلی بازار سرمایه یعنی تشکیل سرمایه و صیانت از حقوق سرمایهگذاران دنبال میشود که شفافیت و کارایی بازار از مهمترین الزامات حمایت از سرمایهگذاران است.
بورس کالا نقش مهمی در تابآوری اقتصادی داشت
صیدی با اشاره به عملکرد بازار سرمایه در شرایط دشوار اقتصادی و تحولات اخیر کشور گفت: بورس کالا در دوره محاصره نقش مهمی در تأمین کالا و استمرار فعالیت اقتصادی داشت و سازوکار این بازار در شرایط عادی نیز به کشف قیمت، ارتباط بهتر خریداران و فروشندگان و کاهش هزینه مبادلات کمک میکند.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه بازارهای موجود افزود: توسعه بازار به معنای ایجاد بورسهای جدید نیست، بلکه ارتقای ظرفیت و عملکرد بورسهای فعلی نیز اهمیت زیادی دارد و باید از ابزارهای متنوعتر و پذیرشهای جدید برای گسترش بازار استفاده کنیم.
فرابورس باید به بازار OTC نزدیکتر شود
رئیس سازمان بورس با اشاره به عملکرد فرابورس ایران گفت: فرابورس به بازار بالندهای تبدیل شده است، اما باید بیشتر روی افزایش ماهیت و عمق فعالیتهای OTC آن کار کنیم تا تفاوت این بازار با بورس تهران روشنتر شود.
صیدی با بیان اینکه بازارهای خارج از بورس در اقتصادهای بزرگ دنیا نقش تعیینکنندهای دارند، افزود: در اقتصادهایی مانند آمریکا، انگلیس، ژاپن و کشورهای اروپایی بازارهای OTC از جایگاه قابلتوجهی برخوردار هستند و امیدواریم فرابورس ایران نیز در این زمینه توسعه بیشتری پیدا کند.
وی همچنین از اقدامات فرابورس در راهاندازی بازار نوآفرین و توجه به اقتصاد دیجیتال تقدیر کرد و این اقدامات را از فعالیتهای مهم در مسیر توسعه بازار سرمایه دانست.
بورس تهران باید با عرضههای اولیه بزرگ توسعه پیدا کند
صیدی با اشاره به جایگاه بورس تهران در بازار سرمایه کشور اظهار کرد: امیدواریم بورس تهران با ارتقای کیفیت فعالیتها، توسعه ابزارهای مالی، ایجاد تابلوهای متعدد و انجام عرضههای اولیه بزرگ بتواند از وضعیت فعلی بزرگتر شود.
وی افزود: افزایش عرضههای اولیه و پذیرش شرکتهای بزرگ میتواند به توسعه بازار سرمایه و نزدیک شدن اندازه آن به ظرفیت اقتصاد کشور کمک کند و زمینه شکلگیری بازاری متناسب با تولید ناخالص داخلی را فراهم آورد.
شرکتهای بورسی هنوز با حاکمیت شرکتی مطلوب فاصله دارند
رئیس سازمان بورس با تأکید بر اهمیت حاکمیت شرکتی گفت: با وجود اقدامات و پیشرفتهای انجامشده، شرکتهای بورسی همچنان با وضعیت مطلوب حاکمیت شرکتی فاصله دارند و در این حوزه مسائل و مشکلات متعددی وجود دارد.
صیدی با اشاره به ضرورت تقویت کمیتههای حسابرسی و ریسک در شرکتها اظهار کرد: کمیته ریسک باید واقعاً نقش کمیته ریسک را ایفا کند و کمیته حسابرسی نیز وظایف خود را بهدرستی انجام دهد. برای توسعه حاکمیت شرکتی باید ابتدا اصلاحات را از خودمان آغاز کنیم.
وی با تأکید بر لزوم توجه نهادهای مالی به حاکمیت شرکتی افزود: نهادهای مالی باید در این زمینه پیشگام باشند و پس از اصلاح ساختارها و تقویت حاکمیت شرکتی در این نهادها، این رویکرد در سایر شرکتها نیز توسعه پیدا کند.
صیدی همچنین زیرساختهای فناوری اطلاعات و حکمرانی داده را از دیگر موضوعات مهم در مسیر توسعه بازار سرمایه عنوان کرد.
حضور رئیسجمهور در همایش نشاندهنده اهمیت بازار سرمایه است
رئیس سازمان بورس با اشاره به حضور رئیسجمهور در دومین همایش سالانه بازار سرمایه گفت: حضور رئیسجمهور و سایر مقامات دولتی در این همایش نشان میدهد بازار سرمایه برای دولت اهمیت دارد؛ چراکه مسئولان با وجود محدودیت زمانی، بخشی از وقت خود را برای حضور در جمع فعالان بازار، شنیدن مسائل و تبادل نظر اختصاص دادند.
وی با قدردانی از حضور مسعود پزشکیان در این همایش برای دومین سال متوالی افزود: پس از دورهای طولانی، حضور رؤسای جمهور در جمع فعالان بازار سرمایه کمتر اتفاق میافتاد، اما رئیسجمهور سال گذشته و امسال با حضور در این جمع، به مسائل بازار سرمایه توجه نشان داد و به درخواستهای مطرحشده نیز پاسخ داد؛ برخی موارد سریعتر پیگیری شد و برخی دیگر نیازمند بررسی و صدور دستور است.
صیدی همچنین از وزیر امور اقتصادی و دارایی و برنامههای این وزارتخانه در حوزه اقتصادی قدردانی کرد و نقش بازار سرمایه در برنامههای توسعهای دولت را مهم دانست.
وی از عوامل برگزاری همایش، بورس کالا بهعنوان میزبان، بورس تهران، فرابورس، بورس انرژی، ارکان بازار، نهادهای مالی، فعالان اقتصادی، اعضای شورای سیاستگذاری و کمیته علمی، سخنرانان، پژوهشگران و اصحاب رسانه قدردانی کرد و گفت: برنامههای هفته بازار سرمایه در روزهای آینده نیز توسط بورسها، کانونها و شرکتهای مرتبط ادامه خواهد داشت.
صیدی در ادامه با اشاره به نقش هوش مصنوعی در بهبود عملکرد بازار و اقتصاد گفت: هوش مصنوعی ابزار شگفتانگیزی است و باید از افرادی که این پدیده را ابداع و عرضه کردند تقدیر شود؛ این فناوری بسیاری از کارها را آسان کرده، اما باید روی نحوه بهکارگیری هوش مصنوعی نیز کار کنیم تا بتوانیم از ظرفیت آن به شکل مؤثرتری استفاده کنیم.
وی با تأکید بر اینکه همکاری و همافزایی فعالان اقتصادی میتواند به توسعه بازار سرمایه و بهبود اقتصاد منجر شود، افزود: ثبات اقتصادی در سطح خرد شکل میگیرد، اما سیاستگذاریهای کلان نیز باید در مسیر درستی قرار داشته باشند. رفتار اقتصاد خرد به سیاستگذاران پیام میدهد و تصمیمات سیاستگذاران نیز بر رفتار بنگاهها و خانوارها اثر میگذارد.
برنامه ۶ ماهه بازار سرمایه بر اساس سناریوهای پیشرو تدوین شد
رئیس سازمان بورس با اشاره به برنامههای تدوینشده برای بازار سرمایه اظهار کرد: برنامهای که به شورای عالی بورس ارائه شده، شامل دو برنامه ۳۰ ماهه و ۶ ماهه است که برنامه کوتاهمدت تا پایان فروردینماه در نظر گرفته شده و با توجه به سناریوهای قابل پیشبینی کشور تدوین شده است.
صیدی با اشاره به شرایط خاص اقتصادی و تحولات مرتبط با جنگ گفت: برای شرایط پیشرو چند سناریو در نظر گرفته شده است؛ نخست سناریوی توافق که خود میتواند سطوح مختلفی داشته باشد و بسته به میزان توافق، رفع تحریمها، کاهش محاصره و سایر شرایط متفاوت باشد. در این سناریو انتظار میرود سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی در افق ششماهه با اطمینان بیشتری فعالیت کنند و شرایط به سمت نبود درگیری و رونق اقتصادی پیش برود.
وی ادامه داد: سناریوی دیگر تشدید درگیریها بهصورت محدود و منطقهای است که ممکن است در مناطق مرزی، خلیج فارس، شرق یا غرب کشور و برخی مناطق دیگر رخ دهد. سناریوی سوم نیز تداوم وضعیت فعلی است؛ در کنار این موارد، احتمال وقوع جنگ تمامعیار نیز بهعنوان سناریویی متفاوت در نظر گرفته شده است.
رئیس سازمان بورس با بیان اینکه برای سه سناریوی توافق، تشدید محدود درگیریها و تداوم شرایط فعلی برنامههایی تدوین شده است، توضیح داد: این برنامهها لزوماً در قالب دستورالعملهای مکتوب و قابل انتشار نیستند، زیرا برخی از آنها ماهیت کلی و برخی نیز به دلیل ملاحظات محرمانگی قابل انتشار نیستند؛ اما برنامهریزی انجام شده و فعالان بازار باید اطمینان داشته باشند که برای سناریوهای مختلف آمادگی وجود دارد.
بازار سرمایه از مرحله تثبیت تعادل در حال ورود به رونق است
صیدی با ارزیابی عملکرد بازار سرمایه در ماههای اخیر گفت: در شرایط فعلی بازار به مرحله شروع رونق رسیده است؛ مرحله تثبیت تعادل پشت سر گذاشته شده و بهتدریج در حال خروج از آن و حرکت به سمت رونق هستیم.
وی با اشاره به واکنش بازار در برابر اخبار و تحولات منفی افزود: در یکی دو ماه گذشته چندین خبر سخت و سنگین منتشر شد و حتی در برخی مقاطع سطح هشدارها افزایش یافت، اما بازار به فعالیت خود ادامه داد. در بدترین شرایط این چند ماه نیز سهم خرید سهامداران حقیقی از کل خریدها به کمتر از ۵۵ تا ۶۰ درصد نرسید و در برخی مقاطع این سهم حتی از ۸۰ درصد فراتر رفت.
رئیس سازمان بورس با تأکید بر بهبود حجم معاملات بازار نسبت به سال گذشته گفت: حجم معاملات به مراتب بهتر از سال گذشته بوده است. منظور ارزش معاملات نیست، بلکه حجم معاملات است؛ چراکه ارزش معاملات تحت تأثیر تورم قرار میگیرد و باید این دو شاخص را از یکدیگر تفکیک کرد.
صیدی با اشاره به لزوم پرهیز از ارتباط دادن مستقیم و همیشگی روند بازار سهام با نرخ ارز اظهار کرد: در سالهای گذشته بارها شاهد افزایش نرخ دلار و در عین حال افت بازار سهام بودهایم و در برخی مقاطع نیز بازار منفی بوده، در حالی که دلار افزایش پیدا کرده است؛ بنابراین نباید این متغیرها را همواره بهصورت مستقیم به یکدیگر مرتبط دانست.
وی ادامه داد: آنچه برای ما اهمیت دارد، پویایی و روان بودن بازار است؛ اینکه نهاد مالی بتواند صندوقی ایجاد کند، مجوز فعالیت بگیرد و در مدت کوتاهی درخواست افزایش سقف فعالیت ارائه دهد، نشاندهنده عملکرد روان بازار و فراهم بودن امکان فعالیت نهادهاست.
بازار سرمایه حتی در شرایط جنگی نیز به فعالیت ادامه میدهد
رئیس سازمان بورس با تأکید بر آمادگی بازار سرمایه برای مواجهه با شرایط مختلف گفت: اگر توافق صورت بگیرد، شرایط بازار به مراتب بهتر خواهد شد، اما در صورت تداوم وضعیت فعلی نیز بازار به فعالیت خود ادامه میدهد و حتی عملکرد بهتری خواهد داشت.
صیدی افزود: در شرایط جنگی و درگیریهای محدود منطقهای نیز بازار کار خود را انجام خواهد داد و تمام تلاش ما این است که فعالیت بازار سرمایه استمرار داشته باشد. حتی اگر خدای نکرده جنگ تمامعیار رخ دهد، شرایط را ارزیابی خواهیم کرد و سپس درباره نحوه فعالیت بازار تصمیم میگیریم.
وی با اشاره به تجربیات گذشته بازار سرمایه در مواجهه با بحرانها گفت: دو تجربه بزرگ در این زمینه داریم و تلاش میکنیم از این تجربیات استفاده کنیم. در هیئتمدیره سازمان و شورای عالی بورس نیز درباره دو شرط اصلی تعطیلی بازار به توافق رسیدهایم.
دو شرط تعطیلی بازار سرمایه در شرایط بحرانی
صیدی با تشریح شرایط احتمالی توقف معاملات بازار سرمایه گفت: نخستین شرط این است که زیرساختهای فنی، فناوری اطلاعات و سامانههای مورد نیاز اجازه انجام معاملات، تسویه یا دسترسی به اطلاعات را ندهند؛ برای مثال، قطع اینترنت یا اختلال در فعالیت بانکها بهگونهای که امکان انجام معاملات یا تسویه وجود نداشته باشد.
وی دومین شرط را بروز شرایط بسیار پیچیده و ایجاد ابهام اساسی برای سرمایهگذاران عنوان کرد و افزود: در شرایطی که یک اتفاق بسیار بزرگ رخ دهد و ابهام جدی درباره وضعیت کشور و آینده ایجاد شود، بازار باید فرصتی در اختیار سرمایهگذاران قرار دهد تا بتوانند شرایط را ارزیابی کنند.
رئیس سازمان بورس با اشاره به تجربه تعطیلی بازار پس از شهادت رئیسجمهور سابق، ابراهیم رئیسی، اظهار کرد: در آن زمان نیز پس از وقوع این اتفاق، بازار بلافاصله تعطیل شد؛ زیرا سرمایهگذار با یک پرسش اساسی مواجه میشود که آینده چه خواهد شد و در چنین شرایطی باید به بازار فرصت داد تا این ابهام را مدیریت کند.
صیدی تأکید کرد: تصمیمگیری درباره تعطیلی بازار بر اساس شدت و ضعف جنگ بهتنهایی انجام نمیشود، زیرا ارزیابی شدت درگیری میتواند برداشتهای متفاوتی داشته باشد؛ بلکه دو شرط مشخص، یعنی اختلال در زیرساختهای فنی و معاملاتی یا ایجاد ابهام بسیار بزرگ در شرایط کشور، مبنای تصمیمگیری برای توقف فعالیت بازار خواهد بود.




نظر شما