به گزارش قدس آنلاین، "آنچنان که امام خمینی (ره) می گویند: روز غدیر برای امیرالمومنین (ع) فضلیتی ندارد چون ایشان جانشین بحق پیامبر (ص) بودند اما برای پیامبر (ص) به عنوان آخرین مرحله نبوت آخرین نبی الهی (ص) از اهمیتی ویژه برخوردار است". اینها بخش هایی از سخنان حجت الاسلام والمسلمین محمدحسین مشکوری، رییس موسسه کانون خورشید است که در آستانه روز غدیر و در واکاوی محتوای خطبه غدیر پیامبر (ص) بیان شده است. مشروح این گفتگو در ذیل می آید:

خطبه غدیر درپی بیان چه مطلبی است و می کوشد چه مسئله ای را برای انسان ها در طول تاریخ تبیین کند؟
خطبه غدیر به واسطه روزی که ایراد شده یعنی عید غدیر از اهمیت برخوردار است چراکه پیامبر (ص) در حساس ترین روز تبلیغی خود قرار گرفته اند و به تعبیر قرآن اگر این کار را انجام نمی دادند رسالتشان به انجام نمی رسید. به تعبیر قرآن در این روز 23 سال زحمت پیامبر (ص) که بنابر روایات در مقایسه با دیگر انبیاء هیچ رسولی چنین آزار و اذیت و سختی هایی را متحمل نشده است در یک سو قرار گرفت.
اما در پاسخ به این سوال که جان کلام پیامبر (ص) در این خطبه چیست باید گفت اگرچه پیامبر (ص) در این خطبه تولیت حکومت اسلامی را به امیرالمومنین (ع) واگذار کرده اند اما مهمتر از آن امامت را تبیین کرده اند. به معنای اینکه امامت همان اکمال دین است، یعنی تبیین کمال دین نکته ای است که پیامبر (ص) روی آن مانور داده اند و خطبه غدیر با آن شروع می شود و بدان ختم می شود و انتقال ولایت به امیرالمومنین (ع) یکی از مصادیق آن به شمار می رود.
به عبارت بهتر خطبه غدیر درپی تبیین اتصال نبوت با امامت است، در ابتدای این خطبه قبل از آنکه پیامبر (ص) حضرت علی (ع) را معرفی کنند، ولایت 12 امام علیهم السلام را به عنوان وصی و ولی بعد از خودشان و سپس ولی عصر (عج) را به عنوان آخرین امام معرفی می کنند.
بنابراین، سیر خطبه حکایت از آن دارد که ولایت امیرالمومنین (ع) اگرچه در غدیر رخ داد اما در خطبه غدیر بحث جامعی به عنوان امامت تبیین می شود.

با توجه به آنکه هدف پیامبر (ص) در این خطبه تبیین جریان امامت است، چگونه این مهم را انجام می دهند یعنی نوع بیان این مسئله، شروع و ادامه و انتهایش در خطبه غدیر چگونه است؟
پیامبر (ص) با این سیاست از یک نقطه ای بحث را آغاز و به جایی ختم می کنند که شیب مهندسی شده دارد بدین صورت که با حمد و ثنای الهی طبق سنت آغاز کرده و بعد از آن آیه تبلیغ را بیان می کنند و می فرمایند من امروز باید ولایت را بیان کنم. اما بلافاصله بعد از اعلام ولایت درباره ولایت 12 امام علیهم السلام سخن می گویند و اکمال دین را در گروی تبیین مسئله امامت بیان می کنند.
بعد به اهداف منافقین اشاره کردند که درپی انهدام ماجرای امامت هستند از این رو، تمامی مخالفان این خط فکری در صف دشمن قرار می گیرند، سپس حضرت ولی عصر (عج) را به عنوان آخرین امام معرفی می کنند.
جالب آنکه پیامبر (ص) برای آنکه مسئله ولایت را تبیین کنند حتی حالات فیزیکی خاصی را انتخاب می کنند، به عنوان مثال مردم همیشه دیده بودند پیامبر (ص) بر فراز منبر می نشستند اما آن روز می ایستند، قبل از آن همیشه تنها بر منبر می رفتند اما در آن روز از ابتدا حضرت علی (ع) را در کنار خود قرار می دهند یعنی قرار است اتفاق ویژه ای بیفتد!
البته باید توجه داشت که تبیین مسئله امامت از سوی پیامبر (ص)، مربوط به روز غدیر نیست و ایشان از ابتدای رسالت به این مهم اهتمام داشتند اما اصل موضوع در غدیر رخ داد.
پیامبر (ص) المان های فیزیکی خاص را برای ایراد خطبه برمی گزینند، تدابیر ویژه امنیتی شرایط مکانی همه دال بر این مهم است که امامت را تبیین می کنند.

اشاره کردید که تبیین خط امامت از سوی پیامبر (ص) به روز غدیر محدود نمی شود، پس چه تفاوتی میان این خطبه با دیگر بیانات حضرت (ص) در طول 23 سال رسالت وجود دارد؟
خطبه غدیر از نظر ماهوی با بیانات قبل حضرت (ص) اختلاف خاصی ندارد و همه می دانستند امیرالمومنین (ع) بعد از پیامبر (ص) جانشین ایشان هستند.
آنچنان که امام خمینی (ره) می گویند: روز غدیر برای امیرالمومنین (ع) فضلیتی ندارد چون ایشان جانشین بحق پیامبر (ص) بودند اما برای پیامبر (ص) به عنوان آخرین مرحله نبوت آخرین نبی الهی (ص) از اهمیتی ویژه برخوردار است.
مسئله دیگری که در روز غدیر رخ می دهد و پیش از آن سابقه ندارد این است که در روز غدیر ولایت امیرالمومنین (ع) که در طول سال های رسالت بارها بیان شده بود رسمیت گرفته و مردم موظف به بیعت با ایشان می شوند.
به گونه ای که به نقل تاریخ خیمه ای برای پیامبر (ص) برپا می شود و روبروی آن خیمه حضرت امیرالمومنین (ع)، پیامبر (ص) می فرمایند که هر کس درپی بیعت است بیاید اول به من برای وجود امامت در خاندانم تبریک بگوید و بعد برود در خیمه علی (ع) و بگوید: السلام علیک امیرالمومنین (ع)
با این لفظ سخن گفتن و دادن دست بیعت و گفتن تبریک یعنی امیرالمومنین (ع) مولا و جانشین بعد از رسول (ص) است.
بنابراین، خطبه غدیر از نظر ماهوی با دیگر بیانات رسول خدا (ص) قبل از آن تفاوتی ندارد؛ مگر در آیه تطهیر نداریم که بعد از نزول پیامبر (ص) هر روز صبح در خانه امیرالمومنین (ع) را زده و این آیه را تلاوت کرده و می فرمودند شما اهل بیت من هستید!
از این رو، واقعه غدیر به جانشین پیامبر (ع) رسمیت بخشیده و تبیین کننده خط روشن امامت بود. به تعبیر مقام معظم رهبری مسئله غدیر مختص به شیعه نیست، مربوط به انسان ها است.

پیامبر (ص) در خطبه غدیر برای امام چه شئونی را بیان می کنند و چه تعریفی از رسالت، حقوق و وظایف امام دارند؟
حضرت رسول (ص) در خطبه غدیر می فرمایند ای مردم! دین شما با امامت کامل شده و هر که به این امام و جانشینش اقتدا نکند اعمالشان در دنیا و آخرت حبس می رود و در اینجا به آیه 217 سوره مبارکه بقره احتجاج می کنند.
یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ وَصَدٌّ عَن سَبِیلِ اللّهِ وَکُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَکْبَرُ عِندَ اللّهِ وَالْفِتْنَةُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلاَ یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّىَ یَرُدُّوکُمْ عَن دِینِکُمْ إِنِ اسْتَطَاعُواْ وَمَن یَرْتَدِدْ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَیَمُتْ وَهُوَ کَافِرٌ فَأُوْلَئِکَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالآخِرَةِ وَأُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ.
همچنین، در نابخشودگی این دعا به آیه 88 سوره مبارکه بقره استناد می کنند.
بنابراین، خط روشن امامت خطی است که دین با آن کامل شده و هر کس به آن اقتدا نکند اعمالش حبس می شود.

نظر مذاهب مختلف اسلامی درباره سندیت خطبه غدیر چیست و شبهه افکنان چه وجهی از آن را زیر سوال می برند؟
باید توجه داشت بخشی از خطبه غدیر همچون من کنت مولاه فهذا علی مولاه و ... را حدیث می گویند.
علاوه بر این، هیچ روایتی در اسلام همچون حدیث غدیر سند ندارد به طوری که شیعه و سنی اطلاق متواتر به این حدیث می کنند، اگر درباره دیگر روایات حداکثر 50 طریق وجود داشته باشد، خطبه غدیر 110 طریق دارد.
همانگونه که علامه امینی در الغدیر بیان کرده اند و اهل سنت هم قائل هستند این روایت از لسان پیامبر (ص) بیان شده است و شبهه ای که درباره این خطبه بیان می شود درباره معنا و مفهوم مولا است که گفته می شود منظور از آن ولی و مولا نیست!
از این رو، همین تلاش برای زیرسوال بردن معنای مولا نشان از بیان این خطبه از لسان پیامبر (ص) دارد. از این رو تاکید می شود خطبه غدیر به عنوان سنتی حسنه در روز عید خوانده شود حتی اگر در مساجد نشد در خانه ها؛ چراکه پیامبر (ص) درا نتهای این خطبه تاکید می کنند که شاهدان این پیام را به غایبان و همه پدران به فرزندان تا روز قیامت برسانند که همین نشان از حساسیت واقعه غدیر و اتفاق عظیم آن روز دارد.
انتهای خبر/