به گزارش قدس آنلاین ،در روایات اسلامی از دروغ به عنوان کلید گناهان نام برده شده آنچنان که امام علی (ع) درباره راستگویی گفته اند(راستگویی دعوت به نیکوکاری می کند و نیکو کاری دعوت به بهشت) توجه و تامل در این حدیث راه جهنم را در مسیر دروغگویی به همه مسلمین نشان داده و خاطر نشان می کند دروغ  سرچشمه همه گناهان و باعث بسیاری از ناهنجاریها و آفات فردی،خانوادگی و اجتماعی است،حجت الاسلام و المسلمین محمد انتظاری مسوول دفتر شورای سیاست گذاری ائمه جمعه استان مازندارن در گفت و گویی با قدس آنلاین مضرات و آفت های دروغ را از منظر قرآن و روایات و تاثیر آن را بر زندگی خانوادگی و اجتماعی مورد بررسی قرار داده است

-اگر در یک زندگی اسلامی بخواهیم قرآن را میزان و معیار عملکردمان بدانیم نظر قرآن درباره دروغ گویی چیست و انسان دروغ گو در قرآن به چه چیزی تشبیه شده است؟

-قرآن مجید عوامل مختلفی را به عنوان عامل دروگویی به ما معرفی میکند و منشاء دروغ گفتن را به شیطان ارتباط می دهد و به انسان هشدار می دهد که مراقب وسوسه های دروغین شیطان باشید چرا که شیطان دروغگوست و با دروغ گفتن و قسم دروغ خوردن توانست آدم رافریب داده گمراهش کند ،قرآن به انسان هشدار می دهد که شیاطین و یاران ابلیس الهام کنندگان دروغ به انسان هستند و آنها  به این ناهنجاری ها دامن میزنند،در سوره یوسف(ع) آمده است که حسادت برادران یوسف به او باعث شد تا دروغ گفته و سعی در نابود کردن برادر خود داشته باشند بی گمان حسادت شیطان به انسان نیز یکی از دلائل رانده شدن او از فردوس خداوند بود،آیه 61 سوره مبارکه آل عمران با صراحت  دروغگویان را مورد لعن خداوند متعال قرار داده است ،اگر انسانی مورد لعن خداوند قرار بگیرد آیا می تواند ارزش وجودی  داشته باشد؟در آیه 3 سوره مبارکه زمر آمده است که خداوند دروغگویان کفران کننده را هدایت نمی کند،توجه و دقت و مراقبت در آیات قرآن به ما هشدار می دهد که اگر سبک زندگی اسلامی را برگزیده ایم در هر جایگاه و رتبه اجتماعی اعم از زن و مرد مدیران یا افراد در سطوح مختلف اجتماعی می بایست اذعان داشته باشیم که قرآن فرموده است تنها کسانی به دروغ آلوده می شوند که به آیات خداوند و عالم قیامت اعتقاد ندارد،در آیه 81 سوره اسراء آمده است که پروردگارا ما را در هر کاری با صدق وارد کن و با صداقت و راستی هم خارج نما،یعنی هر مسلمانی می بایست در تمامی امور زندگی ورودی و خروجی افعال و اعمالش را با صداقت تنظیم و همراه نماید،در روایتی که وجود مقدس امام رضا از پیامبر مکرم اسلام(علیهما سلام)نقل کرده اند آمده است که از رسول اسلام می پرسند آیا مومن ترسو می شود فرمودند بله،آیا مومن می تواند بخیل باشد فرمودند بله و آیا مومن می تواند دروغگو باشد،فرمودند  هرگز دروغ نمی گوید و اگر گفت بدانید که دروغگو نیست.حتی با دروغگو رفاقت نکنید و از مصاحبت با دروغگو بپرهیزید،

- از منظر دین و قرآن چه عواملی موجب می شود که فرد به راحتی دروغ بگوید؟

-یکی از دلائل دروغگویی حس عقده حقارت و خود کم بینی افراد عنوان شده است ،افراد دروغگو چون به دیگران اعتماد ندارند و بدبین می باشند با دروغ گفتن سعی دارند خود را بزرگ جلوه دهند و در بیشتر کارهایشان نیز اهل تملق و برگ نمایی هستند،دروغ نشانه ضعف افراد است و روانشناسان می گویند انسانهای شجاع ،بزرگ و خودساخته دروغ نمی گویند نفوذ شخصیت و کلام آنها در دل مردم تاثیر گذر است اما دروغگویان دروغ را ابزاری برای رسیدن به قدرت می دانند در حالی که وقتی دیگران به دروغگویی آنان یقین حاصل کنند قدرت دروغین آنان به ضعف تبدیل شده و در بین مردم از جایگاهی برخوردار نخواهند بود،امام علی (ع)می فرماید(شایسته است که مسلمان از دوستی و برادری با دروغگو بپرهیزد زیرا او آنقدر دروغ می گوید که اگر سخن راستی هم بر زبان آورد دیگر قابل باور نخواهد بود) این ناباوری تا آنجا گسترش خواهد یافت که مردم دروغگو را طرف مشورت خود قرار نمی دهند ،زیرا می دانند انسان دروغگو از ایمان کافی برخوردار نیست،امام علی(ع) باز هم فرموده اند(بنده طعم ایمان را نمی چشد تا آن که دروغ را خواه به شوخی یا جدی ترک کند)بنابراین می توان دریافت که ایمان و دروغ رابطه ای متقابل دارند از یک سو ایمان مانع دروغ گفتن می شود و از سویی دروغ ایمان را نابود می کند

-اگر دروغ و دروغگویان در جامعه زیاد شوند بر جامعه و زندگی خود و اطرافیانشان چه تاثیراتی خواهند داشت؟

-در جو اجتماعی که از بی اعتمادی لبریز باشد روابط افراد در دوستی های مشکوک و نافرجام گرفته تا رودربایستی ها و ملاحظه کاری ها و مصلحت جویی ها  پنهان کاری ها و در نهایت انواع دشمنی ها خلاصه می شود،دروغ می تواند ناهنجاری های اجتماعی مختلفی را مانند تملق و مبالغه تا نیرنگ وفرصت طلبی را در جامعه نهادینه کند و در این جامعه در هر شغل و جایگاهی متقلب و طماع و بی مسولیت و تنبل و رابطه باز مشاهده شود و زشت ترین کالایی که در بازار روابط اجتماعی خریدار زیادی داشته باشد دروغ گویی باشد،اگر در یک زندگی که به سبک اسلامی اداره می شود معتقد باشیم که دروغگویی آفت و عامل بسیاری از گناهان است از توجه به قرآن در می یابیم که قرآن دروغ را سرچشمه نفاق معرفی کرده چنانکه در آیه 77سوره توبه آمده است (اعمال آنها نفاق در دلهایشان تا روز قیامت ایجاد کرد به خاطر اینکه عهد خدا را شکستند و دروغ می گفتند)گسترش نفاق و دروغ می تواند به نابودی سرچشمه های روابطی که می بایست در اجتماع بر پایه سلامت و صداقت و ارزش های واقعی افراد تعیین شود انجامیده و مهمترین سرمایه اجتماعی را که اعتماد متقابل و اطمینان  عمومی است را به ورطه سقوط بکشاند امام علی (ع) می گوید:از دوستی با دروغگو بپرهیز که او همان سراب است دور را در نظر تو نزدیک و نزدیک را دور میسازد.حتی در روایات آمده است که فرد دروغگو با انسان مرده تفاوتی ندارد زیرا فضیلت مرده بر زنده اعتمادی است که مردم به سخنان او دارند و گرنه بین مرده و دروغگو تفاوتی نیست او حرف نمی زند و دورغگو حرف درستی نمی زند ، بنابراین توجه به صداقت و راستگویی در جامعه می تواند به بهره برداری از شایستگی های افراد و قرار دادن افراد در موقعیت های مناسب کمک کند زیرا اگر دورغ و به تبع آن تملق نباشد افراد  بر اساس توانایی هایشان انتصاب وامورات جامعه را سامان می دهند.

-رواج دروغگویی در میان همسران و فرزندان در خانواده دربردارنده چه آسیب هایی بر کانون خانواده خواهد بود؟

-عدم اعتماد همسران به یکدیگر یا ترس از سرزنش می تواند از دلائل دروغ میان زن و شوهر باشد،اگر زن و شوهر درک صحیحی از زندگی داشته باند و مقعیت های شغلی و خانوادگی یکدیگر را درک کنند یقینا نیازی به استفاده از دروغ برای ادامه زندگی مشترک نیست،عدم درک صحیح یکدیگر موجب می شود که زن و شوهر به گفتن دروغ متوسل شود و هنگامی که بنا به هر دلیلی دروغ لو برود اطمینان از خانواده رخت بسته و شک و بدبینی جایگزین اعتماد فی مابین خواهد شد و حتی فرزندان با ترس از مجازات  در برخی مواقع به دروغگویی روی می آورند اگر مادر و پدر به عنوان اولین مربیان آموزشی فرزندان در محیط خانواده مبنای زندگی را بر پایه صداقت بگذارند و فرزندانشان را به شنیدن دروغ عادت ندهند و قبح آن را نریزند، یقینا اگر کودکان مرتکب اشتباه بچه گانه ای شدند برای فرار از عواقب کار دروغ نمی گویند ،خانواده ها می بایست دروغ را ضد ارزش و فعلی زشت و ناپسند به کودکان خود معرفی نمایند و به آنها این نکته را متذکر شوند که ممکن است با دروغ گفتن مشکل آنها به صورت موقت حل شود اما راه حل اصلی و اساسی و ریشه ای در صداقت می باشد زیرا اگر اعتماد دیگران از آنها سلب شود روابط اجتماعی اشان تحت تاثیر قرار گرفته و در جامعه منزوی خواهند شد،خانواده ها باید به فرزندان یاد بدهند که عادت کردن به دروغگویی مساوی است با مبتلاشدن به عارضه ای که دامن زندگی فردی و اجتماعی و دینی انسان را می گیرد و تاثیرات بسیار مخربی برزندگی شخص خواهد گذاشت،اگر این مساله در خانواده و جامعه نهادینه شود که اگر از دروغ بپرهیزیم از بسیاری از انحرافات  در جامعه جلوگیری نموده ایم