وداع با آقای شهید ایران

گروه «سیاست» قدس آنلاین/ عباس مهدوی خواه: انقلاب ها هميشه حاصل يك كار گروهي بوده و بسته به ابعاد آن و گستره افرادي كه درگير آن بوده اند متفاوت از يكديگر بوده اند. گروه هایی که در ابتدای جنبش اهداف تقریبا یکسانی دارند اما با استقرار انقلاب انحرافات و انشعابات نمایان می شود و بعضا باعث ایجاد جنگ داخلی و از بین رفتن اساس انقلاب می شود.

صراطی که از اول هم مستقیم بود!
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

گروه هايي كه در پيروزي انقلاب نقش آفريني مي كنند بر اساس اهداف و علت هاي قيام خود داراي تقسيم بندي هاي متفاوتي خواهند بود. اما همه گروه ها براي رسيدن به پيروزي نياز به يك اتحاد اساسي در سطح فرماندهي دارند لذا در بررسي انقلاب ها گروه هاي انقلابي در ذيل عنوان امت واحده و يا ملت متحد و تحت رهبري و فرماندهي واحد اهداف خود را دنبال مي كنند. آنچه كه در جريان انقلاب اسلامي ايران اتفاق افتاد نيز در همين چارچوب قرار مي گيرد. در متن حاضر به بررسي جريان هاي فكري حاضر در انقلاب و سرنوشت آن ها خواهيم پرداخت. لازم به ذكر است كه اين جريان ها خود داراي تشكل ها و احزاب و گروه هاي مختلفي بودند كه به اختصار توضيحاتي خواهيم داد. آنچه كه در مقطع انقلاب بسيار حائز اهميت است موضوع رهبري اين جريان هاي فكري است كه از عهده كمتر كسي بر مي آيد. لذا مديريت و رهبري حضرت امام خميني (ره) در آن دوران حساس بسيار جاي بحث و بررسي دارد كه از حوصله متن خارج است و خود مبحثي مفصل مي طلبد، اما  گروه ها و جريان هاي حاضر در مقطع انقلاب در 4 مشرب فكري قابل تقسيم هستند.

1- جريان مرتجع با رویکرد مقابله با انقلاب اسلامي

2- جريان (غربي شرقي) ناسیونالیستی- لیبرالیستی و مارکسیستی

3-  جريان التقاطی لیبرالیستی و مارکسیستی بارویکردتجدد خواهی دینی

4-  جريان اسلام فقاهتی-ولایتی با رویکرد حاکمیت فقهی و مکتبی (خط امام)

تفکرات ارتجاعی با رویکرد مقابله با انقلاب

آنچه كه از آن ها به عنوان گروه هاي معاند با نظام جمهوري اسلامي ياد مي شود عموما در همين دسته قرار مي گيرند اين گروه ها كه معمولا از وابستگان به دربار پهلوي بوده و از جريانات سياسي حاكم بر كشور محسوب مي شدند دست به يك سري فعاليت هاي تخريبي در فضاي عمومي و سياسي زدند، البته به دليل ضعف در نگاه و اشتباه در تحليل هاي سياسي كار خاصي در داخل پيش نبرده و بيشتر فعاليت هاي خود را در خارج از كشور و در يك حاشيه امن طراحي و اجرا كردند.

 مهمترين اقدامات:
 1- فرار به خارج از کشور
 2- طراحی و حضور در کودتاهای نظامی
 3- تشکیل جبهه مقاومت و اپوزیسیون سیاسی
 4- کمک به گروهک های معاند و تجزیه طلب
 5- راه اندازی شبکه های خبری و ماهواره ای اینترنتی علیه نظام (گروه های سلطنت طلب، مشروطه خواه، جمهوری خواه)
اين گروه ها نيز در فتنه 88 همدل با دشمنان انقلاب و هم صدا با اندك ياران خود در داخل دست به فعاليت هاي گسترده اي زدند كه در مقام بيان آن نيستيم اما بايد توجه داشت كه اين گروه ها به عنوان يك ميان افزار مهم براي دشمنان انقلاب نقش پررنگي را براي خدشه دار كردن كيان و آبروي نظام ايفا كردند.

تفکرات ناسیونالیستی، لیبرالیستی و مارکسیستی:
طرفداران اين تفكرات معمولا از دسته انسانهايي بودند كه متاثر از پيشرفت هاي ظاهري غرب و شرق يكي از مرام هاي فكري حاكم بر جوامع پيشرفته آن زمان را بر مي گزيدند و فارغ از هر نوع قياس عقلي و تطبيق منطقي اقدام به نسخه پيچي براي كشور مي كردند. اين جريان به عنوان يكي از جريان هايي است كه هم داراي سابقه طولاني و حتي در بعضي مواقع داراي عقبه مشروعيت در بدنه مردمي نيز بودند. بيشتر تاثير اين جريان در بدنه دانشگاهي و روشنفكر بود در ادامه به گروه هاي عمده تشكيل دهنده اين جريان و اقدامات و خصوصيات فكري آنها خواهيم پرداخت.

1-جریان ملی گرا:
اين جريان كه بيشتر از تفكرات هگل متاثر بود در زمان ملي شدن صنعت نفت با حضور خود در دولت توسط دكتر مصدق نقش مهمي را در جريانات سياسي حاكم بر عهده داشت. اين جريان با اعتقاد به نظریه شاه باید حکومت کند نه سلطنت بيشتر در صدد اصلاحات جدي بود و نه انقلاب البته اين نوع مبارزه خود براي حضور در مقطع انقلاب كافي بود تا جايي كه پيروان اين مكتب پست هاي مهمي در شوراي انقلاب نيز بدست گرفتند. اين در حالي بود كه دولت موقت نيز حاصل حضور همين افراد و جريان فكري در كشور بود. البته اين جريان با نظريه ولايت فقيه و عوان جمهوري اسلامي نيز مخالفت هاي جدي داشت و اين مخالفت هاي آشكار و پنهان تاجايي بالا گرفت كه امام (ره) به دليل مخالفت ايشان با لايحه قصاص آنها را مرتد اعلام كرد.

مهمترین شاخصه های فکری این جریان:

  1- انفعال در برابر اندیشه های غربی

  2- اعتقاد به سکولاریسم

  3- پررنگ کردن مظاهر ایرانی در برابر ارزش های اسلامی

  4- غیر علمی دانستن مفاهیم دینی

  5- تاکید بر اجتهاد فردی و نفی تقلید

  6- اعتقاد بر اومانیسم و راسیونالیسم وپراگماتیسم (انسان گرایی و عقل گرایی و عمل گرایی)

  7- باور به پلورالیسم؛ ذكر كرد.

اما از جمله گروههايي كه به عنوان تشكل هاي ملي گرا داراي فعاليت بودند مي توان به موارد زير اشاره كرد:

جبهه ملی ایران

• اتحاد ملی زنان

• سازمان ملی دانشگاهیان ایران

• جبهه دموکراتیک ملی ایران

• حزب پان ایرانسیم

• حزب ملت ایران

جبهه ملی ایران

جبهه ملي نيز دارای دسته بندي هاي متعدد است كه نياز به تشريح و علت يابي فراوان دارد كه در اين نوشتار نمي گنجد. لذا به ذكر تيتر وار دسته ها و اقدامات و افراد شاخص آن خواهيم پرداخت.

جبهه ملی اول:

تاسیس درآبان 1328، موفقیت در نتیجه همکاری با مذهبیون- فروپاشی پس از کودتای 28 مرداد 32

جبهه ملی دوم:

شکل گیری در سال 39، عدم انجام اقدام خاص و انحلال در سال 44

جبهه ملی سوم :

شکل گیری در سال 44، شناسایی توسط ساواک و دستگیری اعضا، اداره دو شاخه خارجی توسط شاپور بختیار و بنی صدر در پاریس تا سال 56

جبهه ملی چهارم:

اعلام موجودیت در سایه دولت آشتی ملی به رهبری کریم سنجابی در تاریخ 8 شهریور 56، پس ازآغاز به کار بختیار کار را تمام شده تلقی کردند، مخالفت امام با بختیار

اما سرنوشت جبهه ملي بعد از انقلاب به گونه ديگري بود. اقدامات بعد از انقلاب اين جبهه عبارتند از:

  • ورود برخی از اعضای جبهه ملی و نهضت آزادی به کابینه
  • مخالفت با مشی امام
  • مخالفت با لایحه قصاص افشای اسلام گریزی ملی گرا ها
  • اعلام ارتداد ملییون توسط امام
  • خروج رهبران جبهه ملی از کشور و فعالیت علیه نظام اسلامی
  • روی کار آمدن بنی صدر از این طیف و حمایت از مصدق و دستور حمله به نیروهای حزب اللهی و مقابله با امام و نهایتا اعلام بی کفایتی در 30 تیر 60 و فرار به پاریس!

حزب ملت ایران:

تاسیس بوسیله داریوش فروهر در سال 1330

به دلیل اختلاف میان شاه و مصدق و حمایت پزشک پور از شاه از حزب پان ایرانیست منشعب شد

عضویت فروهر در کمیته مرکزی جبهه ملی و حزب او در جبهه ملی اول , دوم و سوم

نشریات حزب: ندای پان ایرانیست، آپادانا, مرد فردا ,آرمان ملت

عضویت فروهر در کابینه بازرگان به عنوان وزیر کار

کشته شدن فروهر و همسرش پروانه اسکندری در سال 76 ( قتل های زنجیره ای )

حزب پان ایرانیسم:

در سال 1330 به رهبری مسعود پزشکپور تشکیل شد

بدلیل اختلاف شاه و مصدق و حمایت این افراد از شاه حزب دچار انشعاب شد

در سال 53 تمام احزاب در حزب رستاخیز ادغام شدند

در آستانه انقلاب دوباره این حزب تشکیل شد

دیگر گروهها با گرایش قومیت گرایی :

حزب ایران،  حزب ملت ایران، سازمان زحمتکشان کردستان ایران(کومله)، حزب دموکرات کردستان ایران، سازمان خلق عرب، اتحادیه سراسری ترکمن صحرا، جمعیت کرد های مقیم مرکز، حزب جمهوری خلق مسلمان ایران، سازمان اتحاد چپ کردستان، فرقه آزادی خواهان آذربایجان، کانون دانش آموزان دموکرات ایران، شورای همبستگی خلق های ایران در کردستان، فدائیان ملت

2- جریان مارکسیسم:

ماهیت غیر دینی کمونیزم

موفقیت چپ گرایان در راه اندازی بزرگترین تشکیلات   سیاسی تاریخی ایران

فعالیت گسترده تا پایان دهه 20

از دست دادن پایگاه اجتماعی بدلیل مخالفت با نهضت ملی شدن صنعت نفت و برملا شدن وابستگی خارجی

پایان کار حزب توده با دستگیری و فرار اعضای اصلی حزب

ویژگی های فکری جریان مارکسیست:

 - تحت تاثیر افکار مارکس- لنین به ترویج افکار مادی والحادی می پردازند

 - عدم آشکار کردن افکار واقعی به منظور حفظ ظواهر

 - فاقد تصمیم گیری به دلیل وابستگی به شوروی

 - انکار مذهب و معرفی دین به عنوان افیون توده ها

 مهمترین گروه های سیاسی با گرایش مارکسیستی:

1- حزب توده 

2- چریک های فدایی خلق

حزب توده:

- مخالفت با قیام پانزده خرداد

- عدم مخالفت با شاه

- ورود سران حزب پس از انقلاب به کشور (نورالدین کیانوری، احسان طبری)

- تظاهر به انقلابی گری : مخالفت با دولت موقت ,حمایت از خط امام , حمایت از اشغال لانه جاسوسی در همین حال همکاری با حزب دموکرات وکومله در غائله کردستان

- کشف ارتباطات جاسوسی حزب با ک گ ب و شبکه نظامی مخفی آن

- دستگیری اعضای درجه اول حزب در 17 بهمن 61 و انحلال حزب

- اعتراف کیانوری و طبری به مقاصد پنهانی حزب و اعدام طبری

چریک های فدایی خلق:

- اعلام موجودیت در سال 1350

- به دلیل انتخاب مشی مسلحانه اکثر اعضا اعدام یا با تعهد همکاری با رژیم از زندان آزاد شدند

- عناد با جمهوری اسلامی پس از پیروزی انقلاب

- اقدام علیه نظام اسلامی در فتنه کردستان و ترکمن صحرا

- انشعاب به دو گروه اقلیت (رادیکال) و اکثریت (معتدل)

- نابودی اقلیت با اقدام خرابکاری علیه نظام

- پیوستن اکثریت به حزب توده

تفکر التقاطی لیبرالیستی و مارکسیستی با رویکرد تجدد خواهی دینی

گروهي نيز در بين مبارزين انقلابي مباني جريان در پيش گفته شده را با تفسير و تاويل اسلامي دنبال مي كردند. البته اين عده در ظاهر انساناهايي بعضا متدين بودند كه به دليل ضعف اجتهادي و عدم درك درست دستورات اسلام راه را از چاه نشناخته پاي در مسير انحراف گذاردند. اين جريان پس از کودتای 28 مرداد 32 ظهورکرده و با اخذ قسمت های لیبرالیسم، از کمونیسم و اگزیستانسیالیزم و ترکیب آن با اسلام به گمان خود اسلامی اصیل و ناب را ترویج می کردند. كه عمده ترين دسته بندي ها و ویژگی های جریان التقاط از قبيل موارد زير مي باشد.

- هدایت و رهبری به دست نیروهای مذهبی غیر روحانی

- پذیرش علوم جدید با روحیه سازشکارانه یا التقاطی

- برتری بخشیدن به اندیشه های علمی در مقابل معارف دینی موجود

- پرداختن صرف به جنبه های عدالت خواهی و ضد استبدادی  اسلام

- اعتقاد به عدم همراهی روحانیت با امام زمان

  1- جریان التقاطی اصلاح طلب(چپ و راست)

شاخصه ها:

1- تلفیق علم و دین- بازگشت به قرآن – تلفیق ناسیونالیسم و دین

2- محافظه کاری شدید و عدم نفی نظام سلطنت

3- عدم برخورداری از پایگاه اجتماعی

4- عدم برخورداری از رهبری مقبول

مهمترین تشکلهای سیاسی جریان التقاطی اصلاح طلب :

1- نهضت آزادی ایران  2- جنبش مسلمانان مبارز  3- جنبش انقلابی مردم ایران(جاما)  4- گروه روند جدایی  5- نهضت مجاهدین خلق(میثمی ها)  6- پیام هاجری ها   7- ایران فردایی ها

نهضت آزادی ایران:

- تاسیس در 27 اردیبهشت سال1340

- موسسان: مهدی بازرگان، آیه الله سید محمود طالقانی (البته مرحوم طالقانی بعد از روشن شدن ماهیت عده ای از اعضای نهضت آزادی از این حزب جدا شد!)، یدالله سحابی

- مرامنامه : چهار اصل مسلمانی , ایرانی , تبعیت از قانون اساسی , مصدقی بودن

- عضویت نهضت آزادی در جبهه ملی دوم و سوم(41 و 44) تاسیس شعبه خارجی نهضت در اروپا و آمریکا توسط شریعتی، یزدی و چمران به منظور تدارک مبارزه مسلحانه با رژیم با تشکیل

- در سال 1344 برخی اعضای جوان نهضت، سازمان مجاهدین خلق را تشکیل دادند (حنیف نژاد، بدیع زادگان، سعید محسن)

- تشکیل دولت موقت به دستور امام توسط بازرگان دبیر کل نهضت آزادی و کناره گیری وی از نخست وزیری در آبان 58

- در پی مخالفت نهضت آزادی با ادامه جنگ در سال 61 و تبیعیت از ملی گرایی(مصدقی بودن) و مخالفت با لایحه قصاص فعالیت های آن محدود شد

جنبش مسلمانان مبارز:

- حبیب الله پیمان و یزدان حاج حمزه به همراهی تعدادی از اعضای نهضت آزادی این تشکل را در سال 56 و نشریه ای با همین نام در تیر 57 راه اندازی کردند

- محمد توسلی، عبدالعلی بازرگان، فریدون سحابی، هاشم صباغیان

- پیمان از موسسین جاما شد، امتی ها را شکل داد، در جریان دوم خردادیکی از متحدین اصلی ائتلاف ملی مذهبی ها بود و به قول خودش از تئوریسین های تز نافرمانی مدنی برای اصلاح طلبان است.

- این جنبش از متحدین سازمان مجاهدین خلق بشمار می رفت و نقش زیادی در جذب افراد به آن داشت.

2-جریان التقاطی رادیکال (چپ و راست)

- دلیل ایجاد جریان رادیکال , بی اعتباری و عدم مقبولیت گرایش های اصلاح طلب ولیبرال دهه 40 بود که به دنبال ایجاد ترکیب جدیدی که مستلزمات عملی سیاسی و وفاداری به معتقدات اسلامی را داشته باشد.

- تمایل به سوسیالیست اسلامی به همراه افزایش محبوبیت اتحاد جماهیر شوروی

- این جریان با تلفیق اسلام و مارکسیسم قرائت جدیدی از اسلام وتشیع ارائه داد که تحت عنوان اسلام انقلابی و مبارزیا دین ایدئولوژیک معروف شد

- نهایتا این جریان مارکسیسم را به عنوان علم مبارزه جایگزین اسلام کرد

تشکل های سیاسی رادیکال:

1- سازمان مجاهدین خلق                    

2- گروهک فرقان

3-  موحدین انقلابی

سازمان مجاهدین خلق:

- در شهریور سال 44 بوسیله سه مهندس عضو نهضت آزادی پایه گذاری شد (محمد حنیف نژاد، علی اصغر بدیع زادگان، سعید محسن)،اولین عملیات در مرداد 50 انجام شد

- در شهریور 50 برخی از رهبران و اعضای آن دستگیر و نه نفر از آنان اعدام شدند

- از سال 52 گرایش به مارکسیست شدت گرفت و مخالفت اعضای مذهبی باعث قتل آنان شد(شریف واقفی، صمدیه لباف)

- کمیته مرکزی در مهر 54 رسما تغییر مواضع ایدئولوژیک از اسلام به مارکسیست را اعلام کرد

- تبدیل به دو شاخه مسلمان و مارکسیست که شاخه مارکسیستی در مهر 57 نام خود را به پیکار تغییر داد

- در واقع بوجود آوردن سازمان مجاهدین توسط برخی از اعضای نهضت آزادی مطابق صحبت های بازرگان تقسیم کاری بود که نهضت آزادی ایجاد کرده بود برای اهداف آن سازمان

- در سال 50 بیش از 80 تن از اعضای سازمان دستگیر شدند

- با لو رفتن اسامی روحانیون مرتبط با سازمان انحلال رسمی سازمان اعلام شد (منتظری، طالقانی، هاشمی، لاهوتی)

گروهک فرقان:

- در دهه 50 با تفسیر و برداشت خاصی از آیات کار خود را  شروع کرد و با تیرباران گودرزی در خرداد 59 ونهایتا در سال 60 متلاشی شد

- این گروه خود را پیرو دکتر شریعتی می دانست و معتقد به اسلام منهای روحانیت بود اگر چه رهبر آن روحانی جوانی به نام اکبر گودرزی بود

- از گودرزی کتاب هایی به جامانده است از جمله :ایدئولوژی توحید به ابعاد گوناگون آن,چند جلد تفسیر,شرح نهج البلاغه,صحیفه سجادیه,دعای عرفه و...

- گروه فرقان براساس برداشت های ناصحیح از قرآن و آموزه های دینی دست به ترور برخی از افراد زد از جمله: مطهری، مفتح، قرنی، قاضی طباطبایی، مهدی و حسام عراقی و ... و ترور نافرجام ربانی شیرازی و هاشمی رفسنجانی

گروهک موحدین انقلابی

- در سال 56 با محوریت محرم محمدی اعلام موجودیت کرد

- از نظر ایدئولوژی مارکسیسم و اسلام را با هم ممزوج کرده بودند

- با توجه به عدم موفقیت قبل از انقلاب به دلیل نداشتن پایگاه اجتماعی بعد از انقلاب با همه گروه ها مخالفت کرد و خواهان سهم در انقلاب بود

- نهایتا بدلیل در پیش گرفتن مشی مسلحانه در سال 60 متلاشی شد

البته در بين گروه هاي خارج نشين مي توان ردپاهايي از اين جريان يافت ناگفته نماند برخي از جريان هاي به ظاهر مذهبي داخل كشور نيز به نوعي ادامه دهنده همان جريان هستند.

تفکر اسلام فقاهتی-ولایتی با رویکرد حاکمیت فقهی و مکتبی

تنها جريان فكري كه دهه اول انقلاب را به سلامت پشت سر گذارد جريان اسلام فقاهتي – ولايتي بود كه تا كنون با ظهور و بروز جريان هاي متعددي در كشور اداره امور را به دست گرفته و هر كدام به نوع خود در روند نظام موثر بوده اند. اين جريان نيز يك جريان باسابقه به دليل پيوند جدي آن با حوزه هاي علميه محسوب مي شود علاوه بر اين به دليل اينكه اندیشه های وارداتی، اسلام را عامل عقب افتادگی می دانستند و جریان اسلامی ضمن نفی اتهام مزبور علت عقب افتادگی را در رها کردن ارزشهای اسلامی می دانست و البته برخلاف تلاش جریان های چپ و راست بر کمرنگ کردن نقش علما و روحانیون مردم روز بروز اقبال بیشتری به طرف علما پیدا می کردند همچنين از طرف ديگر اندیشه های التقاطی در دهه 30 باعث رونق محافل مذهبیون و طرح اندیشه های اسلامی گردید و ديگر سو فوت آیات عظام بروجردی و کاشانی مرجعیت را متوجه امام خمینی گردانید واندیشه های اسلام انقلابی طلایه دار جریان مذهبی و جریان های سیاسی موجود شد.

عمده تشكل هاي سياسي جریان مذهبی عباتند از:

1- هیئت های موتلفه اسلامی
2- سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
3- جامعه روحانیت مبارز
4- حزب جمهوری اسلامی
- در سال 1340 در حالی بنیان نهاده شد که تجربه مبارزه در فدائیان اسلام در کنار آیه الله کاشانی را داشت
- نقش ویژه این گروه در قیام پانزده خرداد، پشتیبانی مادی و معنوی از انقلاب، حفاظت از امام و غیره برکسی پوشیده نیست

سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
- این تشکل سیاسی با ائتلاف هفت گروه امت واحده , توحیدی فلق , توحیدی فلاح , توحیدی بدر , صف , موحدین و منصورون در 16 فروردین 58 اعلام موجودیت کرد
- بروز اختلافات در میان اعضای این سازمان و پیدایش سه تفکر:
  1- گروه راست: سنت گرایی در مسائل اقتصادی و اجتماعی و معتقد به ولایت برای نماینده امام
  2- گروه چپ: گروهی که خود را موظف به تبعیت از نظریات آیه الله راستی نمی دانستند (نبوی,تاجزاده,سلامتی)
 3- گروهی اختلافات را قابل حل ندانسته و خواستار انحلال سازمان بودند که نظر آنان در 25 فروردین با لغو شوراهای سازمان محقق شد

جامعه روحانیت مبارز
- این تشکل ازمیان روحانیانی که از سال 42 در کوران انقلاب به همراه امام  در مبارزه فعال بودند شکل گرفته که از سال 56 رسما اعلام موجودیت کرد
- مهمترین چهره های بنیان گذار این تشکل : آقایان: بهشتی، مطهری، مفتح، باهنر، مهدوی کنی، خسروشاهی، ایروانی، هاشمی، ناطق نوری، هادی غفاری و ...           
- این تشکل بعد ازانقلاب نقش به سزایی در تشکیل نهادهای انقلابی داشت

حزب جمهوری اسلامی
- این حزب اگرچه هسته مرکزی آن در قبل از انقلاب شکل گرفته بود بعد از انقلاب رسما توسط 5 نفر اعلام موجودیت کرد (بهشتی، خامنه ای، رفسنجانی، باهنر، موسوی اردبیلی)
- 1میلیون نفر عضو آن بودند به همراه تعداد زیادی از مسئولین
- این حزب به دلیل اختلاف بین اعضای جامعه روحانیت مبارز عملا نتوانست کاری از پیش ببرد و نهایتا درخواست انحلال آنرا امام تایید کرد
اتفاقاتي كه در آغاز دهه 60 رخداد به لحاظ سياسي و به دليل شرايط كشور و درگيري ايران در جنگ تحميلي با عراق بسيار حائز اهميت بوده. يكي از پالايش هاي بزرگ انقلاب در طول اين دهه اتفاق مي افتد تمام جريان هاي پيش گفته در اين دهه و به خصوص اوايل آن بسيار فعال بودند. اما بزرگترين رخداد هاي اين دهه به لحاظ جريان هاي سياسي در زير از نظر خواهيم گذراند.
- با طرح عدم کفایت سیاسی بنی صدر گروههای لیبرال و مارکسیستی چپ و راست از صحنه سیاسی خارج شده و زمام امور به دست نیروهای مذهبی سپرده شد و این نیروها توانستند پاسخگوی بسیاری از مسائل کشور باشند
البته همه اين، بياني تيتر وار از جريانات و فعاليت هاي مقطع انقلاب و دهه اول آن است. لازم به ذكر است كه تمام اين اتفاقات در سايه رهبري شخصيتي همچون امام (ره) هيچ آسيب جدي به پيكره و راه انقلاب وارد نيامد و انقلاب درياي پر تلاطم خيانت ها و دسيسه ها را به سلامت از سر گذراند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha