به گزارش قدس آنلاین، اروپا در حالی به فصل سرد سال ۲۰۲۶ نزدیک می‌شود که ذخایر گاز این قاره همچنان فاصله قابل توجهی با سطوح سال‌های گذشته دارد و بازار جهانی گاز نیز با محدودیت عرضه و رقابت شدید برای محموله‌های گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) مواجه است.

داده‌های منتشرشده در روزهای اخیر نشان می‌دهد ذخایر گاز اروپا حدود ۶۷ تا ۶۹ درصد ظرفیت مخازن قرار دارد؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۸۰ درصد بود و میانگین پنج‌ساله نیز حدود ۸۵ درصد اعلام شده است.

این فاصله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که اروپا برای ماه‌های سرد سال به ذخایر زیرزمینی گاز متکی است و هرگونه کاهش شدید دما می‌تواند مصرف انرژی را به شکل محسوسی افزایش دهد.

ذخایر پایین؛ نگرانی اصلی بازار گاز اروپا

مسئله فقط پایین بودن سطح ذخایر نیست؛ بلکه سرعت پر شدن مخازن نیز در ماه‌های گذشته کمتر از میزان مورد انتظار بوده است.

آژانس همکاری نهادهای تنظیم‌کننده انرژی اروپا (ACER) پیش‌تر هشدار داده بود که اتحادیه اروپا برای پر کردن ذخایر خود پیش از زمستان به واردات بیشتر LNG نیاز خواهد داشت. این نهاد همچنین تأکید کرده است که پر کردن مخازن در یک بازار جهانی رقابتی، هزینه بیشتری برای اروپا به همراه خواهد داشت.

بر اساس گزارش‌های جدید، قیمت بالای گاز نیز روند ذخیره‌سازی را دشوارتر کرده است؛ چرا که خرید گاز برای تزریق به مخازن، هزینه بیشتری برای فعالان بازار ایجاد می‌کند.

اروپا و آسیا در رقابت برای LNG

یکی از مهم‌ترین متغیرهای بازار گاز در زمستان پیش‌رو، رقابت میان اروپا و کشورهای آسیایی برای محموله‌های LNG خواهد بود.

اروپا پس از کاهش وابستگی به گاز روسیه، سهم بیشتری از نیاز خود را از بازار جهانی LNG تأمین می‌کند. هم‌زمان، کشورهای آسیایی نیز در صورت کاهش دما و افزایش مصرف، به دنبال تأمین محموله‌های بیشتر خواهند بود.

این رقابت در شرایطی رخ می‌دهد که عرضه جهانی LNG نیز با محدودیت‌هایی مواجه شده است. بر اساس گزارش رویترز، اختلال در صادرات LNG از قطر و امارات به دلیل بسته بودن مسیر تنگه هرمز، بخش قابل توجهی از عرضه جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. برآورد شرکت شل از کاهش حدود ۳۶ میلیون تن از عرضه LNG در سال جاری حکایت دارد.

زمستان سرد چه بلایی سر بازار می‌آورد؟

هوای سرد می‌تواند مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده وضعیت بازار گاز اروپا در ماه‌های آینده باشد.

بر اساس برآوردهای منتشرشده، اروپا در یک زمستان معمولی به حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیارد مترمکعب گاز نیاز دارد و در صورت وقوع زمستان سرد، مصرف می‌تواند حدود ۲۵ میلیارد مترمکعب افزایش پیدا کند.

در چنین شرایطی، کاهش ذخایر به این معناست که بازار برای تأمین تقاضای اضافی باید بیشتر به واردات متکی شود؛ موضوعی که در صورت هم‌زمانی با افزایش تقاضای آسیایی، می‌تواند رقابت بر سر محموله‌های LNG را تشدید کند.

رویترز گزارش داده است که قیمت لحظه‌ای LNG در آسیا در حال حاضر در محدوده ۳۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا قرار دارد و در صورت وقوع زمستان بسیار سرد، احتمال افزایش آن تا حدود ۴۰ دلار وجود دارد.

فشار انرژی به اقتصاد اروپا می‌رسد

افزایش قیمت گاز تنها بازار انرژی را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و آثار آن می‌تواند به بخش‌های مختلف اقتصاد اروپا منتقل شود.

گاز طبیعی یکی از نهاده‌های مهم تولید برق و فعالیت صنایع انرژی‌بر است و افزایش قیمت آن می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد. در بخش خانگی نیز افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه گرمایش خانوارها را افزایش دهد.

از سوی دیگر، تداوم قیمت‌های بالای انرژی می‌تواند فشارهای تورمی را افزایش داده و شرایط را برای صنایع اروپایی دشوارتر کند. رویترز نیز در گزارش اخیر خود از افزایش فشارهای اقتصادی ناشی از قیمت انرژی بر اروپا خبر داده است.

آیا اروپا با بحران گاز مواجه می‌شود؟

با وجود پایین بودن ذخایر، وضعیت فعلی لزوماً به معنای وقوع کمبود گاز در اروپا نیست.

اروپا طی سال‌های اخیر ظرفیت واردات LNG و زیرساخت‌های بازگازسازی خود را افزایش داده و مصرف گاز نیز نسبت به دوره پیش از بحران انرژی کاهش یافته است. به همین دلیل، سطح ذخایر تنها یکی از عوامل تعیین‌کننده امنیت انرژی این قاره محسوب می‌شود.

با این حال، پایین بودن ذخایر حاشیه امنیت بازار را کاهش می‌دهد. به همین دلیل، یک سرمای شدید یا اختلال تازه در عرضه جهانی می‌تواند اثر بیشتری بر قیمت‌ها بگذارد.

اروپا چشم‌انتظار زمستان

اکنون سه عامل بیش از هر چیز آینده بازار گاز اروپا را تعیین خواهد کرد؛ سرعت تکمیل ذخایر، وضعیت عرضه جهانی LNG و شدت سرمای زمستان.

اگر زمستان معتدل باشد، اروپا فرصت بیشتری برای مدیریت ذخایر و تأمین نیاز مصرف‌کنندگان خواهد داشت. اما وقوع یک دوره سرمای شدید هم‌زمان با اختلال در عرضه LNG و افزایش تقاضای آسیا می‌تواند بازار را با فشار بیشتری مواجه کند.

به این ترتیب، اروپا در آستانه زمستان ۲۰۲۶ نه لزوماً با یک بحران قطعی گاز، بلکه با بازاری مواجه است که حاشیه امنیت آن نسبت به سال‌های گذشته کمتر شده و نسبت به شوک‌های عرضه و تغییرات آب‌وهوایی حساس‌تر است.