اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، خود را آماده نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ می‌کند و یکی از اهداف اعلام‌شده واشنگتن این است که اقتصادهای بزرگ جهان را به قطع روابط تجاری با ایران ترغیب کند. تقریباً همزمان، مسعود پزشکیان عازم نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک است؛ جایی که قرار است شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین نیز حضور داشته باشند. این تقارن، مرحله تازه جنگ اقتصادی را بهتر از فهرست تحریم‌های جدید توضیح می‌دهد. مسئله دیگر صرفاً این نیست که آمریکا چند شرکت و کشتی را تحریم می‌کند؛ مسئله این است که واشنگتن تا کجا می‌تواند قواعد تحریمی خود را به دیگر قدرت‌ها تحمیل کند و در این میدان، چین مهم‌ترین آزمون است.
اهمیت چین برای ایران روشن است. بخش عمده نفت صادراتی ایران در سال‌های اخیر راهی بازار چین شده و شرکت‌های چینی؛ به‌ویژه پالایشگاه‌های مستقل، مهم‌ترین خریداران این نفت بوده‌اند. به همین دلیل، هر طرحی برای «خفه‌ کردن اقتصادی» ایران بدون محدود کردن این مسیر، یک شکاف بزرگ دارد.
اما گزارش ۲۸ آگوست مؤسسه مطالعات جنگ نشان می‌دهد آمریکا با وجود تحریم تعدادی از شرکت‌های چینی و هنگ‌کنگی، هنوز به سراغ مؤسسات مالی بزرگ چین نرفته است. ارزیابی این مؤسسه این بوده که اقدام‌های فعلی بعید است آسیب اقتصادی مهمی به چین بزند یا پکن را از ادامه روابط تجاری با ایران منصرف کند. چین نیز رسماً تهدید کرده در برابر تحریم‌های ثانویه از منافع خود دفاع خواهد کرد.
در اخبار روز گذشته هم این احتیاط آشکار بود. مارک فایفل، مقام پیشین امنیت ملی آمریکا به الجزیره گفت واشنگتن امیدوار است مجبور نشود خریداران چینی نفت ایران را هدف تحریم‌های ثانویه قرار دهد و فعلاً این گزینه را برای مراحل بعد نگه داشته است.
این احتیاط تصادفی نیست. ترامپ قرار است ۲۴ سپتامبر میزبان شی جین‌پینگ باشد و واشنگتن همزمان پرونده‌های سنگین تجارت، تعرفه، مواد معدنی حیاتی و رقابت فناوری با چین را روی میز دارد. فشار حداکثری بر ایران، اگر واقعاً تا انتها اجرا شود، می‌تواند آمریکا را ناچار کند هزینه یک رویارویی تازه با پکن را نیز بپذیرد.
یک تحول دیگر نیز معادله را پیچیده‌تر کرده است. وال‌استریت ژورنال در تحلیلی که ۲۹ آگوست منتشر کرد، نوشت چین طی سال‌های گذشته ذخایر عظیم نفتی ایجاد کرده و اکنون یک تا 4/1 میلیارد بشکه نفت در ذخایر خود دارد؛ معادل حدود ۱۲۰ روز واردات.به نوشته این روزنامه، همین ذخایر به پکن اجازه داده در جریان جنگ ایران واردات نفت خود را کاهش دهد و بدون قرار گرفتن زیر فشار فوری بازار، درباره زمان و منبع خرید نفت انعطاف بیشتری داشته باشد. به بیان دیگر، چین سال‌ها برای روزی آماده شده که انرژی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی تبدیل شود.