سه‌شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - ۱۰:۰۷

گامی مهم در راستای عادی‌سازی روابط تهران و ریاض

سیدمرتضی موسوی خلخالی

تهران و ریاض

 این روزها و پس از گذشت هفت سال از آغاز تنش‌های جدی در روابط ایران و عربستان شاهد میل به همگرایی طرفین هستیم. مسائلی مانند حمایت ریاض از ترویست‌های داعش، شهادت جمعی از مردم ایران در فاجعه منا و حادثه مسجدالحرام، برجام و فتنه‌گری‌های رژیم صهیونیستی از جمله عوامل شکل‌گیری تنش بین دو کشور به شمار می‌روند.

با وجود همه این مشکلات، روی کار آمدن دولت جدید در ایران و راهبرد رشد همگرایی منطقه‌ای در این دوره همزمان با ضعف شدید سعودی و انزوای بین‌المللی زمینه‌ساز شکل‌گیری این روابط شده است. با عطف به نقش دو کشور در جهان، امروز حتی می‌توان گفت روابط میان تهران و ریاض مهم‌تر از احیای برجام است. ایران و عربستان دو وزنه مهم در جهان اسلام بوده و بی‌شک نزدیکی آن‌ها پس از هفت سال بحرانی می‌تواند در حل چالش منطقه راهگشا باشد. از سوی دیگر این برقراری رابطه در زمینه اقتصادی برای ایران آورده‌های خوبی دارد؛ چراکه بسیاری از کشورهای عربی تحت نفوذ ریاض در چند سال اخیر روابط خود با ایران را کاهش دادند. سعودی‌ها روابطشان با کشورهای خلیج‌فارس را طوری تنظیم کرده‌اند که همه اعراب از تهدید ریاض در فشار هستند. به عنوان نمونه امروز سیاسیون کشور عراق عدم شکل‌گیری ثبات در این سرزمین را ثمره نبود روابط حسنه بین ایران و عربستان تلقی می‌کنند. به همین خاطر بغداد تلاش می‌کند با شکل‌دهی به روابط جدید ایرانی عربی قدری از ناآرامی‌های کشورش بکاهد. از سوی دیگر رشد همگرایی منطقه‌ای با ایران منجر به عقب‌نشینی آمریکا در وین می‌شود زیرا بخشی از دلایل اعمال فشار کاخ سفید علیه ایران استفاده از اهرم عربی است.

اما این تیرگی روابط به ضرر ریاض هم شده زیرا برخی دولت‌های عربی مانند عمان، قطر و حتی کویت دیگر حاضر به پیروی از سعودی نبوده و ترجیح می‌دهند منافع دوطرفه خود با تهران را مستقل دنبال کنند. از سویی در حالی که ریاض با خرید و انباشت هنگفت سلاح‌های غربی به انبار باروت و قبرستانی از سلاح تبدیل شده اما در سایه ناکارآمدی حس شکست آن‌ها را عذاب می‌دهد. تحت تأثیر این موضوعات و به ویژه تبعات جنگ ویرانگر یمن، سعودی در روزهای اخیر دست دوستی به سمت کشورمان دراز کرده است. در این شرایط سفر دیپلمات‌های ایرانی به کشور عربستان که در راستای راه‌اندازی قریب‌الوقوع سفارتخانه‌های دو کشور قابل تعبیر است مهم به نظر می‌رسد. اکنون شرایط بهتر ایران در میز مذاکره با سعودی‌ها نباید موجب تصمیم‌گیری اشتباه شده و دو طرف باید به سمت نزدیکی پیش روند.

حقیقت این است که ما در طول ۴۰ سالی که از عمر انقلاب می‌گذرد هرگز برای کشورهای منطقه و جهان تهدیدآفرین نبوده‌ایم. مشکل اصلی ایران‌هراسی است که از سوی غرب و رژیم صهیونیستی به آن دامن زده شده و ریاض هم در این دام گرفتار شده است. به همین خاطر باید هر چه سریع‌تر روابط را به سمت همگرایی ببریم. در موضوع یمن هم ریاض دیر یا زود باید بپذیرد هر کشوری که وارد این سرزمین شده، شکست خورده است. جمال عبدالناصر با ارتش مجهز وارد این سرزمین شد اما در نهایت با ۳۰هزار کشته از آن خارج شد. میدان یمن ختم به پیروزی ملت یمن خواهد شد. در نهایت ما با دیپلماسی قوی می‌توانیم روابط منطقه‌ای مبتنی بر نقش امنیت‌ساز ایران اسلامی را ایجاد کنیم. باید دیپلمات‌های مسلط را وارد میدان کرده و با گفت‌وگو و رفت و آمدهای مستمر اقدام به احیای روابط خارجی منطقه‌ای بکنیم.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.