در نگاه نخست، امام حسین(ع) شناختهشدهترین امام در میان شیعیان است. ولی و سروری که بر دلهای شیعیان حکومت میکند و داغ شهادتش همچنان در دلهای ما زنده است و در انتظار منتقم خونش روزگار میشماریم. اما با کمی تأمل درمییابیم این محبت نیازمند پیوست شناختی عمیقتری است. پیوستی شکل گرفته براساس درسهایی که میتوان از زندگی این امام بزرگ آموخت. درسهایی که براساس تأکید و تذکر رهبر معظم انقلاب متوقف به حادثه کربلا و شهادت امام حسین(ع) نبوده که «زندگی حسین بن علی(ع) در طول تاریخِ زندگی پنجاه و چند ساله آن بزرگوار، همه درس است: دوران کودکی او درس است، دوران جوانی او درس است، در دوران امامت امام حسن(ع) رفتار او درس است، بعد از شهادت امام حسن(ع) رفتار او همه درس است» (۲۲/۰۳/۱۳۹۲). درسی که متوقف به شیعیان نیست؛ «امامحسین(ع) نه فقط برای شیعه، نه فقط برای مسلمانها، بلکه برای احرار عالم درس دارد. شما گنجینهدار یک چنین جواهر ذیقیمتی هستید که همه بشریت میتواند از او بهره برد و استفاده کند» (۱۹/۱۰/۱۳۸۶).
برای آشنایی بهتر با این گنجینه در آستانه سالروز ولادت مبارکش، به برخی بیانات رهبر معظم انقلاب در این خصوص نظری انداختهایم.
مولودی که تاریخ را هدایت کرد
رهبر معظم انقلاب با نگاهی به روز ولادت امام حسین(ع)، عظمت این روز را پرتوی از عظمت صاحبش دانسته و میفرمایند: «روز میلاد حضرت اباعبدالله الحسین علیهالصّلاةوالسّلام روز باعظمتی است. به فرمایش مرحوم آقای حاج میرزا جواد آقای تبریزی ملکی - عالم فقیه و عارف بزرگوار - عظمت روز سوم شعبان را باید به عنوان پرتوی از عظمت حسین بن علی(ع) بهحساب آورد و بهشمار آورد؛ روز بزرگی است. در این روز کسی متولد شد که سرنوشت اسلام، به او، به حرکت او، به قیام او، به فداکاری او، به اخلاص او بسته بود» (۲۲/۰۳/۱۳۹۲). روزی که مولود باعظمتش تاریخ را هدایت کرد. «روز ولادت حسینبنعلی(ع)...؛ یعنی مظهر مجاهدت خالص و پاک برای خدا. این مجاهدت اگر از سوی مردم جواب داده شد، مثل مجاهدت نبیاکرم(ص) میشود که حکومت اسلامی را بهوجود آورد و تاریخ را عوض کرد؛ اما اگر با کمک و همراهی دلهای مؤمن مواجه نشود، مانند واقعه عاشورا میشود که امام حسین(ع) به شهادت میرسد. جوشش معنویِ او، تاریخ را هدایت میکند. بالفعل نمیتواند موفقیت ظاهری پیدا کند، اما در طول تاریخ، موفقیت حتمی متعلق به اوست؛ همانطور که همه نبوتها و همه راهنمایان بشر و راهنمایان الهی در طول تاریخ، این را داشتهاند. لذا شما میبینید با گذشت ۱۳، ۱۴ قرن، نام حسینبنعلی(ع) پرچم عدالت و فضیلتهای معنوی است و همین نام توانسته است این انقلاب را بهوجود آورد» (۱۷/۰۷/۱۳۸۱).
امامی که باید به دنیا معرفی شود
این هدایت تاریخی و حرکت عظیم امام حسین(ع) محدود به زمانه خودشان نبوده و درسهایی دارد که برای امروز ما راهگشاست و باید به جهانیان معرفی شود. رهبر فرزانه انقلاب در این خصوص میفرمایند: «ما امروز احتیاج داریم که حسینبنعلی(ع) را به دنیا بشناسانیم؛ دنیای دچار ظلم و فساد و دنائت و لئامت، محتاج معرفت آزادگی حسینی و حرّیت حسینی است. امروز مردم دنیا، جوانهای دنیا، ملتهای بیغرض، برای یک چنین حقیقتی دلهایشان میتپد؛ [اگر] امام حسین(ع) به دنیا معرفی بشود، اسلام معرفی شده است، قرآن معرفی شده است. امروز با صدها وسیله علیه اسلام و علیه معارف اسلامی تبلیغ میشود؛ در مقابل این حرکت خصمانه جبهه کفر و استکبار، حرکت معرفت حسینی میتواند یکتنه سینه سپر کند، بایستد و حقیقت اسلام را، حقیقت قرآن را به دنیا معرفی کند» (۲۷/۰۶/۱۳۹۸).
دنیای امروز نیازمند منطق حسینی است
اما دلیل راهگشایی این درسها در منطق امام حسین(ع) نهفته است. منطقی که رهبر حکیم انقلاب در خصوص آن میفرمایند: «منطق حسینبنعلی(ع)، منطق دفاع از حق است، منطق ایستادگی در مقابل ظلم و طغیان و گمراهی و استکبار است. این منطقِ امام حسین(ع) است؛ امروز دنیا به این منطق نیازمند است؛ امروز دنیا شاهد حاکمیت کفر و استکبار و حاکمیت فساد است، دنیا شاهد حاکمیت ظلم است؛ این پیام امام حسین(ع)، پیام نجات دنیاست» (۲۷/۰۶/۱۳۹۸). منطق و اصلی که نه تنها برای ما که برای همه افرادی که تحت ظلم هستند، از جانب امام حسین(ع) به یادگار مانده و امروز الگو و راهنماست. «این بزرگوار در تاریخ بشریت، یک حرکتی را - که نظیر و شبیهی ندارد – ارائه به تاریخ کرد و در مقابل چشم بشریت گذاشت که هرگز فراموش نخواهد شد؛ الگو است. فداکاری برای هدف الهی، در آن حجم، در آن مقیاس عظیم؛ فداکاری به معنای دادن جان خود، جان عزیزان؛ اسارت حرم اهل بیت، با آن وضع، با آن فجاعت؛ تحمل این حادثه سخت برای اینکه اسلام بماند، برای اینکه ظلمستیزی به عنوان یک اصل در تاریخ اسلام و در تاریخ بشریت به یادگار بماند؛ این چیزی است که دیگر نظیری برای آن نمیشود پیدا کرد» (۲۲/۰۳/۱۳۹۲).
تلاش برای بیداری حتی در میدان نبرد
در کنار ظلمستیزی؛ روشنگری و تلاش برای گفتوگو به منظور هدایت و تغییر افراد، دیگر درس امام حسین(ع) برای امروز ماست. درسی که میتوانیم آن را در زیست امام حسین(ع) حتی در میدان نبرد جستوجو کنیم، زیرا او امامی است که در هنگام نبرد هم مشغول هدایت است و در وقت جهاد در پی روشنگری بوده و سلاحش بیانات مستدلش است. درسی که رهبر معظم انقلاب درباره آن میفرمایند: «امام حسین(ع) را فقط به جنگ روز عاشورا نباید شناخت؛ آن یک بخش از جهاد امام حسین(ع) است. به تبیین او، امر به معروف او، نهی از منکر او، توضیح مسائل گوناگون در همان منا و عرفات، خطاب به علما، خطاب به نخبگان - حضرت بیانات عجیبی دارد که در کتابها ثبت و ضبط است - بعد هم در راه به سمت کربلا، هم در خود عرصه کربلا و میدان کربلا، باید شناخت. در خود عرصه کربلا حضرت اهل تبیین بودند، میرفتند، صحبت میکردند. حالا میدان جنگ است، منتظرند خون هم را بریزند، اما از هر فرصتی این بزرگوار استفاده میکردند که بروند با آنها صحبت بکنند، بلکه بتوانند آنها را بیدار کنند» (۰۵/۰۵/۱۳۸۸).
شعار امام حسین(ع)، اصلاح در میان امت اسلامی
دیگر درس امام حسین(ع) برای ما حرکت برای اصلاح امور است. امام حسین(ع)، پدر و امامی است که به منظور اصلاح مردم به میدان آمد. اصلاحی که رهبر معظم انقلاب آن را چنین تبیین میکنند: «در زمینه اصلاح، دو جمله از امام حسین(ع) نقل شده است. امام حسین(ع) میفرماید: «خرجت لطلب الاصلاح فی امّة جدّی» (بحارالأنوار، ج۴۴ ص ۳۲۹). او دنبال اصلاحات است و میخواهد اصلاح به وجود آورد. یک جای دیگر هم میفرماید: «لنری المعالم من دینک و نظهر الأصلاح فی بلادک»(تحفالعقول، ص۲۳۷). میخواهیم اصلاح در میان ملت اسلام و کشور اسلامی به وجود بیاید. این شعارِ امام حسین(ع) است. اصلاح چیست؟ اصلاح این است که هر نقطه خرابی، هر نقطه نارسایی و هر نقطه فاسدی، به یک نقطه صحیح تبدیل شود» (۲۶/۰۱/۱۳۷۹).
عزت و افتخاری که از آن حسین(ع) است
عزتمندی دیگر درس امام حسین(ع) برای ماست. عزت و افتخاری که با گام گذاشتن در مسیر درست نصیب ما خواهد شد. رهبر معظم انقلاب در تعریف و توضیح این عزت میفرمایند: «عزت و افتخار حسینی... چگونه عزتی است؟ این افتخار، افتخار به چیست؟ آن کسی که حرکت حسینبنعلی(ع) را بشناسد، میداند که این عزت، چگونه عزتی است. از سه بُعد و با سه دیدگاه، این نهضت عظیم حسینی را که در تاریخ اینطور ماندگار شده است، میشود نگاه کرد. در هر سه بُعد، آنچه که بیش از همه چشم را خیره میکند، احساس عزت و سربلندی و افتخار است. یک بُعد، مبارزه حق در مقابل باطل مقتدر است که امام حسین(ع) و حرکت انقلابی و اصلاحیِ او چنین کرد. یک بُعد دیگر، تجسم معنویت و اخلاق در نهضت حسینبنعلی(ع) است... بُعد سوم که بیشتر در بین مردم رایج است، فجایع، مصیبتها، غصهها، غمها و خونِدلهای عاشوراست؛ لیکن در همین صحنه سوم، باز هم عزت و افتخار هست. کسانی که اهل نظر و فکر و تأملاند، باید هر سه بُعد را دنبال کنند»(۰۹/۰۱/۱۳۸۱).
نشانه اراده الهی بر نصرت امت اسلامی
در پایان پس از مرور برخی از آموزههای زندگی سیدالشهدا(ع) باید به دو نشانه اشاره کرد. دو نشانهای که بیانگر زنده بودن و پویایی حرکت امام حسین(ع) و جاودانگی درسهایی است که به بشریت دادهاند؛ نخست، سنت عزاداری ایشان و بعد راهپیمایی عظیم اربعین. دو نشانهای که رهبر معظم انقلاب در خصوص آنها و راهگشاییشان برای امتها چنین میفرمایند: «این اعتقاد، درست است که اسلام را قیام سیدالشهدا(ع) حفظ کرده؛ همچنانکه در طول زمان، در قرنهای متوالی، این حادثه روزبهروز زندهتر شده. امروز این مراسم از ۱۰۰ سال پیش که تدین مردم بهحسب ظاهر، معارضینی مثل معارضین امروز هم نداشت، خیلی گرمتر، گیراتر، پرشورتر و گستردهتر دارد انجام میگیرد؛ همه اینها معنا دارد، همه اینها نشاندهنده یک حقایقی و یک جریانی است که به رهبری حسینبنعلی(ع) دارد در دنیا پیش میرود؛ و انشاءالله پیش خواهد رفت و کارگشا خواهد بود و گرههای ملتها را باز خواهد کرد (۳۰/۰۶/۱۳۹۶). معنایی که برای ما نشانه و آیتی از جانب خداست. رهبر فرزانه انقلاب در بیاناتی دیگر به حرکت جهانی اربعین پرداخته و در خصوص این آیت میفرمایند: «اربعین جهانی شد و جهانیتر هم خواهد شد؛ این خون حسینبنعلی(ع) است که بعد از هزارو۴۰۰ سال دارد میجوشد و روزبهروز تازهتر میشود، روزبهروز زندهتر میشود؛ این همان پیام عاشوراست که از حلقوم اباعبدالله و حلقوم زینب کبری(سلام الله علیهما) در نهایت غربت و تنهایی صادر شد و امروز فضای عالم را فرا گرفته است و فرا میگیرد. حسین(ع) متعلق به انسانیت است؛ ما شیعیان افتخار میکنیم که پیرو امام حسین(ع) هستیم، اما امام حسین(ع) فقط متعلق به ما نیست؛ مذاهب اسلامی، شیعه و سنی، همه زیر پرچم امام حسین(ع) هستند. در این راهپیمایی عظیم حتی کسانی که متدین به اسلام هم نیستند، شرکت میکنند و این رشته ادامه خواهد داشت انشاءالله؛ این یک آیت عظمایی است که خدای متعال دارد نشان میدهد. در روزگاری که دشمنان اسلام و دشمنان امت اسلامی با انواع و اقسام ابزارها و وسایل، با پول، با سیاست، با سلاح علیه امت اسلامی دارند کار میکنند، خداوند متعال ناگهان حادثه راهپیمایی اربعین را این جور عظمت میدهد، اینجور جلوه میدهد. این آیت عظمای الهی است، این نشانه اراده الهی بر نصرت امت اسلامی است، این نشان میدهد که اراده خدای متعال بر نصرت امت اسلامی تعلق گرفته است» (۲۷/۰۶/۱۳۹۸).
نظر شما