در این روزهای پربرکت که تقویم تاریخ ایران اسلامی، دو نقطه عطف حیاتی را در خود جای داده است؛ از یک سو، یادآوری پیروزی شکوهمند انقلاب در دهه فجر و از سوی دیگر، خیز برداشتن جامعه ایمانی برای جشن میلاد منجی موعود در آستانه نیمه شعبان. این همزمانی، یک فرصت بیبدیل برای بازخوانی بنیادهای تمدنی ظهور است. اگر انقلاب اسلامی، بیداری سیاسی و اجتماعی ملت را به نمایش گذاشت، اینک پرسش بنیادین این است چه سازوکاری لازم است تا این بیداری به بلوغ قلبی و آمادگی ساختاری برای تحقق حکومت جهانی ولایت تبدیلد شود؟ چگونه میتوان از مرحله اطاعت قانونی به مرحله حکومت بر دلها گذار کرد؟
در ادامه با واکاوی دقیق آموزههای دینی، تبیین میکنیم چرا تحقق این آرمانهای متعالی، مستلزم درک عمیق الگوهای تاریخی مصیبت همچون عاشورا و تداوم جهاد درونی و بیرونی است. برای روشن شدن این مسیر، توضیحات حجتالاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان، کارشناس دینی را در ادامه میخوانید؛ فرمایشاتی که نشان میدهد آمادگی برای ظهور، در گرو درک دقیق نسبت میان عاشورا و انتظار است.
چرا نیمه شعبان، کربلا؟
حجتالاسلام پناهیان با اشاره به تقارن زمانی و محتوایی نیمه شعبان و ایام زیارتی اباعبدالله الحسین(ع) میگوید: در شب میلاد امام زمان(عج) که شب توجه به ظهور است، به ما دستور دادهاند به زیارت اباعبدالله الحسین(ع) برویم. این دستور به ظاهر متناقض، یک پیام عمیق را در خود پنهان دارد. زیارت کربلا در شب نیمه شعبان یادآوری میکند چرا کربلا پیش آمد. درواقع، این زیارت به ما میفهماند تا زمانی که جامعه به درک درستی از ولایت نرسد، زمینه برای تکرار مصیبتها و ظلم به اولیای خدا وجود دارد. سؤال اساسی این است چرا باید این همه مصیبت برای اولیای خدا پیش بیاید؟ چرا خداوند پیامبران را فرستاد تا ببیند چه کسی به صورت بالغیب آنها را کمک میکند؟ اینجاست که ما باید به این درک برسیم که اگر الزامات قانونی سنگین هم نبود، مردم اطاعت از مولا را اصل قرار دهند.
وی در تبیین تفاوت اطاعت قلبی و اطاعت اجباری بیان میکند: اگر قرار بود امام زمان(عج) صرفاً با الزامات قانونی، نظارتهای شدید و دوربینهای مداربسته، مردم را وادار به اطاعت کنند، میتوانستند هوشمندانهترین قوانین را وضع و متخلفان را بهشدت مجازات کنند، اما دین چنین هدفی ندارد. دین به دنبال حکومتی است که بر دلها حکم براند. اولیای خدا در صدر اسلام مظلوم واقع شدند، زیرا مردم را به چیزی که دوست نداشتند، وادار نکردند. اینجاست که باید به آیه قرآن اشاره کرد که حضرت نوح(ع) به مردم فرمود: «آیا ما شما را وادار به چیزی کنیم که دوست ندارید؟» (أَنُلْزِمُکُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا کَارِهُونَ، سوره هود، آیه ۲۸). این عدم اجبار، زمینه را برای ظلم به اولیای خدا فراهم کرد و امتحان الهی در همین بستر شکل گرفت.
حکومت بر دلها
این کارشناس دینی با ترسیم تصویری از حکومت مطلوب امام زمان(عج) میگوید: امام زمان(عج) بر دلها حکومت میکند. در این حکومت اگر مردم تخطی کنند، عموم مردم همدیگر را کنترل میکنند. امر به معروف و نهی از منکر در حکومت امام زمان(عج) ارزشی به مراتب بالاتر از قانون دارد. در زمان حضرت ولی عصر(عج)، کسی از ترس شعور مردم جرئت مخالفت با امام را ندارد. این همان حکومت انسانی است که در آن در اوج آزادی، سوءاستفاده از آزادی صورت نمیگیرد. این وضعیت زمانی محقق میشود که مردم به این استعداد برسند که نگذارند کربلا پیش بیاید.
استاد پناهیان در ادامه به نقش محوری مردم در جلوگیری از مصیبتهای کربلا اشاره و اضافه میکند: در صدر اسلام، زمانی که حضرت زهرا(س) غریب شدند، مردم بلند نشدند. وقتی امام حسین(ع) محاصره شدند، مردم برای کمک نیامدند. برعکس، مردم آمدند و برای شهادت حضرت منسجم شدند. اما اگر مردم بر اثر یک فرهنگ غنی، خودشان همدیگر را کنترل کنند که کسی نتواند برای امام جامعه کم بگذارد، بالاترین قدرت برای امام جامعه پدید میآید. ما باید از مصائب اباعبدالله الحسین(ع) پیامهایی بگیریم که حکومت امام زمان(عج) را مهیا کنیم.
جهاد در نبرد حق و باطل
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ایام کنونی و نبرد حق و باطل، به اهمیت جهاد در این دوران میپردازد و میگوید: جهاد در راه خدا، مفهومی مغفول است که ما امروز در متن آن قرار گرفتهایم. در این ایام که دشمن صهیونیستی و حامیانش تهدیداتی را متوجه ما کردهاند، توجه به سوره مبارکه محمد(ص) راهگشاست. سوره محمد(ص) که به نام مقدس پیامبر اکرم(ص) نامگذاری شده است، غالباً درباره جهاد در راه خداست. این سوره سرشار از امید و شجاعت است و دلگرمی محکمی به انسان میدهد. این سوره میفرماید کسانی که کافر شده و مانع راه خدا میشوند، کارشان اثری ندارد. این آیه، دلگرمی محکمی به انسان میدهد و به قلب، شجاعت میبخشد. من فکر میکنم حضرت امام خمینی(ره) جمله معروف «آمریکا هیچ غلطی نمیتواند بکند» را از این آیه کریمه گرفته است.
وی در ادامه به آیات دیگری از این سوره اشاره کرده و ادامه میدهد: در این سوره آمده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»(سوره محمد، آیه ۷)؛ اگر خدا را یاری کنید، او شما را یاری میکند و گامهایتان را استوار میسازد. همچنین، درباره شهدا میفرماید: «وَالَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَلَنْ یُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ» (سوره محمد، آیه ۴)؛ کسانی که در راه خدا کشته میشوند، خداوند عمل آنها را ضایع نمیکند.
هشدار بخلورزی در جهاد
این استاد حوزه و دانشگاه در تبیین اهمیت جهاد میگوید: این سوره، ما را از دشمن دور میکند و اضطراب را از بین میبرد. اما نکته بسیار جذاب این سوره، آخرین آیه آن است که به مؤمنان هشدار میدهد اگر در راه خدا بخل بورزید و فداکاری لازم را نکنید، خداوند سنت استبدال را عمل میکند؛ «یَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ» (سوره محمد، آیه ۳۸)؛ خداوند قومی دیگر را جایگزین شما میکند که مانند شما نیستند. رسول خدا(ص) در توضیح این آیه، به سلمان فارسی اشاره کردند و فرمودند: «آن قوم همولایتیهای سلمان فارسی هستند». این روایت، وظیفه امروزین ما را بهخوبی مشخص میکند.
حجتالاسلام پناهیان در پایان میگوید: ما باید در این ایام، قرائت سوره محمد(ص) را برای خودمان رسم کنیم. این سوره دلها را قوی میکند و اضطراب را از بین میبرد. این یک برنامه قرآنی برای نصرت رزمندگان است. آمادگی برای ظهور در گرو فهم عمیق درس کربلاست. این آمادگی به معنای ایجاد جامعهای است که در آن مردم با ولایتمداری قلبی و امر به معروف و نهی از منکر، اجازه نمیدهند مصیبتهای صدر اسلام تکرار شود. انقلاب اسلامی با بیداری و مقاومت ملت ایران، گامی مهم در جهت تحقق این آمادگی است. ما باید با تکیه بر این آمادگی و جهاد مستمر، زمینه را برای حاکمیت جهانی ولایت فراهم کنیم و اجازه ندهیم بخلورزی و سستی، ما را از این مسیر بازدارد.
نظر شما