فیلم سینمایی «جانشین» به کارگردانی مهدی شامحمدی و تهیهکنندگی روحالله سهرابی محصول انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس بنیاد فرهنگی روایت فتح است که روزگذشته نخستین نمایش خود را در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر تجربه کرد. این فیلم روایتی از زندگی شهید حسین املاکی از شهدای شاخص استان گیلان است که به «همت گیلان» شهرت دارد و به نقش سرنوشتساز وی به عنوان جانشین لشکر قدس گیلان در طراحی و اجرای عملیات بزرگ و پیچیده نصر۴ میپردازد. آرمان درویش در این فیلم نقش شهید املاکی را ایفا میکند و امیر آقایی، شکیب شجره، پیام احمدینیا، هادی شیخالاسلامی، سارا توکلی، پیمان نوری و... از دیگر بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
مهدی شامحمدی در نخستین تجربه فیلمسازیاش با «مجنون» در چهل و دومین جشنواره فجر حضور داشت و توانست چهار سیمرغ بلورین از مجموع ۱۴ نامزدی را کسب کند. با او درباره ساخت فیلم تازهاش به گفتوگو نشستیم که در ادامه میخوانید.
شامحمدی با اشاره به استقبال خوب مخاطبان از «مجنون» و اینکه در فیلم جدیدش باز هم به سراغ یکی دیگر از قهرمانان جنگ رفته، میگوید: متأسفانه در سینمای ایران قهرمانان واقعی معرفی نشدهاند و به همین دلیل وقتی چنین فیلمهایی ساخته میشود، شاهد استقبال گستردهای هستیم که البته موجب دلگرمی است. زمانی که مجنون اکران شد من در حال فیلمبرداری «جانشین» بودم و طبیعتاً استقبال مردم از آن فیلم روی کار جدیدم هم تأثیرگذار بود، اما اینکه چرا باز به سراغ چنین سوژهای رفتم به این موضوع برمیگردد که مدتهاست دوستانم شهدای مختلفی را معرفی میکنند که درباره آنها فیلم بسازم و همچنین این اتفاق سبب میشود بتوانم تجربههای جدیدی داشته باشم.
هر لحظه این قهرمان بزرگ برایم جذابتر میشد
وی درباره دلایل انتخاب داستان زندگی شهید املاکی تأکید میکند: زمانی که تصمیم داشتم فیلم دومم را بسازم ابتدا ذهنم به سمت قهرمانان شهید شناخته شده جنگ میرفت، اما یکی از مسئولان فرهنگی، آقای سهرابی، حسین املاکی را معرفی و در مورد ایشان صحبت کرد. آن زمان اسم این شهید را شنیده بودم، اما شناخت زیادی از او نداشتم. پیشنهاد آقای سهرابی سبب شد به پژوهش در مورد زندگی حسین املاکی بپردازم. هر چه بیشتر مطالعه میکردم، این قهرمان بزرگ برایم جذابتر میشد.
او تأثیرگذاری زیادی در جنگ داشت و شاید بتوان گفت از بسیاری از شخصیتهای شناخته شده ما از لحاظ تأثیرگذاری جایگاه ویژهتری دارد، اما متأسفانه به دلیل اینکه حسین املاکی کمتر شناخته شده، نامش هم کمتر به گوش مردم رسیده است. ولی خوشحالم که این فرصت برای ما فراهم شد تا درگیر این پروژه شویم و درباره او فیلم بسازیم.
این کارگردان در ادامه درباره هسته اصلی قصه عنوان میکند: در طول پژوهش، تم اصلی داستان شکل گرفت و با یک تیم نویسنده مشغول نگارش فیلمنامه شدیم. داستان در یک بازه زمانی ۴۰ تا ۵۰ روزه در جریان عملیات نصر۴ در خرداد و تیر سال ۶۴ در منطقه غرب ایران و کردستان عراق اتفاق میافتد. پس از تکمیل فیلمنامه، پیشتولید سهماهه و تولید دوماهه را پشت سر گذاشتیم و پس از آن به بخش پستپروداکشن وارد شدیم.
همان مسیر «مجنون» را دنبال کردیم
شامحمدی درباره فضای این فیلم و شباهتهای آن به ساختار «مجنون» میگوید: فیلم از نظر ساختاری مشابه مجنون است که آن فیلم هم مربوط به برههای از زندگی مهدی زینالدین در عملیات خیبر در زمستان سال ۶۲ بود. در این فیلم نیز زندگی حسین املاکی در ماههای خرداد و تیر سال ۶۴ را روایت و همان مسیر و شرایط مشابه را دنبال میکنیم. از نظر تولید و پروداکشنها هم از جهاتی خیلی پر و پیمانتر از «مجنون» است و شاید حجم صحنههای جنگی از آن فیلم کمتر باشد، ولی متنوعتر است.
وی در ادامه به سختیهای تولید فیلم جنگی اشاره میکند و میافزاید: کار کردن در کوهستان بسیار دشوارتر از دشتهای جنوب است و جغرافیای آن، فیلم را از نظر بصری و فنی پیچیدهتر کرده است، اما همان حجم جنگی که داریم خیلی پروداکشن متفاوتی دارد و با فشار زیاد در سکانسهای جنگی همراه بود.
«جانشین» با لحظات جذاب به پایان میرسد
وی با بیان اینکه در این فیلم هم همچون مجنون که شهادت مهدی زینالدین را نشان ندادیم، همان روال طی میشود، میگوید: حسین املاکی شهادت خاصی داشته اما همان طور که در فیلم مجنون این صحنه را به نمایش درنیاوردیم و سعی کردیم در اوج یک لحظه جذاب خلق کنیم، در «جانشین» نیز همین گونه خواهد بود و فیلم با لحظات جذابی به پایان میرسد.
وی در پایان درباره پیشبینی خود از بازخورد مخاطبان پس از تماشای فیلم بیان میکند: خودم از نتیجه کار راضی هستم و هر کسی که در این پروژه حضور داشته، سهم بزرگی در موفقیت آن داشته است. با این حال من نمیتوانم داور خوبی باشم، اما بازخوردها حاکی از این است که این فیلم میتواند تأثیرگذار باشد. درباره مخاطب ایرانی نیز باید بگویم که همیشه قهرمانانی که جانشان را فدای میهن کردهاند، مورد احترام مردم قرار گرفتهاند و مطمئن هستم مخاطبان این فیلم هم نسبت به داستان «جانشین» و شهدا و فرماندهان بزرگی که تأثیر زیادی در سرنوشت کشور داشتند، برخورد جذاب و مناسبی خواهند داشت.
نظر شما