به گزارش قدس آنلاین، الجزیره در گزارشی با عنوان «از نیل تا فرات… اظهارات هاکبی جنجالی را درباره اسرائیل بزرگ شعلهور میکند» نوشت: اظهارات مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، پس از آنکه در مصاحبه با تاکر کارلسون، روزنامهنگار آمریکایی، با ایده تسلط اسرائیل بر تمام اراضی خاورمیانه موافقت کرد، طوفانی از بحث و خشم را در شبکههای اجتماعی و محافل سیاسی به راه انداخت. وی در این اظهارات به تفاسیر توراتی رایج در جریان مسیحیت ملیگرا در ایالات متحده استناد کرد.
در طول این گفتگو، کارلسون مدعی شد که «متنی در عهد عتیق» از وعدهای الهی به ابراهیم سخن میگوید که سرزمینی از وادی مصر (نیل) تا رود فرات را در بر میگیرد؛ مساحتی که به گفته او شامل بخشهای وسیعی از کشورهای خاورمیانه از جمله اردن، سوریه و لبنان، به اضافه مناطقی از عربستان سعودی و عراق میشود. با وجود اینکه هاکبی در مورد گستره دقیق جغرافیایی احتیاط به خرج داد، اما اذعان کرد که صحبت درباره «مساحت بزرگی از زمین» است و افزود که اسرائیل «سرزمینی است که خدا به قومی برگزیده عطا کرده است» که اشارهای به بعد مذهبی موضعگیری اوست.
زمانی که کارلسون صراحتاً از او پرسید که آیا اسرائیل حق دارد این اراضی را تصاحب کند، هاکابی پاسخ داد: «اگر همه آن را بگیرند، قابل قبول خواهد بود.» اظهارنظری که بسیاری آن را بازتابی از یک رویکرد ایدئولوژیک دانستند که فراتر از چارچوب سیاسی سنتی رفته و به سمت طرحی دینی و عقیدتی حرکت میکند.
این مصاحبه در جریان سفر کارلسون به اسرائیل انجام شد که به گفته او با «رفتاری عجیب» در فرودگاه بن گوریون همراه بود؛ ادعایی که مقامات اسرائیلی و آمریکایی آن را رد کردند.
این یک لغزش زبانی نیست
این اظهارات واکنشهای گستردهای را برانگیخت؛ کاربران فضای مجازی معتقدند سخنان هاکبی نشاندهنده نفوذ روزافزون جریان ملیگرای مسیحی در کانونهای تصمیمگیری آمریکاست و رویکردی مذهبی به مناقشه را تثبیت میکند که فراتر از قوانین بینالمللی و واقعیت ژئوپلیتیک است.
در مقابل، برخی دیگر آن را اظهاراتی تحریکآمیز دانستند که سیاست رسمی ایالات متحده نیست، اما از یک گرایش فکری مؤثر در برخورد با پروندههای منطقه پرده برمیدارد. تعدادی از مفسران نیز معتقدند زمان بیان این اظهارات را نمیتوان از بافت منطقهای متشنج و افزایش صحبتها درباره رویارویی احتمالی با ایران جدا کرد و آن را فراتر از یک «لغزش زبانی» دانستند.
افشای چشمانداز سیاسی و امنیتی
ناظران میان اظهارات هاکبی و مواضع اخیر شخصیتهای اسرائیلی از طیفهای مختلف ارتباط برقرار کردند؛ از جمله نفتالی بنت، نخستوزیر سابق، که گفته بود جهان «اسرائیل را دوست نخواهد داشت» و لازم است «دشمنانش از آن بترسند.»
آنها همچنین به اظهارات اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی اشاره کردند که در بازدید از کریات گات از «طرحهایی که مسیر خاورمیانه و جهان را تغییر میدهد» سخن گفته بود، و همچنین گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، که مدعی شد یهودیان «ساکنان بومی» سرزمین اسرائیل هستند. طبق این دیدگاه، تکرار این مواضع حاکی از یک چشمانداز سیاسی و امنیتی وسیعتر است که فراتر از ایران به عنوان یک دولت یا نظام میرود و میتواند زمینهساز یک رویارویی منطقهای باشد.
تداخل گفتمان دینی و سیاست خارجی آمریکا
فعالین فضای مجازی این سوال را مطرح میکنند که آیا این اولین بار است که یک مقام مسئول آمریکایی در یک مصاحبه علنی از ایده «اسرائیل بزرگ» حمایت میکند؟ برخی کاربران این اظهارات را «چهره واقعی سیاست آمریکا» توصیف کردند که سلطهطلبی و توسعهطلبی را زیر پوشش دین توجیه میکند و برخی دیگر خواستار اعتراض رسمی کشورهای عربی و اسلامی شدند.
ناظران حساسترین لحظه مصاحبه را زمانی دانستند که کارلسون از هاکبی پرسید: چه مبنایی به بنیامین نتانیاهو_که اصالتی اروپایی دارد_ حق میدهد فلسطینیانی را که قرنها در فلسطین زیستهاند، اخراج کند؟
به نظر میرسد این سوال برای هاکبی گیجکننده بود، چرا که کارلسون او را به طفره رفتن از پاسخی «بسیار واضح» متهم کرد، و سفیر پاسخ داد که «کاملاً قادر به درک» منظور او نیست؛ لحظهای که ناظران آن را در مسیر بحث افشاگرانه توصیف کردند.
در مقابل، برخی دیگر معتقدند خطر این اظهارات در صدور آن از سوی شخصیتی رسمی است، آن هم در زمانی که واشنگتن دیگران را به خلع سلاح دعوت میکند. این رویداد نشاندهنده تداخل فزاینده میان گفتمان دینی و سیاست خارجی آمریکا، بهویژه در رابطه با اسرائیل است و همچنین شکافها در داخل جریان راستگرای آمریکا را درباره ماهیت حمایت از تلآویو برجسته میکند.
نظر شما