روزهداری در ماه مبارک رمضان، فریضهای دینی است که علاوه بر آثار معنوی، آثار جسمانی زیادی نیز بر افراد دارد و همین موضوع سبب شده در سالهای اخیر روزه گرفتن از منظر علمی نیز مورد توجه پژوهشگران حوزه سلامت قرار بگیرد.
در سالهای اخیر، رژیمهای موسوم به «فستینگ» یا روزهداری متناوب در سراسر جهان شهرت فراوانی پیدا کردهاند. بسیاری از افراد برای کاهش وزن، بهبود عملکرد متابولیک و کمک به فرآیند پاکسازی طبیعی بدن از این الگوهای غذایی استفاده میکنند. شباهتهایی میان این رژیمها و روزهداری ماه رمضان وجود دارد؛ از جمله محدودیت زمانی در دریافت غذا که به بدن فرصت استراحت و سمزدایی میدهد. برخی مطالعات نشان میدهد این وقفه غذایی میتواند به کاهش التهاب، بهبود شاخصهای متابولیک و کنترل وزن کمک کند.
در عین حال، با وجود مزایای متعدد روزه گرفتن برای سلامت، همه افراد امکان روزهداری ندارند. برخی بیماران به دلیل شرایط جسمانی خاص، از جمله ابتلا به بیماریهای مزمن، ممکن است در معرض خطر قرار گیرند. این افراد باید پیش از تصمیمگیری، حتماً با پزشک متخصص خود مشورت کنند.
از منظر فقهی نیز علمای دین و فتاوای فقها تصریح میکنند که ملاک روزه نگرفتن برای بیمار، تشخیص خود فرد نسبت به مضر بودن روزه است به این معنا که اگر فرد اطمینان داشته باشد که روزه برای او ضرر قابل توجهی ندارد، باید روزه بگیرد.
با وجود این، گاهی برخی بیماران نمیتوانند به خوبی تشخیص دهند که وظیفهشان نسبت به روزهداری چیست. به همین منظور به تازگی فرهنگستان علوم پزشکی کشور با همکاری موسسه موضوع شناسی احکام فقهی درباره روزهداری در بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن، پروتکلی را تدوین کرده است که راهنمای خوبی برای روزه داری در افراد مبتلا به بیماریهای مزمن است.
بر این اساس، بیماران دیابتی که قند خون آنها با رژیم غذایی کنترل میشود، روزه برای آنها ضرری ندارد؛ سایر بیماران دیابتی نیز با استناد به موارد زیر میتوانند روزه بگیرند.
در بیماران گوارشی، بیماران با سوءهاضمه که آزمایش میکروب معده آنها مثبت بوده و با درمان مناسب بدون علامت هستند، بیماران با التهاب روده غیرفعال، مبتلایان به کبد چرب گرید ۱ و ۲ و مبتلایان به سنگهای صفراوی نیز میتوانند روزه بگیرند و روزه برای آنها ضرری ندارد.
در بیماران قلبی، بیماران با مشکلات دریچهای قلبی خفیف که بیماری پایدار دارند و تحت درماناند و بیماران دارای فشارخون کنترل شده منعی برای روزهداری ندارند.
در بیماران تنفسی، افراد سیگاری و افراد با مشکلات تنفسی کنترل شده نیز منعی برای روزه گرفتن ندارند.
در بیماران مغز و اعصاب، افرادی که سابقه سکته مغزی دارند که چند سال گذشته و علامت زیادی ندارند و احتمال عود آن ناچیز است و همچنین بیماران دچار سردرد مزمن منعی برای روزه گرفتن ندارند.
در افراد با سابقه ابتلا به سرطان، بیماران سرطانی که از نظر پزشک معالج درمان شدهاند و خودشان احساس میکنند که توانایی روزه را دارند میتوانند روزه بگیرند.
در بیماریهای تیروئید، بیماران مبتلا به کم کاری و پرکاری تیروئید و گواتر و گرهها که تحت درمان هستند و نتایج آزمایشهای آنها طبیعی است، منعی برای روزهداری ندارند.
بیماران کلیوی نیز با استفاده از راهنمای زیر میتوانند درباره روزهداری تصمیم بگیرند.
نظر شما