اگر روزی میان زائران حرم امام مهربانیها راه بروی و از هر یک بپرسی که «کدام نقطه از حرم، بهاصطلاح خودمان، نقطۀ آرامش توست؟»، بیاختیار هرکدام تصویری در ذهنشان نقش میبندد و جایی را نام میبرند. یکی گوشه ایوان مقصوره را میگوید، دیگری روبهروی گنبد طلا کنار سقاخانۀ اسمالطلا را، آن یکی چایخانۀ صحن امام حسن مجتبی(ع) را، و بعضی هم میگویند بهشت ثامن.
پیشترها چند باری مسیرم به بهشت ثامن خورده بود؛ آرامستانی در دل حرم که وقتی قدم به آن میگذاری، بیش از هر چیز، سکون و آرامش فضا در جانت مینشیند. آرامشی که از صحن و سرای امام رضا(ع) میتراود و با حضور شهدا در آن به اوج خود میرسد. شهیدانی که در طول روز، زائران و مجاورانی که شاید تا به حال نامی هم از آنها نشنیده باشند، به دیدارشان میآیند، بر مزارشان میایستند، و عطر گلاب بر سنگشان میپاشند. همنشینی این قبور با بارگاه حضرت ثامنالحجج(ع) یادآور پیوند جاودانۀ شهادت و معنویت در تاریخ این سرزمین است. این گزارش، تلاشی است برای روایت آنچه در بهشت ثامن بارگاه منور رضوی رقم خورده و همچنین ذکر چند شهید شاخص، که نام و راهشان در یاد زائران زنده است.
بهشت ثامن، کانون آرامگاه شهدای مدفون در حرم مطهر
حرم مطهر امام رضا (ع)، به عنوان یکی از مهمترین مراکز زیارتی جهان تشیع، علاوه بر محل آرام گرفتن امام هشتم شیعیان، محلی است که شهدای بسیاری از انقلاب، دفاع مقدس و دفاع از حرم نیز در آن آرمیدهاند. بر اساس اطلاعات رسمی و گزارشهای رسانهای، در بخش بهشت ثامن حرم رضوی بیش از ۷۶۰ شهید و شهیده، از شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس گرفته تا شهدای مدافع حرم و خدمتگزاران حرم رضوی، مدفوناند که طی سالهای ۱۳۵۷ تا همین حالا، در بخشهای مختلف بارگاه مطهر به خاک سپرده شدهاند. این قبور در بهشت ثامن صحن آزادی، بهشت ثامن صحن جمهوری ،بهشت ثامن صحن قدس، رواق حضرت زهرا سلام الله علیها و رواقهای دیگر در حول روضه منوره قرار گرفتهاند. در مجموع، حرم مطهر رضوی بهعنوان یکی از کانونهای آرامگاه شهدا شناخته میشود و سالهاست که زائران برای زیارت این قبور، در کنار زیارت امام رضا علیهالسلام توقف میکنند و ثواب و آرامش میطلبند.
برای زنده ماندن یاد و خاطره بزرگ مردان
وجود قبور این شهیدان در کنار بارگاه مقدس امام رضا (ع) بازتابی از پیوند دین، ارزشهای انقلاب اسلامی و عشق به وطن** در ذهن و قلب میلیونها زائر است. بسیاری از این شهدا کسانی هستند که در دفاع از اسلام، کشور، حرم و ارزشهای انسانی جانفشانی کردهاند و اکنون آرامگاهشان در کنار مضجع شریف ثامن الحجج قرار گرفته، تا یاد و نامشان همیشه در کنار نام امام بخشنده باشد. از قضا، مراسم غبارروبی مزار شهدای حرم رضوی هر ساله با حضور خدام حرم مطهر برگزار میشود تا یاد و خاطره این بزرگ مردان زنده بماند. در مراسم غبارروبی که همزمان با مناسبتهای ملی و مذهبی برگزار میشود، خدام همراه با ذکر مصیبت و یاد شهدا، قبور آنان را گلباران میکنند.
نمادهایی از عشق، ایثار و خدمت
در بین شهیدانی که در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شدهاند، نام چند نفر بیش از دیگران بر زبانهاست؛ افرادی که هر کدام نمادی از عشق، ایثار و خدمتاند.
شهید محمدرضا فیضی یکی از شهدای مدافع حرم است که پیکرش پس از مدتها تفحص و شناسایی، در حرم مطهر رضوی تشییع و دفن شد. وی از رزمندگان لشکر فاطمیون بود که در شهریور ۱۳۹۸ در دفاع از حرم حضرت زینب (س) و ارزشهای شیعی در سوریه به فیض شهادت نائل آمد. مراسم تشییع این شهید با حضور خادمان و جمعی از زائران در صحن انقلاب برگزار شد و پیکر مطهرش در قطعه شهدا به خاک سپرده شد. این رویداد، نمادی از بهرهگیری معنوی از حرم رضوی برای خانوادههای شهدا و زائران تلقی میشود. جایی که امید و یاد او در دلها زنده باقی میماند.
شهیدان انقلاب و دفاع مقدس
علاوه بر شهدای مدافع حرم، شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نیز بخش مهمی از شهدای مدفون در بهشت ثامن هستند. این شهدا نماد ایستادگی ملت ایران در برابر فتنهها و تجاوزها و یادآور مقاومت سخت و جانفشانی چندینساله در دهه ۱۳۶۰ هستند. در مراسمهای وداع با پیکر شهدا نیز شاهد حضور زائران و مجاوران هستیم؛ برای نمونه، پیکر چندین شهید دفاع مقدس و مدافع حرم که تفحص شده بود، در رواق امام خمینی (ره) حرم رضوی مورد وداع قرار گرفت و با زمزمههای «حسین حسین شعار ماست، شهادت افتخار ماست»، در حرم امام رضا علیهالسلام طواف داده شد.
آیینه ایمان و شهادت
وجود این قبور، بهشت ثامن را فراتر از یک زیارتگاه مرسوم کرده است. زائران هنگامی که پا در این بخش میگذارند، علاوه بر اینکه به زیارت امام هشتم میآیند، با یاد و نام شهدای وطن نیز مواجه میشوند. این یادآوری، توجه به ارزشهای ایثار و فداکاری را در گوشه گوشه این مکان مقدس جاری میکند. برخی از زائران میگویند که در بهشت ثامن، فضایی متفاوت از دیگر بخشهای حرم حس میشود؛ جایی که یاد امام رضا (ع) و یاد شهدا با هم جمع شده و فضایی تلفیقی از حزن و امید به وجود میآورد. این ترکیب معنوی، تأمل و تضرع را برای زائران عمیقتر میکند و به آنان یادآوری میکند که شهادت یکی از بالاترین مراحل بندگی و ایثار است.
زائرانی که از نقاط مختلف ایران و جهان به مشهد مقدس میآیند، بخشی از زمان زیارت خود را به گشتن در بخشهایی از حرم مطهر اختصاص میدهند که قبور شهدای عزیز در آن قرار دارد. برای بسیاری، زیارت این قبور نوعی ادای احترام به خون شهیدان است و همچون زیارت امام رضا علیهالسلام، از جایگاهی خاص در دل و جان دارد. بسیاری از زائران میگویند زمانی که در کنار مزار شهیدان میایستند و فاتحهای میخوانند، حس پیوند میان ایثار و معنویت را بیشتر لمس میکنند. برخی دیگر بر این باورند که شهدا نگهبانان بیصدا و ناشناختهای هستند که در کنار آرامگاه امام هشتم، راه ایمان و استقامت را به زائران گوشزد میکنند
نظر شما