با آغاز جنگ و آمدن مردم به میدان مبارزه، یکی از اقلامی که بسیاری از افراد دوست داشتند به نشانه وطن‌دوستی همراه خود داشته باشند، پرچم به ویژه پرچم ایران بود که متقاضی زیادی داشت و چالش تأمین حجم زیادی از آن به ویژه در روزهای نخست، دور از انتظار نبود. به هر حال این انتظار می‌رفت که با گذشت زمان و اینکه نهادهای زیادی بودجه‌های فرهنگی بسیاری دارند، باید پای کار بیایند و به نوعی با شکستن سطح عرضه موجب کاهش قیمت پرچم برای مردم شوند.
هر چند در موکب‌ها و اجتماعات مردمی پرچم‌های زیادی به رایگان توزیع می‌شود و در این توزیع‌ها مشخص نیست سهم و جایگاه سازمان‌های فرهنگی چگونه است؛ اما بررسی‌ها نشان می‌دهد همچنان تقاضاهای مردمی برای تهیه پرچم وجود دارد که یا این پرچم را خودشان از بازار تهیه می‌کنند یا اینکه در توزیع رایگانی که موکب‌ها و هیئت‌ها انجام می‌دهند، صاحب پرچم می‌شوند تا هر شب نشان ایرانی بودن خود را در تجمعات خیابانی همراه داشته باشند.

نشانه‌های همبستگی

در یکی از تجمعات، خانمی که همراه دختر و پسرش حضور داشت و هر کدام از آن‌ها یک پرچم داشتند، در گفت‌وگو با خبرنگار ما گفت: هر شب با بچه‌هایم به تجمعات می‌آیم. در روزهای نخست تجمع، بچه‌هایم خیلی دوست داشتند پرچم داشته باشند. برای همین من خودم پرچم تهیه و برای هر پرچم با میله آن ۲۲۰هزار تومان پرداخت کردم. دوست داشتم پرچم با کیفیت‌تری در دست بچه‌هایم باشد؛ اما قیمت آن‌ها خیلی گران‌تر بود و در نهایت به همین پرچم‌های یک رو بسنده کردم.
خانم دیگری هم عنوان کرد: بحث تهیه پرچم تبدیل به یک موضوع خاص شده و عملاً به نوعی با احساس افراد به وطنشان پیوند می‌خورد و برای من به شخصه اصلاً مهم نیست به چه قیمتی می‌خرم؛ چون خیلی برای من ارزش دارد؛ اما گرانی آن برای همه مردم توجیه ندارد. زمانی که پرچم را از مغازه‌دار می‌خریدم، این گلایه را به فروشنده گفتم. او پاسخ داد: همه چیز گران شده پرچم هم مثل بقیه اقلام. تا چند ماه پیش نهایت مساجد و مدارس برای خرید پرچم اقدام می‌کردند؛ اما ناگهان با شروع جنگ، مشتری‌های ما زیاد شد در حالی که موجودی ما محدود بود و همان پرچمی که پیش از این برای ما تا ۵۰ هزار تومان فاکتور می‌شد، قیمتش دو یا سه برابر شد و ما هم مجبور بودیم به هر قیمتی که خریدیم، با مقداری سود بفروشیم. فکر نمی‌کنم کسی در این شرایط به قیمت پرچم فکر کند؛ اما باید طوری باشد که هر ایرانی بتواند نشانی از کشور خود را با هر بضاعت مالی به راحتی تهیه کند.
پدر خانواده‌ای که هم پوسترهایی از رهبر شهید انقلاب را در دست داشت و هم پرچم، درگفت‌وگو با خبرنگار ما تشریح کرد: من فرهنگی هستم و مخالفم که مردم برای تهیه پرچم بها پرداخت کنند؛ چون کاملاً یک مسئله هویتی است و نباید با عدد و رقم سنجیده شود. پرچم این روزها باید مثل همان چای روضه خاطرانگیز باشد؛ چای روضه ما را به حرم امام حسین(ع) و همه خاطراتی می‌برد که از حال و هوای عزاداری داریم و پرچم هم باید ما را بی‌هیچ حرفی به وطن و هموطن داشتن متصل کند و این نقش‌آفرینی نهادهای متولی را می‌طلبد که آن را ایفا کنند.

چندگانه‌های قیمت

در همین راستا، مسئول یکی از هیئت‌ها در منطقه شهید رجایی درباره تهیه پرچم اظهار کرد: ما چون خیّری نداشتیم، نمی‌توانستیم پرچم رایگان به مردم بدهیم. بنابراین گفتیم می‌توانیم پرچم را ارزان‌تر به مردم برسانیم. از این رو پارچه را خودمان تهیه کردیم و برای چاپ دادیم و با صحبت با چاپخانه توانستیم پرچم را به قیمت ۶۰هزارتومان در ابعاد کمی کوچک‌تر از ۵۰ در ۷۰ تهیه کنیم و گروه‌های جهادی کار دوخت اطراف پرچم را انجام دادند. در نهایت در اختیار هیئت‌ها و افرادی قرار دادیم که بیشترشان توزیع رایگان داشتند. عملاً نمی‌شود گفت مواد اولیه کم است؛ چون به محض سفارش در کمترین زمان ممکن پرچم‌ها تولید می‌شوند؛ اما اینکه قیمت‌ها به شدت متفاوت است، جای سؤال دارد.
مسئول یکی دیگر از کارگاه‌هایی که به صورت خودجوش و مردمی تهیه و توزیع پرچم را بر عهده دارد نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ما بیان کرد: در روزهای نخست، تهیه پارچه سیاه برای آماده کردن پرچم مشکل بود؛ اما به مرور رفع شد و برای تهیه پرچم ایران هم مجبور شدیم به خاطر قیمت، از پرچم‌های یک رو سفارش بدهیم ضمن آنکه تهیه میله‌های پرچم هم خودش داستانی دارد و در نهایت توانستیم از شهرداری فراهم کنیم. در چند روز اخیر احساس می‌کنم دیگر تولید و تقاضا به حد متناسبی رسیده و عملاً تفاوت قیمت‌ها کمتر شده؛ اما باید برای روز تشییع رهبر شهید آماده شویم و هم شهر را به طور مناسب‌تری سیاه‌پوش کنیم و هم پرچم ایران را به تعداد بالا برای توزیع میان میهمانانی که به مشهد می‌آیند، داشته
باشیم.
برای اینکه به بررسی بهتری از قیمت پرچم در بازار برسیم، سری به آگهی‌های سکوی دیوار زدیم تا به اصطلاح قیمت‌ها بهتر دستمان بیاید. نکته جالب توجه این بود که برای پرچم سایز ۵۰ در ۷۰، با جنس فلامنت قیمت یک رو ۱۴۰تا ۱۷۰هزار تومان، یک رو با عکس ۲۰۰هزار تومان و دو رو ۳۰۰هزار تومان اعلام قیمت شده بود. ضمن آنکه در تماس با تولیدکنندگان هم اعداد اعلامی با هم تفاوت داشت.
به طور مثال یکی از تولیدکنندگان برای تیراژ هزار عدد سفارش در ابعاد ۵۰ در ۷۰پرچم ایران با جنس فلامنت و یک رو عدد ۱۲۵ هزار تومان، ساتن یک رو ۱۷۵هزار تومان و دو رو فلامنت را ۱۵۰هزار تومان اعلام کرد و یک تولیدکننده دیگر که در نهایت چند شماره به همین فرد ختم شد، قیمت ۹۸ هزار تومان را برای پرچم یک رو با ابعاد و تعداد عنوان شده گفت که می‌تواند سفارش بگیرد.
همین تولیدکننده در پاسخ به این پرسش که در گذشته قیمت‌ها کمتر بوده یا در آگهی‌های تهران عدد اعلامی برای همین سفارش ۶۷هزار تومان قید شده و چرا در مشهد این اختلاف قیمت وجود دارد، عنوان کرد: عمده این اختلاف قیمت به مواد مصرفی برمی‌گردد و رنگی که برای چاپ استفاده می‌شود. برخی رنگ‌ها زود می‌روند و بعضی حتی با شست‌وشو با پاک‌کننده‌ها هم از بین می‌روند ضمن آنکه باید در نظر داشت عرضه و تقاضا هم در تعیین قیمت در بازار سهم اساسی دارد.

دخالت مدیریتی در خروش مردمی ممنوع

طبق گفت‌وگوهای انجام شده با متولیان فرهنگی، از هرگونه دخالت مدیریتی در برگزاری تجمعات مردمی باید پرهیز شود و آنچه ضرورت دارد این نهادها انجام دهند، مباحث پشتیبانی از جمله تهیه پرچم است و با توجه به بودجه‌هایی که همه ساله در ساختار بودجه‌ای کشور برای این نهادهای فرهنگی در نظر گرفته می‌شود، باید این پاسخ‌گویی وجود داشته باشد که نقش‌آفرینی این نهادها در بحث پشتیبانی از حرکت‌های خودجوش مردمی چیست و چه کارهایی انجام داده‌اند تا سهم این سازمان‌ها و نقش‌آفرینی آن‌ها در این شرایط که همه کشور تمام قد در مقابل دشمن ایستاده است، مشخص شود.