به‌گزارش قدس آنلاین، یک پویش مدنی در اروپا با بیش از یک‌میلیون امضا به مرز رسمی رسید. این پویش که توسط ائتلاف چپ اروپا و سازمان‌های جامعه مدنی حامی فلسطین راه‌اندازی شده، صراحتاً از اتحادیه اروپا می‌خواهد توافق این اتحادیه با اسرائیل را به دلیل «جنایات جنگی و نقض حقوق بین‌الملل در غزه» به‌طور کامل تعلیق کند. در متن این پویش به کشتار گسترده غیرنظامیان، جابه‌جایی اجباری جمعیت و نابودی سیستماتیک بیمارستان‌ها و زیرساخت‌های پزشکی اشاره شده و اسرائیل متهم به سرپیچی از دستور دیوان بین‌المللی دادگستری برای جلوگیری از نسل‌کشی شده است.

این یک میلیون امضا، کمیسیون اروپا را ملزم می‌کند موضوع را به‌طور رسمی بررسی کند و توضیح دهد چه اقدامی انجام خواهد داد یا چرا اقدامی نمی‌کند. پارلمان اروپا نیز ممکن است جلسه‌ای با برگزارکنندگان تشکیل داده و حتی قطعنامه‌ای را بررسی کند.

اما این ابتکار شهروندی فقط نوک کوه یخ است. در واقع یک تغییر عمیق و پایدار در افکار عمومی اروپایی‌ها در حال شکل‌گیری است که فراتر از گروه‌های چپ‌گرا یا فعالان حامی فلسطین رفته و به بخش بزرگی از شهروندان عادی رسیده است.

نظرسنجی‌ها: حمایت از اسرائیل در پایین‌ترین سطح تاریخی

آخرین نظرسنجی جامع اروپایی که توسط (YouGov EuroTrack) در ژوئن ۲۰۲۵ برگزار شد و معتبرترین و جدیدترین داده‌ها را ارائه می‌دهد، نشان می‌دهد بیش از نیمی از اروپایی‌ها مطلقاً از اسرائیل خوششان نمی‌آید. این نظرسنجی در ۶ کشور کلیدی اروپای غربی (بریتانیا، آلمان، فرانسه، دانمارک، ایتالیا و اسپانیا) انجام شد و نتایج آن نشان‌دهنده سقوط شدید حمایت از اسرائیل است ‌و تنها ۱۳ تا ۲۱ درصد شهروندان در این کشورها نظر مثبت نسبت به اسرائیل دارند. ۶۳ تا ۷۰ درصد نظر منفی یا بسیار منفی ابراز کرده‌اند. و حمایت مطلق از اسرائیل به پایین‌ترین سطح از آغاز برگزاری این نظرسنجی در سال ۲۰۱۶ رسیده: ۵۵درصد اسپانیایی‌ها، ۵۴درصد دانمارکی‌ها، ۵۲درصد ایتالیایی‌ها، ۴۸درصد فرانسوی‌هاو حتی ۴۴درصد آلمانی‌ها شدیداً از اسرائیل متنفر شده‌اند.

همچنین، تنها ۶ تا ۱۶ درصد شهروندان معتقد بودند پاسخ نظامی اسرائیل به حمله ۷ اکتبر «متناسب» بوده است. نظرسنجی Pew Research Center در بهار ۲۰۲۵ نیز تأیید می‌کند در ۲۰ کشور از ۲۴ کشور بررسی‌شده، حداقل نیمی از مردم نظر نامساعد نسبت به اسرائیل دارند و در برخی کشورهای اروپایی مانند اسپانیا، سوئد، هلند و یونان این رقم به ۷۰درصد یا بالاتر می‌رسد. نکته مهم اینکه روند نزولی حمایت اروپایی‌ها از اسرائیل از سال ۲۰۲۳ آغاز شده و همچنان ادامه دارد. تحولات میدانی تنها این فاصله را بیشتر کرده است و شرکت این رژیم در جنگ تحمیلی علیه کشورمان حتی ممکن است این حمایت را کمتر کند.

دلایل اصلی این چرخش بزرگ

این تغییر افکار عمومی ریشه در عوامل متعددی دارد: پخش گسترده تصاویر فعالیت‌های غیرانسانی اسرائیل در غزه، گزارش‌های سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری درباره تلفات بالای غیرنظامی (بیش از ۵۵هزار نفر طبق آمار رسمی)، اتهامات نقض حقوق بین‌الملل و احکام دیوان بین‌المللی دادگستری، اعتراضات گسترده خیابانی در شهرهای اروپا و احساس «دوگانگی استاندارد» در سیاست خارجی اتحادیه اروپا؛ جایی که اروپا در موضوع اوکراین قاطع بود اما در غزه انتقادهای لفظی را به اقدامات عملی ترجیح داد.

یک میلیون امضا اما دریغ از یک گام عملیات

هرچند جمع‌آوری یک میلیون امضا علیه اسرائیل اقدامی تاریخی است و برایندی از احساسات منفی نسبت به این رژیم را در قاره سبز نشان می‌دهد اما بعید است با اقدام جدی از سوی اتحادیه اروپا همراه باشد و به احتمال زیاد از سطح یک قطعنامه محکومیت فراتر نخواهد رفت. در سپتامبر ۲۰۲۵، اورسولا فون درلاین پیشنهاد تعلیق جزئی برخی مزایای تجاری را داد. با این حال، توافق انجمن (که از سال ۲۰۰۰ اجرایی است و اسرائیل را به شریک تجاری مهمی در اروپا تبدیل کرده با حجم تجارت ۴۲.۶میلیارد یورو در ۲۰۲۴) همچنان پابرجاست. پیشنهادهای محدود هم به دلیل مقاومت شدید برخی کشورها اجرا نشده‌اند.

به همین دلیل است که باید گفت رسیدن این ابتکار شهروندی اروپایی به بیش از یک‌میلیون امضا، آینه‌ای روشن از تغییر عمیق و پایدار در افکار عمومی اروپاست. این پویش، کمیسیون اروپا را ملزم به بررسی رسمی و توضیح اقدامات خود می‌کند و ممکن است به بحث‌هایی در پارلمان اروپا منجر شود. با این حال، اتحادیه اروپا در نهایت به تعلیق کامل توافق انجمن با اسرائیل رأی نخواهد داد، حداقل در کوتاه‌مدت و در شرایط فعلی.

دلیل اصلی این پیش‌بینی، شکاف عمیق سیاسی میان ۲۷ کشور عضو است. هرگونه تصمیم جدی برای تعلیق بخش‌های تجاری توافق نیاز به اکثریت واجد شرایط در شورای اروپا دارد، اما کشورهایی مانند آلمان (به دلیل تعهدات تاریخی و ملاحظات امنیتی)، مجارستان، چک و چند کشور دیگر همچنان با شدت از اسرائیل حمایت می‌کنند و مانع شکل‌گیری اجماع لازم شده‌اند. علاوه بر این، منافع اقتصادی قابل توجه و همکاری‌های استراتژیک و فناوری با رژیم، بروکسل را از اقدام قاطع بازمی‌دارد. حتی پیشنهاد تعلیق جزئی فون درلاین نیز پس از ماه‌ها هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.

در نتیجه، این ابتکار شهروندی بیشتر قدرت و عمق خشم و ناامیدی بخش قابل توجهی از جامعه مدنی اروپا را نشان می‌دهد تا ابزاری واقعی برای تغییر فوری سیاست خارجی اتحادیه. توافق انجمن همچنان پابرجا خواهد ماند، اما فشار افکار عمومی و اعتراضات خیابانی احتمالاً انتقادهای لفظی و اقدامات نمادین اروپا را در ماه‌های آینده تشدید خواهد کرد. شکاف میان خیابان‌های اروپا و سالن‌های تصمیم‌گیری بروکسل همچنان عمیق است و تا زمانی که این شکاف پر نشود، روابط رسمی اتحادیه با اسرائیل – هرچند پرتنش – ادامه خواهد یافت.

خبرنگار: نیک‌پندار