در روزهایی که وزش نسیم دهه کرامت، دلها را به سوی پنجرهفولاد پرواز میدهد، بازخوانی کلام رهبر شهید در ۲ شهریور ۱۴۰۴، رنگ و بویی دگرگون یافته است؛ سخنانی که آخرین نجواهای ایشان در سوگ ولینعمتمان پیش از پیوستن به قافله شهدا بود. ایشان در این محفل، فراتر از یک سوگواری سنتی، هجرت تمدنساز رضوی را به مثابه کلانراهبردی برای خروج اسلام از انزوا تبیین کردند. کلام این شهید والامقام، اکنون به منزله وصیتنامهای معرفتی است که نشان میدهد چگونه امام رئوف(ع) با تدبیری الهی، پیام خونین عاشورا را در جغرافیای توس ابدی کرد.
اینک در هشت فراز نورانی، بیانات ایشان را مرور میکنیم که در آن، شکوه مکتب نه در حصار غربت، بلکه در جهاد تبیین و تجلی عزت ایمانی ترسیم شده است.
هجرت اجباری؛ تقدیر الهی برای برکت جهانی
در زندگی علیبنموسیالرضا(ع) حوادث بزرگ، مکرر اتفاق افتاده است که یکی از آنها آمدن آن بزرگوار از مدینه به توس و به مرو، به خراسان است؛ حوادث گوناگون دیگری هم در زندگی این بزرگوار وجود دارد. آنچه محصول این حادثه سفر به خراسان است، یک مجموعهای از منافع و فواید برای مکتب اهلبیت(ع) است؛ یعنی این سفر اگرچه سفر اجباری بود، اگرچه آن بزرگوار با میل خود حرکت نکردند به سمت خراسان، اما خدای متعال به این سفر برکت داد و حوادثی که اتفاق افتاد ــ چه در طول سفر، چه بعد از شهادت آن بزرگوار ــ حوادث بزرگی بود... .
خروج از انزوا؛ انتشار جهانی مکتب اهلبیت(ع)
...مکتب اهلبیت(ع) منزوی بود، مظلوم بود. بعد از شهادت امام حسین(ع)، شیعیان در هر نقطهای از دنیای اسلام آن روز دچار مشکلات فراوان در زندگی بودند؛ مشکلات جسمی، مشکلات معیشتی، مشکلات روحی؛ تدریجاً ــ در زمان امام باقر(ع) اندکی، در زمان امام صادق(ع) بیشتر، در زمان حضرت موسیبنجعفر(ع) بیشتر ــ این حالت انزوا کم شد، لکن در دوران علیبنموسیالرضا(ع) مکتب تشیع در دنیای اسلام منتشر شد. آنچه انسان از حوادث تاریخی احساس میکند، این است که شیعه و پیروان مکتب اهلبیت(ع) با این سفر و با این حادثه آنچنان روحیهای گرفتند که این روحیه توانست شیعه را حفظ بکند.
احیای هویت؛ دمیدن روح ایستادگی در کالبد پیروان
آنچه انسان از حوادث تاریخی احساس میکند، این است که شیعه و پیروان مکتب اهلبیت(ع) با این سفر و با این حادثه آنچنان روحیهای گرفتند که این روحیه توانست شیعه را حفظ بکند. امروز تقریباً هزارو۲۰۰ سال از آن موقع میگذرد؛ روزبهروز پیروان مکتب اهلبیت(ع) بیشتر شدند ــ یا شیعیان یا غیرشیعهای که به معارف اهلبیت(ع) اعتقاد دارد، که ما زیاد داریم از این قبیل افرادی که رسماً شیعه هم نیستند اما به معارف اهلبیت(ع) و به اصول فکری اهلبیت(ع) اعتقاد دارند ــ این از برکات سفر علیبنموسیالرضا(ع) است.
اعتلای تشیع؛ تأثیر رفتار و مناظرات حضرت در چشم جهانیان
این یک نکته؛ یعنی یک فایده و یک اثر از آثار حرکت بابرکت امام رضا(ع) از مدینه به خراسان این بود. حضور آن بزرگوار، حوادثی که اتفاق افتاد، مذاکراتی که انجام گرفت، مباحثاتی که انجام گرفت، رفتاری که این بزرگوار با مأمون کرد، با مردم کرد، با مسئولین آن روز کشور کرد، اینها همه هر کدام تأثیری گذاشت که شیعه را در چشمها بزرگ کرد، مکتب اهلبیت(ع) را بالا برد.
پیوند رضوی و عاشورایی؛ جهش پیام کربلا در خراسان
دومین اثری که مایلم روی آن تکیه کنم، این است که مسئله عاشورا را، مسئله امام حسین(ع) را علیبنموسیالرضا(ع) در سطح دنیای اسلام منتشر کرد؛ یعنی خود حادثه عاشورا در بین مردم پیرو مکتب اهلبیت(ع) موجب شده است که شیعه به عنوان پرچمدار مبارزه با ظلم در طول تاریخ شناخته بشود. حادثه کربلا، حادثهای بود که باید در دلهای مردم جا میگرفت؛ آن کسی که توانست این حرکت را با یک جهشی شروع کند، علیبنموسیالرضا(ع) بود.
منشور اشک؛ روایت ابنشبیب و ابدیسازی غم حسین(ع)
این روایت معروف ابنشبیب ــ ریّانبنشبیب ــ که [حضرت] فرمود: «ان کُنتَ باکیاً لشَیءٍ فَابک للحُسَین» ــ که این، اول روایت است و روایت مفصل است ــ خیلی مطلب مهمی است؛ «بر هر چه خواستی اشک بریزی و گریه بکنی، بر حسین(ع) گریه کن». این اهمیت مسئله کربلا را نشان داد. بعد هم وعدههای بزرگ برای کسانی که به زیارت امام حسین(ع) میروند یا عزاداری برای امام حسین(ع) میکنند یا اشک میریزند: در قیامت با ما محشور میشوید؛ در کنار ما هستید و مانند اینها؛ اینها در این روایت هست.
کلید معارف؛ پرسش از چرایی شهادت در کلام امام رضا(ع)
خب وقتی که مسئله کربلا مطرح شد، حادثه شهادت حسینبن علی(ع) مطرح شد، بهطور طبیعی این سؤال پیش میآید که چرا این بزرگوار به شهادت رسید؟ این سؤال، کلید بسیاری از معارف اجتماعی اسلام است: «چرا به شهادت رسید؟». این چه حادثهای بود که موجب شد حدود ۵۰ سال بعد از رحلت پیغمبر(ص) یک چنین مصیبت بزرگی ایجاد بشود و شهادت فرزند پیغمبر به وقوع بپیوندد؛ حادثه چه بوده؟ این سؤال یک سؤال اساسی است. میتواند [نسبت] دلها را با حوادث طول تاریخ بشر و وظایف مسلمانها آشکار کند.
مکتب ایستادگی؛ مبارزه با ظلم به برکت بیان حضرت رضا(ع)
امام حسین(ع) با ظلم مبارزه میکرد، امام حسین(ع) بیعدالتی را برنمیتابید، امام حسین(ع) غلبه فساق و فجار بر جامعه اسلامی را قبول نمیکرد، زیر بار نمیرفت؛ اینها مسائل بسیار مهمی است که وقتی مسئله کربلا مطرح شد، این مسائل هم بهطور طبیعی مطرح خواهد شد. این راجع به حضرت علیبنموسیالرضا(ع) که نشر حادثه کربلا و عاشورا به برکت بیان حضرت رضا(ع) اتفاق افتاد و این بسیار مسئله مهمی است.
نظر شما